Osasunera, Hezkuntzara eta Lan eta Enplegura bideratuko dute 2024ko aurrekontuaren erdia baino gehiago
Eusko Jaularitzako hiru sailek —Osasuna, Hezkuntza eta Lan eta Enplegua— 2024rako Eusko Jaurlaritzak prestatu duen aurrekontu proiektu osoaren (15.025 milioi euro) % 65 pasatxo jasoko dute, kontuen sailen arteko banaketari erreparatuz gero.
Proiektuak 4.896 milioi euro bideratuko dizkio Osasun Sailari, eta horietatik ia % 80 Osakidetzak jasoko du. Gotzone Sagarduik zuzentzen duen sailak 137 miloi euroko inbertsioak egingo ditu osasun-sistema "modernizatzeko". Halaber, farmazia-gastuen aurrekontua 20,5 milioitan haziko da.
Hezkuntza Sailak, lege berria izapidetzen duela, 3.672 milioi euro izango ditu datorren urtean. Besteak beste, ikastetxe publikoetako langileentzat aurreikusitako partida % 5,4 haziko da eta azpiegituretako inbertsioena, % 31,3. Hezkuntza-itunak % 3 igoko dira, 785 milioi euroraino. Azkenik, HAURRESKOLAK Partzuergoak % 17ko igoera izango du, 74,4 milioira iritsita, doakotasuna bermatzeko. EHUk ere diru gehiago izango du, 375,3 milioi, zehazki —% 6,2ko gehikuntza—.
Bi sailok % 5etik gorako hazkundea izango dute 2023ko kontuekin alderatuta.
Bestalde, Idoia Mendia lehendakariordea buru duen sailak, Lana eta Enplegua departamentuak, 1.177,4 milioiko partida izango du. Gehiena, 641 milioi euro, prestazioetara bideratuko dute: diru-sarrerak bermatzeko errenta (DSBE, 382 milioi), bizitzeko gutxieneko bitarteko diru-sarrera (BGDS, 180 milioi), eta etxebizitzako gastuetarako prestazio osagarria (79 milioi). Lanbideri dagokion partida 1.161,7 milioikoa izango da.
Etxebizitza eta Garraioa eta Lehendakaritza, gehien igotzen diren Sailak
Gainerako sailei dagokienez, Iñaki Arriolak zuzentzen duen sailaren aurrekontua (Lurralde Antolamendua, Etxebizitza eta Garrioa) ia % 23 haziko da datorren urtean, eta Lehendakaritza, hortik gora (% 118). Ifrentzuan, diru gutxiago izango dute Turismo, Merkataritza eta Kontsumoak (% 16,5eko beherakada) eta Gobernantza Publikoa eta Autogobernuak ( % 3,1ko jaitsiera).
Arriolaren sailak Europako funtsen inpaktu argia izango du, programetarako 180,8 milioi gorde baitizkiote. Etxebizitzako 210,8 milioi izango dira, hainbat partida handi programei zuzenduta: Gaztelagun (gazteentzako alokairurako programa, 17,6 milioi), Bizigune (etxebizitza hutsen programa, 35,8 milioi). Garraioan, ez daude jasota Euskal Y eta Hegoaldeko Saihesbidea egiteko lanetarako zenbatekoa. Euskal Trenbide Sarearentzat (ETS) dirulaguntza 30 milioikoa izango da, 26 milioi gehiago, alegia.
Ekonomiaren Garapen, Jasangarritasun eta Ingurumen Sailak 873,7 milioi izango ditu, 23,9 gehiago. SPRIk 143 milioiko aurrekontua izango du, Energiaren Euskal Erakundeak 160,5 milioikoa eta IHOBEk 12 milioikoa.
Bestalde, Segurtasuna Sailera 790 milioi bideratuko dituzte, eta horretatik gehiena, Ertzaintzarentzat izango da (737,9 milioi, 23 milioi langileen soldatak ordaintzeko). Aurten, gainera, 9,6 milioi gorde dira hauteskunde-prozesuetarako.
Berdintasuna, Justizia eta Gizarte Politikak 682 milioi izango ditu, 37,1 gehiago. Familiei eta Haurrei eskainitako zenbatekoa 162 milioi izango da; 0-3 urteko seme-alaba bakoitzeko hilean 200 euroko laguntzak eta familia eta lana bateragarri egiteko laguntzak barne. Justiziak 316,2 milioiko partida edukiko du (+25,4 milioi), eta horietatik 11 milioi justiziako funtzionarioen soldata-homologazioari dagozkio.
Kultura eta Hizkuntza Politika sailak 369,4 milioi izango ditu (16,2 gehiago). Gehiena, EITBrentzat: 192,4 milioi (11,4 gehiago). HABE helduak euskaraz alfabetatzeko programak 61,6 milioi izango ditu.
Ekonomia eta Ogasun sailak 139,1 milioi izango ditu eskura; hau da, soilik 1,1 gehiago. Finantzen Euskal Institutuak 55 milioiko ekarpena jasoko du, gizarte-funtsa handitzeko.
