Euskara erabilera suspertzeko hizkuntza-ohiturak aldatzea proposatu dute erakundeek
"Euskararen erabilera sustatzeko, hizkuntza-ohiturak aldatzea eta inertziekin apurtzea" defendatu du Iñigo Urkullu lehendakariak. Gainera, erakundeek eta kultura-ekintzak egindako lanari esker, 'herritarren atxikimenduaren' laguntzarekin batera, euskararen ezagutza "bikoiztu" egin dela azpimarratu du.
Euskararen Nazioarteko Egunaren harira, Gasteizko Europa Jauregian igande honetan izandako ekitaldi instituzionalean egin ditu Urkulluk adierazpen horiek. EAEko eta euskara munduko erakunde nagusietako ordezkariak izan dira bertan.
Bere mintzaldian lehendakariak adierazi duenez, "nabarmena da" Euskararen Egunak bizi duen aldaketa, duela 68 urte ospatu zuten lehen aldiz, Eusko Ikaskuntzak babestuta. "Ordutik hona, euskararen egoera erabat aldatu da, azken hiru hamarkadetan bereziki", aipatu du.
Urkulluk azaldu duenez, azken 30 urtetan 223.000 euskal hiztun berri gehiago izan dira, eta euskal hiztunaren profila berritu da. "Aldaketa zoragarria bizi izan dugu. Gure 'hizkuntza zaharra' garai berrietara egokitu da", gaineratu du.
Amaitzeko, "jende askok komunean egindako lana eta ahalegina" goratu ditu, horri esker, euskara "indartsu eta osasuntsu heldu baita XXI. mendeko hasierara". "Ilusioa sentitzen dugu iraganera begiratzean, baita orainaldira so egitean ere", esan du.
Lehendakariaren esanetan, euskararekiko jarrerak "inoiz baino positiboagoak dira egun, euskarak ospea irabazi du, eta euskararen etorkizuna bermatzearen alde dago euskal gizartearen gehiengoa". "Gure 'hizkuntza zaharrak' gizartearen babesa eskuratu du", amaitu du.
Jaia eta aldarrikapena
Gaur, abenduak 3, Euskararen Nazioarteko Eguna ospatzen dugu, eta erreibindikazio nahiz jai giroko ekitaldiak izango dira Euskal Herri osoan. Jarduera kulturalak, hitzaldiak, gastronomia… denetariko ekintzak izango dira sare sozialetan ere #euskarareneguna traolarekin bolo-bolo dabilen festa gorpuzteko.
EAEn, Gasteizen ospatuko dute erakunde nagusiek ekitaldi ofiziala, 12:00etan, Europa Jauregian. Han izango dira Urkullu lehendakaria zein Eusko Jaurlaritzako, hiru foru aldundietako, Bilboko, Donostiako eta Gasteizko udaletako, Eudeleko eta UEMAKo ordezkariak.
Eragile horiek guztiek adierazpena kaleratu dute eta euskararen erabilera areagotzeko elkarlana aldarrikatuko dute: "Euskara urtean egun batez dugu ospakizunerako gai, eta 365 egunez langai. Elkarlanerako gai. Adostasunerako gai. Eta ospakizun eguna baliatu nahi dugu, hain zuzen, ilusioaren hauspoa haize berriz betetzeko. Indar berriez sendotzeko denon eginahala. Hori behar baitu euskarak, hori behar baitugu euskara guztion ezpainetan, kaleetan, etxeetan, ziberespazioan, lantokietan, pantailetan, paperetan nahi dugunok: ilusioa. Eta elkarlana. Auzolana".
Horrela, adierazi dutenez, momentu egokia da lankidetza hori berrikuntzaren bidetik sendotzeko. "Une aproposa da euskararen lurralde eta eremu guztietako herri aginteen arteko lankidetza ere berrikuntzaren bidetik sendotzeko. Erabileraren mesedetan. Eta euskarak elkarlan horien guztien premia du. Ezinbestez", gehitu dute.
Nafarroan
Nafarroan, berriz, hirugarren urtez ospatuko dute, ofizialki, Euskararen Eguna, Nafarroaren Egunarekin bat egiten duen data honetan.
Euskararen aldeko elkarte eta mugimenduekin elkarlanean antolatu dute ospakizun programa aurten erakundeek, eta hainbat kultur ekitaldi izan dira eta izango dira ondorengo egunetan: kontzertuak, bertsolariak, familientzako antzerki musikalak etab... Iruñean ez ezik, Tuteran, Zangotzan, Tafallan, Lesakan eta Altsasun ere izango dira ekitaldiak.
Ana Ollo Nafarroako Gobernuko Erakundeen arteko Harremanetarako Kontseilariak nabarmendu duenez, Nafarroako gizartea "kohesionatu eta etorkizuna eraikitzeko baliagarria den tresna gisa sustatu nahi dute euskara.
