Horrela banatuko dira kontuak, sailez sail
Eusko Jaurlaritzak gaur onartu du EAEko Aurrekontu Orokorren proiektua. Kontuen kopuru osoaren —14.250 milioi euro— % 76 gizarte politiketara bideratuko du Jaurlaritzak, eta Osasun eta Hezkuntza sailek izango dituzte partida puztuenak. Hain justu, horiek biak dira, 2022ko proiektuarekin alderatuta, gehien hazi direnak. Lurralde Plangintza, Etxebizitza eta Garraio Saila da gehien igo den hirugarren saila, batez ere, Europatik datozen funtsen bultzadari esker.
Horrela banatuko da aurrekontua, sailez sail:
Osasun Saila. Aurrekontua: 4.638,9 milioi. Guztizkoaren heren bat bereganatuko du, iaz baino 259,9 milioi gehiago. Osakidetzak 3.565 milioi izango ditu erabilgarri (+202 milioi). 68,2 milioi euro bideratuko dituzte osasun-ikerketara, Osakidetzako ikertzaileentzat eta eraldaketa digitalerako. Farmazia gastua ere igo egingo da, 559 milioiraino.
Hezkuntza. Aurrekontua: 3.477,7 milioi. 2022an baino 242,7 milioi gehiago izango ditu, eta aurtengo kontuen laurdena izango du. Haur Hezkuntzako, Lehen Hezkuntzako, Bigarren Hezkuntzako eta Lanbide Heziketako zenbatekoa kopuru osoaren % 70 da. Unibertsitate irakaskuntzak 374,9 milioi euro izango ditu eskuragarri, eta horietatik 362,9 milioi EHUri dagozkio (ia 23 milioi hazi da aurrekontua). Halaber, 206,1 milioi euro bideratuko dituzte ikerketa eta ikertzaileak bultzatzera, baita material aurreratuak garatzera ere.
Lana eta Enplegua. Aurrekontua: 1.107,8 milioi, iaz baino 171,6 milioi gehiago. Gizarte Inklusioak hartuko du partidaren erdia, hots, 663,8 milioi euro (229,7 milioi gehiago), eta horrela banatuko da: Diru Sarrerak Bermatzeko Errentara, 312 milioi; hor barnean daude Bizitzeko Gutxieneko Diru Sarrera —lehen aldiz jaso da, eskualdaketaren ostean—, 173 milioi eurorekin, eta Etxebizitzarako Prestazio Osagarria (hileko 300 eurokoa), 80 milioi eurorekin. Lanbideri 1.091,9 milioi euroko partida dagokio.
Ekonomiaren Garapena, Jasangarritasuna eta Ingurumena. Aurrekontua: 849,8 milioi, iaz baino 72,4 milioi gehiago. Aurrekontuaren heren bat, 306,6 milioi, Ikerketa eta Garapenera bideratuko dute, hala nola, teknologiara, energia berriztagarrira eta hidrogenora. Sail horren barruan, igoerarik handiena Industria Garapenari dagokio, eta 137 milioi euro gordeko dituzte horretarako. Spri Enpresen Garapenerako Euskal Agentziak 129 milioi euroko partida izango du.
Lurralde Plangintza, Etxebizitza eta Garraioak. Aurrekontua: 754,4 milioi. Laurden bat igo da, 189,9 milioi gehiago, Europako funtsen ondorioz. Etxebizitza zuzendaritzak 184 milioi izango ditu, eta Gaztelagun gazteen artean alokairua sustatzeko laguntzek 16 milioi hartuko dituzte. Euskal Y-rako eta Hegoaldeko Saihesbiderako aurrekontua 135 milioi eurokoa da.
Segurtasuna. Aurrekontua: 746,3 milioi. Sail horrek ere gora egingo du (+21,2 milioi) iazkoarekin alderatuta. Ertzaintzak jasoko du diru gehien, 709,2 milioi euroko partida.
Berdintasuna, Justizia eta Gizarte Politikak. Aurrekontua: 637,8 milioi, 2022an baino 114,7 milioi gehiago. Familia eta Komunitate Politikak xurgatuko du diru gehien: 152 milioi (0-3 urteko seme-alaba bakoitzeko, hileko 200 euroko laguntzak barne hartuta). Gizarte Zerbitzuen aurrekontua 85,1 milioi eurokoa izango da, eta Espetxeetarako 70,9 milioi gordeko dira. Aipatzekoa Immigrazioak izango duen partida, iazko halako bi (16,1 milioi). Emakundek 7,8 milioi euroko aurrekontua izango du, 2022an baino 400.000 euro gehiago.
Kultura eta Hizkuntza Politika. Aurrekontua: 353,2 milioi (+30,8). Horietatik 182,9 milioi EITBri dagozkio, hots, 21 milioi euro gehiago. Diru horrekin Miramongo egoitzako lanei, digitalizazioari eta eduki-estrategia berriei aurre egin ahalko dio Euskal Irrati Telebistak. HABEk 49 milioi izango ditu, eta Kulturaren Sustapenak, 36,6 milioi.
