Inflazioaren enbatari eutsi ahal izango dio aurrezki pribatuak?
Ia Europa osoan inflazio-egoera orokortuta dagoela, eta kontsumitzaileen ezkortasuna eta hazkunde ekonomikoaren beheranzko aurreikuspenak izanik, ziurgabetasuna da nagusi gizartean. Hala ere, zerumuga gris horren aurrean, badira positiboak diren adierazle batzuk Euskadin eta Nafarroan, atarian dugun krisiari aurre egiteko egoera "onean" jartzeko aukera ematen dutenak, EITB DATAk egindako analisiaren datuen arabera.
Pandemiak eragin handia izan zuen enpleguan Hego Euskal Herrian, eta langabeziak gora egin zuen 2020an; hala ere, hurrengo urtean, 2021ean, normaltasuna berreskuratuta, egoera bere onera itzuli zen, eta 2022ra oso datu positiboekin iritsi zen, 2019koak baino hobeak, uztailera arte behintzat.
Abuztuan, bilakaera positibo hori moteldu egin zen, eta hori ohikoa izaten da urtez urte, afiliazio-bolumena urteko batez bestekoa baino % 1 txikiagoa izaten baita hilabete horretan. Baina 2022an, joan den hilabetea okerragoa izan da, langileen % 1,5 gutxiagorekin, nahiz eta kontuan izan behar den urtarrila-uztaileko datuak ezohikoak izan zirela.
Horregatik, pandemiaren eraginaren ondoren berreskuratutako enplegu-oinarria izanik, EAEko eta Nafarroako ekonomia egoera "onean" dago datorren krisiari aurre egiteko. Era berean, agerian geratu da covid-19ak eragindako atzeraldiaren aurrean, Hego Euskal Herriko ekonomia- eta enplegu-ehuna suspertzeko gai izan dela. Izan ere, aurtengo abuztuan langabeziak gora egin duen arren, aurtengo urtarriletik abuztura bitarteko batez besteko balioak Euskadi 2019an erregistratutakoak baino maila txikiagoetan utzi du, eta Nafarroa urte horretako antzeko balioetan.
Zor pribatu gutxiago…
Egoera horren aurrean, kontuan hartu beharreko beste adierazleetako bat da zor pribatuaren bolumena, 2008ko krisiaren aurretik ezarritakoa baino txikiagoa dena gaur egun. Garai hartan, atzeraldiak higiezin- eta finantza-osagai garrantzitsuak izan zituen, eta agerian utzi zuen zorpetze pribatuaren maila handia, familiakoa zein enpresakoa.
2009az geroztik, finantza-palanka efektua murrizteko prozesu bat gertatu da, kreditu-bolumen osoa txikitzeko; horrela, gaur egun, Euskadin ( % -25,5), Nafarroan ( % -33,3) eta Espainiako Estatuan ( % -32,5) zorra 2008ko krisiaren aurretik erregistratutakoa baino askoz txikiagoa da. Hala, sektore pribatuak, gutxiago zorpetuta, krisi ekonomiko bati aurre egiteko gaitasun handiagoa du une honetan.
…eta finantza-gihar gehiago
2008ko krisiaren eta pandemiaren ondorioz, familiek eta enpresek aurreztera behartuta ikusi dute euren burua, azken urteotako ordainsaria txikitu arren. Horrela, sektore pribatuak baliabide gehiago ditu gaur egun, eta 2008an kredituak banku-aurrezkiaren gainean zuen portzentajezko pisua balio hori baino % 100 handiagoa izatetik txikiagoa izatera igaro da 2022an.
Adituen arabera, elementu horiek inflazio handiak eta energia-prezio altuek markatutako udazkenaren enbidoari aurre egiten lagunduko dute, "baina horrek zeharkako soluzio partekatuak behar ditu, eta epe labur, ertain zein luzekoak".
