Zientzialariek 'bigarren abisua' eman diote Gizateriari Lurrari egindako kalteagatik
184 herrialdetako 15.000 zientzialarik (Munduko Zientzialarien Aliantzak) azken 25 urteetako bigarren oharra egin diote Gizateriari ingurugiro joera txarrak gizakien ongizatearentzat mehatxu "nabarmena" direlako eta Lurrari "funtsezko" kalte "atzeraezinak" egin dizkiotelako.
"Munduko zientzialarien oharra Gizateriari: Bigarren abisua" da BioScience aldizkarian argitaratutako artikuluari jarri dioten izenburua. Bertan azaldu dutenez, hainbat joera ez dira iraunkorrak, eta hainbat neurri proposatu dituzte horiek iraultzeko.
Zientzialarien ustez, azken 25 urteetan ingurugiroarekin lotutako bederatzi gai daude "Gizateria etorkizuna arriskatzen" ari dela iradokitzen dutenak, nahiz eta salbuespen batzuk izan, tartean ozono geruzaren egonkortasuna.
Zientzialarien arabera, gizakien ongizatearen gainean "mehatxu nabarmena" dago ingurugiroari egindako kalteagatik: klima aldaketa, basoak desagerraraztea, ur geza ez edukitzea, espezieak desagertzea, gizaki kopuruak gora egitea, etab.
Horren aurrean, "Gizateria ez da premiazko neurriak hartzen ari", artikulua sinatu dutenen ustez, duela 25 urte jakinarazitako mehatxuek bere horretan jarraitzen dutela iritzita.
Hori dela eta, zientzialariek 13 lan eremu proposatu dituzte joera txarrak iraultzeko, eta presio publiko korronte bat sortzea galdegin dute.
Itsaso eta lur babesguneak sortzea; legez kanpoko ehiza eta espezie basatien merkataritzaren mugak indartzea; emakumeentzako familia planifikazio eta hezkuntza egitasmoak zabaltzea; landareetan oinarritutako dieta sustatzea; eta energia berriztagarriak eta teknologia "berdeak" zabaltzea dira, besteak beste, proposatutako lan eremuak.
Etorkizuneko arriskuei buruzko bigarren abisua da hau; izan ere, 1992tik okerrera egin omen dute joera gehienek. Orduan, 1.700 zientzialarik, tartean nobel saridunek, "Munduko zientzialarien oharra Gizateriari" sinatu zuten, Kezkatutako Zientzialarien Batasunak argitaratu zuena.
Munduko Zientzialarien Aliantzak orain azpimarratu du gizaki kopuruak % 35 egin duela gora tarte horretan, baina ugaztunen, narrastien, anfibioen, hegaztien eta arrainen kopuruak % 29 egin duela behera.
Zure interesekoa izan daiteke
Aldentze aginduen inguruan zeukan protokoloa aldarazi zion Ertzaintzari Maialen Mazonen hilketak
Maialen "arrisku handiko" biktima zen indarkeria matxistarekin lotutako kasuak aztertzen dituen Estatuko VioGen sistemaren arabera. Ertzaintzak, ordea, "arrisku txikiko" biktimatzat jo zuen. Antza denez, Polizia Nazionalaren VioGen sistemako eta Ertzaintzaren EVA sistemako artxiboak ez zetozen bat. Bestalde, Ertzaintzak berak kasuaren inguruan egindako balorazioak ere huts egin zuen.
2025ean 13.297 haur jaio ziren EAEn, 2024an baino %2,8 gehiago
2025eko azken hiruhilekoan, 3.438 jaiotza izan ziren Euskal Autonomia Erkidegoan, hau da, iazko aldi berean baino % 6,1 gehiago, Eustaten datuen arabera.
Pertsona bat zauritu da Donostiako Herrera auzoko pabiloi batean, ustez eragindako sute batean
Beste hiru lagun tokian bertan artatu dituzte, kea arnasteagatik. Lehen ikerketen arabera, itxuraz, sutea nahita piztu dute. Udaltzainek hainbat pertsona atxilotu dituzte, eta ez dute baztertu gehiago atxilotzea, ikerketa oraindik irekita baitago.
Leioak gauerdira arte luzatu du TAOaren ordutegia
Udalbatzak erabaki hori hartu du arratsalde-gauean Leioako hiru TAO guneetan (Pinueta, Lamiako eta Ibaiondo) aparkatzeko arazoak izaten direlako, Getxoko bizilagun askok hor uzten dutelako autoa.
Auto-ilarak AP-8 autobidean, Basaurin, Donostiarako noranzkoan, istripu baten ondorioz
Ezbeharrak trafiko-arazoak sortu ditu AP-8ko hainbat puntutan, bereziki Malmasingo tuneletan.
Albiste izango dira: Maialen Mazonen ustezko hiltzailearen aurkako epaiketa, Zubietako espetxearen gaineko eskumena aldatzea eta Ekain Ricori elkarrizketa Radio Euskadin
Gaurkoan Orain-en albiste izango direnen laburpena, bi hitzetan.
Maialen Mazonen hilketaren epaiketa martxan da, herri-epaimahaiaren hautaketarekin
Akusazioek 45 urteko kartzela zigorra eskatzen dute ustezko hiltzailearentzat, Zigor Kodeak baimentzen duen zigorrik handiena. Zehazki, 25 urte azpikeriaz eta ankerkeriaz egindako hilketagatik, 8 urte bi abortu delituengatik eta 4 urte adingabea abandonatzeagatik.
Gorpu bat agertu da Zaratamoko Arkotxa auzoan, errepide ondoan
Igande arratsaldean aurkitu dute gorpua, abandonatutako hainbat industria-pabiloiren ondoan. Ertzaintzak ikerketa abiatu du gertatutakoa argitzeko.
Israelek "nazioarteko zuzenbidea urratu" duela salatu dute Iruñean
Elkarretaratzean, atxilotutako bi ekintzaileak askatzeko eta ontziei Gazara iristen eta laguntza humanitarioa ematen uzteko eskatu dute, besteak beste.
Putzu handiak egin dira Jundizko industrialdean euriteen ondorioz eta urak trenbidea zein errepideak hartu ditu
Iluntzean Gasteizen bota duen erauntsiak putzu ikaragarriak sortu ditu Jundizko industrialdean. Irun eta Madril lotzen dituen trenbideko zati bat urak hartu du. Industrialdeko errepideak ere hartu ditu urak, eta ibilgailuak kontu handiz igaro behar izan dute bertatik.