Muga-zergak munduan: nola eragiten diote merkataritza globalari

Muga-zergak funtsezko tresna dira herrialdeen merkataritza-politikan. Helburu nagusia tokiko industria babestea eta diru-sarrera fiskalak sortzea bada ere, eztabaida komertzialak ere sor ditzakete eta produktuen azken prezioan eragina izan dezakete. Ameriketako Estatu Batuak, Txina eta Europar Batasunaren arteko tentsio ekonomikoek jarraitu ahala, muga-zergek faktore erabakigarria izaten jarraitzen dute munduko merkataritzan.

Aplikatutako muga-zergen tasa nabarmen aldatzen da herrialdetik herrialdera. Munduko Bankuaren datuen arabera, 2022an ekonomia garatuek tasa baxuak zituzten: Kanada (% 1,4), Estatu Batuak (% 1,5) eta Europar Batasuna (% 1,8). Hala ere, garapen-bidean dauden herrialdeek, hala nola Argentinak (% 11,1) eta Brasilek (% 7,4) tasa handiagoak dituzte, eta Indiak (% 11,5) sektore estrategiko jakin batzuk babesten jarraitzen du.

Txinak, munduko bigarren ekonomiak, % 3,1eko batezbesteko muga-zerga haztatua aplikatzen du, eta horrek merkataritzaren politika globalen artean kokatzen du. Errusiak, berriz, % 4,2ko tasari eutsi dio, eta Australiak % 1ekoa aplikatzen du.

Merkataritza babestu ala oztopatu

Historikoki, muga-zergek tokiko industriak atzerriko lehiatik babesteko balio izan dute. Hala ere, kalterik ere eragin dezakete, hala nola inportatutako ondasunak garestitzea eta beste herrialdeek merkataritza errepresaliak egitea. Azken urteetan, Estatu Batuen eta Txinaren arteko gerra komertziala eta tankerako gatazkek erakutsi dute muga-zergak presio politiko eta ekonomikorako tresna bihurtu daitezkeela.

Nekazaritza eta automobilgintza izan ohi dira ekonomia askotan babestuenak. Europar Batasunak, adibidez, % 40rainoko muga-zergak ezartzen ditu nekazaritza-produktuetan, ekoizleak babesteko. Latinoamerikan, Mercosurrek muga-zerga komun bat du, produktuaren arabera aldakorra, baina kasu batzuetan % 30etik gorakoa izaten da.

Muga-zergen etorkizuna merkataritza globalean

Joeren arabera, merkataritza-akordioek funtsezko zeregina izaten jarraituko dute muga-zergen oztopoak murrizteko orduan. T-MEC Ipar Amerikan, Asiako Eskualdeko Elkarte Ekonomiko Integrala (RCEP) eta EBren eta beste ekonomia batzuen arteko aldebiko akordioen helburua merkataritza erraztea da, sektore batzuetan muga-zergak kenduz edo murriztuz.

Ahalegin horiek egin arren, tentsio geopolitikoek eta protekzionismoak muga-zergei eragiten diete. Ziurgabetasun ekonomiko globalaren ondorioz, litekeena da herrialdeek beren merkataritza-politikak doitzen jarraitzea, merkatura ireki eta beren tokiko industrien babesa orekatzeko.

Gero eta interkonektatuagoa dagoen mundu honetan, muga-zergek funtsezko faktore izaten jarraituko dute ekonomian, eta enpresa eta gobernu handiei ez ezik, merkataritza-politika horien azken prezioa ordaintzen duten kontsumitzaileei ere eragingo die.