Lehendakaritzak 107,3 milioi (58,2 gehiago) izango ditu. Horien barruan, 51 milioi gazteak emantzipatzeko programarentzat izango dira.
Gobernantza Publikoa eta Turismoa, gutxiago jasoko duten bakarrak
Gobernantza Publiko eta Autogobernu sailak 166 milioi (% 3 gutxiago) izango ditu. 2024an ez ditu izango aurten jasotako digitalizaziorako 9,2 milioi euro, Europako funtsen barruan. Ejie sozietate informatikoak 221,5 milioiko aurrekontua izango du eta 49 pertsona hartuko ditu.
Turismoa, Merkataritza eta Kontsumo sailak ere behera egingo du: 53,4 milioi, hau da, 10,6 gutxiago (% 16ko jaitsiera). Kasu horretan ere, jaitsieraren arrazoia da Europako funtsak egongo ez direla (9 milioi).
Zure interesekoa izan daiteke
Eusko Jaurlaritza, Gipuzkoako Foru Aldundia eta Papresako batzordea gaur arratsaldean bilduko dira, CL Groupen eskaintzaren ostean
Hitzordua arratsaldean izango da, Gipuzkoako Foru Jauregian, Extremadurako enpresak Errenteriako paper-fabrika 39 milioi euroren truke erostea planteatu baitu, plantillaren % 72ri eutsita. Langileek aurreratu dute ez dutela proposamena onartuko.
Egunean 188.000 petrolio upel gehiago ekoitziko ditu OPEP+ aliantzak ekainetik aurrera
Bestalde, merkatuaren egoera gertutik aztertzen jarraitzeko konpromisoa hartu dute aliantza osatzen duten herrialdeek, eta berretsi dute garrantzitsua dela "ikuspegi zentzuduna" izatea, "baita ekoizpenaren doikuntza handitzeko, gelditzeko edo kentzeko malgutasuna izatea ere".
Pentsiodunek gutxieneko pentsioak LGSra arte osatzea eskatuko dute berriz ere datorren ostegunean Gasteizen
Mobilizazio horrekin, Eusko Jaurlaritzari eta Legebiltzarrari gogorarazi nahi diete "ezin dela denbora gehiagoz luzatu gutxieneko pentsioen osagarria LGSraino iristeko konpromisoa, are gehiago bizitzaren kostua nabarmen garestitzen ari denean", defendatu dute pentsiodunek.
Euskal langileria kalera atera da Maiatzaren Lehenean
ELA eta LAB deialdi bereizietan atera dira kalera, ESK eta LSB-USO bezala; CCOO eta UGT, aldiz, elkarrekin mobilizatu dira.
Gutxieneko soldata propioa ezartzeko aldarriarekin "jarrera argia" eskatu dio ELAren idazkari nagusiak lehendakariari
1.500 euroko gutxieneko soldata propioa ezartzeko “patronala interpelatzen eta presionatzen” jarraitzeko prest agertu da Mitxel Lakuntza. Eskubide sozialen alde egiteaz gain, euskaraz bizitzeko eta lan egiteko eskubidea ere aldarrikatu du ELA sindikatuaren idazkari nagusiak.
Berdelaren kostera txarraren eragina arintzea lortu da, eta antxoaren bilakaera "hobea" izan da Euskadin
Arrantza-sektoreko ordezkariak kezkatuta agertu dira berdelaren egoerarekin, eta berreskuratze-neurrien beharra aztertzeko eskatu dute. Ildo horretatik, antxoari ezarritako kudeaketa-ereduaren eragin positiboa nabarmendu dute.
Maiatzaren 1eko mobilizazioetan, LGS propioa, pentsio eta soldata "duinak" eta etxebizitza eskubidea aldarrikatu dituzte
ELA eta LAB bakoitza bere aldetik atera dira kalera, ESK eta LSB-USO bezala; CCOO eta UGT, aldiz, elkarrekin mobilizatu dira. Alderdi politikoek ordezkariak bidali dituzte deialdi horietako askotara.
Lan eskubideak arriskuan daudela ohartarazi du Anduezak, eta Euskadiko LEPetako euskara eskakizunak kritikatu ditu
PSE-EEko buruaren esanetan, langileak mehatxupean daude eskuin eta ultraeskuinaren eta nazioarteko gerren ondorioz, baita EAJk eta EH Bilduk enplegu publikoan dituzten politiken ondorioz ere.
Tubos Reunidoseko langile talde batek Amurrioko greba mugagabeari buruzko erreferenduma egitea eskatu du
Enpresa batzordeak deituta, martxoaren 15etik daude greba mugagabean Amurrioko lantegian. ELAk, LABek eta ESK-k babestu zuten lanuztea, eta CCOO eta UGT kontra agertu ziren. Azken horiek hasieratik eskatu dute grebari buruzko erabakia erreferendumean hartzea.
Behargin bat hil da Zamudion, lan-istripuz
Langileak 61 urte zituen. Ezbeharra ostegun goizean gertatu da, Ugaldeguren industrialdean, eta biktima bertan hil da, osasun-zerbitzuek esku hartu duten arren. ELAk lan-istripua salaktzeko elkarretaratzea deitu du maiatzaren 5erako.