Gobernantza Publikoa eta Autogobernua. Aurrekontua: 171,9 milioi, iaz baino 32,8 milioi gehiago. Digitalizazioa bultzatzeko, 55,6 milioi euro bideratuko dituzte Informatika eta Telekomunikazioetara. IVAPek 21 milioi euroko aurrekontuarekin jarraituko du.
Ekonomia eta Ogasuna. Aurrekontua: 138 milioi, ia 10 milioiko hazkundearekin. ELKARGI SGRrekin ETEak finantzatzeko programaren interesen dirulaguntza handitu egingo dute, 16 milioira helduta. Eustatek, bestalde, 16,1 milioi euroko aurrekontua izango du.
Turismoa, Merkataritza eta Kontsumoa. Aurrekontua: 63,9 milioi (+11,8 milioi). Turismo eta Ostalaritza Zuzendaritzak 22 milioi euro izango ditu; Merkataritzak, 21,5 milioi, eta Kontsumok, 6,5.
Lehendakaritza. Aurrekontua: 49 milioi, iaz baino ia bi milioi gehiago. Partida handienak Kanpo Harremanak (11,9 milioi) eta Gazteria (10,9 milioi) zuzendaritzei dagozkie. Trantsizio Sozialaren eta 2030 Agendaren programak 4,9 milioi izango ditu eskuragarri.
Zure interesekoa izan daiteke
Gipuzkoako Aldundia tasa turistikoa uda honetan indarrean jartzekotan dago
Foru Gobernuaren Kontseiluak aurreikusten du martxoaren 17an onartu dezakeela zerga arautuko duen lege-proiektua. Ondoren, Batzar Nagusietara eramango dute eztabaidatzeko eta, onartzen bada, udalerriak aplikatzen hasi ahal izango dira.
Absentismoa murrizteko negoziazio kolektiboan pizgarriak adostearen alde egin du Cebekek
Bizkaiko patronalak negoziazio kolektiboari "inposiziorik gabe" eta elkarrizketaren aldeko apustuarekin ekiteko deia egin du, eta hitzarmenetan absentismoaren eragina murriztea ahalbidetuko duten akordioak eta pizgarriak (ez dute zertan ekonomikoak izan) sartzea defendatu du.
2026rako pentsioen igoera onartu du Ministroen Kontseiluak, dekretu batean
Kotizaziopeko pentsioak % 2,7 igoko dira, gutxienekoak % 7 baino gehiago, eta familia-kargak dituzten alargunentzako pentsioak, kotizazio gabekoak eta Bizitzeko Gutxieneko Diru-sarrera % 11,4 igoko dira. Igoera horiek lege-dekretu batean jaso dira, banandurik, eta azkenean "gizarte-ezkutua" deitutakotik bereizi da, eta Kongresuan onartuta, pentsiodunen erosahalmena bermatu nahi da.
Erregai sintetikoak ekoizteko Petronorren instalazioa 2027an egongo da martxan, 170 milioiko inbertsioarekin
Instalazioan erregai sintetikoak sortuko dira, hala nola diesela, SAFa eta nafta, gasolinaren osagai nagusia. Urtean 2.000 tona ekoizteko moduko planta izango da. Erregai horiek kamioiak, itsasontziak eta hegazkinak hornitzeko erabili ahal izango dira.
Iñaki Lopez Gandasegui hil da, Aernovaren sortzailea
Bermeotarra jaiotzez, ingeniari industriala zen, eta aeroegituren enpresa ezaguna sortu zuen. 2025era arte enpresa horren presidentea izan zen.
Langabeziak gora egin du urtarrilean Hego Euskal Herrian: 108.140 langabe EAEn eta 29.614 Foru Erkidegoan
706 lagun gehiago daude langabezian Euskadin, eta 131 gehiago Nafarroan, abenduarekin alderatuta, nahiz eta bi erkidegoek urtearteko beherakadari eutsi dioten.
Hernani, Tolosa eta Lezo etxebizitza-eremu tentsionatu izendatu dituzte
Izendapen horiekin, Euskadin dagoeneko 14 udalerri daude tentsionatuen zerrendan, eta litekeena da laster Arrasate, Zestoa, Pasaia eta Basauri ere gehitzea.
Bi greba egun deitu dituzte Amurrioko Tubos Reunidosen
Amurrioko eta Trapagarango lantegietako beharginen batzordeak Bizkaiko egoitzan bildu dira, otsailaren 9an zuzendaritzarekin egingo den lehen bileraren aurretik jarrera bateratua finkatzeko. Negoziazio mahaiko ordezkaritza adostu dute, baina, lanuzteei dagokienez, Amurrioko plantan bakarrik egingo dira. Trapagarango langileek ez dituzte babestu grebak.
Urrearen eta zilarraren prezioak behera, pasa den astean markak hautsi ostean
Pasa den urtarrilaren 29an ezarri zuen urreak bere azken marka (5595,47 dolar), eta zilarrak ere bai (121,65 dolar).
Tubos Reunidoseko Amurrioko eta Trapagarango batzordeek bilera egingo dute gaur, EEEaren inguruan zer jarrera hartu erabakitzeko
Enplegu-erregulazio espedienteak bi lantokiri eragiten dien arren, enpresak espediente bakar gisa negoziatu nahi du. Horregatik, jarrera komun bat ezarri nahi dute bi batzordeek.