Zure interesekoa izan daiteke
Gipuzkoarrek bizkaitarrek baino merkeago dute Bilbo-Donostia autobus zerbitzua, baina Facuak berdintasuna eskatu du
Zerbitzua ematen duten Avanza enpresak Mugi txartela onartzen du eta deskontuak aplikatzen ditu, baina ez du Barik txartela onartzen. Gipuzkoako Foru Aldundiak du linea horren gaineko eskumena.
Euskal Y-aren eta Nafarroaren arteko lotura urtea amaitu aurretik erabakiko dela esan du Santanok
Espainiako Gobernua lotura Gasteiztik edo Ezkiotik egitea aztertzen ari da. Dena den, eztabaida irabazle eta galtzaile terminoetan egitea baztertu du Jose Antonio Santano Espainiako Gobernuko Garraio eta Mugikortasun Jasangarriko estatu idazkariak Radio Euskadin gaur egin dioten elkarrizketan.
Eusko Jaurlaritza kezkatuta agertu da medikuen grebarekin, Osasun Ministerioak eta greba batzordeak astelehenean bilera egin atarian
Sindikatuek mobilizazio egutegiari eutsi diote, eta akordiorik lortu ezean, apirilaren 27tik 30era greba egingo dute berriro.
Berako Arcelorreko beharginek salatu dute lantegiko mediku-arreta kaskartzen ari dela
ELA sindikatuak salatu du, besteak beste, istripua izan duten langileak —baita lesio larriak dituztenak ere— birkokatu egiten dituztela, dagokien baja medikoa eman beharrean. Hori dela eta, ostegunero lanuzteak egingo dituzte, osasasun arreta kaskartu egin dela salatzeko.
ELAk eta LABek lanuzteak deitu dituzte udal guztietan, apirilaren 23tik aurrera, lan baldintzen gaineko akordioa berritzeko
Sindikatuek lanuzteak eta grebak iragarri dituzte apirilean, maiatzean eta ekainean, lan hobekuntzak aldarrikatzeko eta 28.000 udal langileren baldintzak arautzen dituen akordioaren negoziazioa desblokeatzeko.
Berretsi egin dute Aceros Olarra enpresari ezarritako zigorra, amiantoaren ondorioz hildako behargin baten heriotza ikertzeko auzian
EAEko Justizia Auzitegi Nagusiak berretsi egin du Bilboko epaitegi baten ebazpena. Horren arabera, Cofivacasa sozietate publikoa eta Aceros Inoxidables Olarra enpresa zigortu zituen, eta langilearen familiari 153.000 euro baino gehiago ordaindu behar dizkiote, bien artean, amiantoak biriketako kartzinoma eragin ziola ebatzita.
ESK sindikatuak bi greba egun deitu ditu Gasteizko Mercedes Benz lantegian
Protesta apirilaren 25ean eta 27an izango da, eta salatu nahi dute zuzendaritza “eten barik” urratzen ari dela hartutako akordioak.
Zumaiako Estaños Matienako langileak grebara joango dira apirilaren 13tik 17ra, lan segurtasunean hobekuntzak aldarrikatzeko
Langileek "euren osasuna eta segurtasuna bermatzea" eskatu dute, hainbat istripu izan baitira lantegian, besteak beste, urtarrilaren 31n langile gazte bat hil zen, lan-istripuz.
Ekialde Hurbileko su-eten hauskorrak urduri ditu parketak
Petrolioaren prezioa % 2 inguru igo da lehen orduko enkanteetan. Asiako burtsek galerekin zabaldu dute, eta Europako eta Estatu Batuetako burtsetan ere beherakadak aurreikusi dira.
Euskalduna Jauregiko garbitzaileek bost greba-egun deitu dituzte, soldatak parekatzea aldarrikatzeko
Apirilaren 14tik 18ra egingo dute greba. ISS Facility zerbitzuaren enpresa esleipenduneko langileek salatu dutenez, urtean 18.000 euro inguru kobratzen dituzte, eta Bizkaiko Foru Aldundiko beste eraikin batzuetako garbiketako beste langile batzuek, berriz, 27.000 euro.