Iparraldean
Ipar Euskal Herrian euskarak ez du oraindik inolako aitortzarik edo lege babesik ere, baina lanean ari dira herritarrak eta bertako erakundeak. Hala, Euskal Elkargoak lehen aldiz ospatuko du Euskararen Eguna bertan.
Gainera, aste osoan BAM ekimena izan dute abian Baionan, Angelun eta Miarritzen, txapa bat soinean, lehen hitza euskaraz egitearen garrantzia azpimarratuz. Parte hartzaile bakoitzak bere hizkuntza mailaren araberako identifikazioa ibili du soinean (ahobizi, belarriprest txapak) eta gaur balorazioa eta festa egingo dute Baionan.
Herriz herriko ospakizunak
Hiriburuetan izango diren ekitaldi nagusiez gain, bestelako hamaika ekimen ere izango dira gaur herriz herri. Gernikan, Balmasedan, Bermeon, Tolosan, Etxarrin... etab. Sare sozialen bidez zabaltzen ari dira programa eta ekitaldiak, eta hainbat erakundek, EiTBk eta Realak, esate baterako, bideo bereziak prestatu dituzte, apropos, gaurko egunaren aitzakian.
Euskararen Nazioarteko eguna Eusko Ikaskuntzak ospatu zuen, lehen aldiz, 1949an. Gero, 1995ean, instituzionalizatu eta bere egin zuten Eusko Jaurlaritzak eta Euskaltzaindiak. 2015ean atxiki zen ofizialki, lehen aldiz, Nafarroako Gobernua.
roako Gobernua.Zure interesekoa izan daiteke
Israelek "nazioarteko zuzenbidea urratu" duela salatu dute Iruñean
Elkarretaratzean, atxilotutako bi ekintzaileak askatzeko eta ontziei Gazara iristen eta laguntza humanitarioa ematen uzteko eskatu dute, besteak beste.
Putzu handiak egin dira Jundizko industrialdean euriteen ondorioz eta urak trenbidea zein errepideak hartu ditu
Iluntzean Gasteizen bota duen erauntsiak putzu ikaragarriak sortu ditu Jundizko industrialdean. Irun eta Madril lotzen dituen trenbideko zati bat urak hartu du. Industrialdeko errepideak ere hartu ditu urak, eta ibilgailuak kontu handiz igaro behar izan dute bertatik.
1.500 emakumek erasoak jasan dituzte Euskadin martxora arte, % 69,4k bikotekideek edo bikotekide ohiek eragindakoak
Delitu motaren arabera sailkatuta, ugaritu egin da familia barruko indarkeria —ez ditu bikotekideak edo bikotekide ohiak kontuan hartzen—. Guztira, 298 biktima izan dira martxora arte, hau da, aurreko urtean baino % 11,6 gehiago, Emakumearen Euskal Erakundeak (Emakunde) bildutako datuen arabera.
Astelehenean epaituko dute Baionako bestetan Eric Courdyren hilketagatik auzipetutako Jerome Verin boxeolari ohia
2024ko uztailaren 11n, Baionako bestetan, Eric Courdyri eraso egin zion Jerome Verin boxeolari ohiak, eztabaida baten ostean, autobus geraleku batean. Sei egun koman eman ondoren hil zen Courdy.
Foruzaingoak aisiarako bederatzi lokal erregistratu ditu Iruñerriko bost udalerritan
Operazioan, 20 akta ireki dituzte, drogak konfiskatzeagatik, eta hiru pertsona salatu dituzte, erresistentzia eta desobedientzia egotzita, eta beste bi, debekatutako armak eramateagatik.
Muskizen piztutako sutearen ondorioz 40 familia urik eta gasik gabe daude
Udalak behin-behineko komun batzuk jarri dizkie kalean, eta kiroldegira joan behar dute garbitasunetarako. Oinarrizko zerbitzu horiek lehenbailehen berreskuratzeko, buru-belarri ari dira lanean. Sua garajean hasi zen, eta Ertzaintzak gertatukoa ikertzen jarraitzen du.
Astelehen honetan hasiko da Maialen Mazonen ustezko hiltzailearen aurkako epaiketa
Hilaren 15era arte dago programatuta, eta herri epaimahaia osatuko duten herritarrak aukeratuta hasiko da. Akusazioek 45 urteko kartzela zigorra eskatzen dute ustezko hiltzailearentzat, Zigor Kodeak baimentzen duen zigorrik handiena.
Leon XIV.a aita santuak lehendakaria hartuko du Vatikanoan maiatzaren 13an
Egun horretan egingo den audientzia orokorrera gonbidatu du. Eusko Jaurlaritzaren arabera, balio handiko topaketa izango da, eta Euskadik nazioartean duen presentzia instituzionala indartuko du.
72 urteko mendizale bat hil da Serantesen
Bizkaiko mendiaren hegal batean aurkitu zuten hilda, hainbat orduz haren bila aritu ondoren.
Komunean kaka egiterakoan jarrera hobetzeko gailu bat diseinatu dute Iturgoiengo lau bizilagunek
Osasuna eta ergonomia uztartzen dituen ekimen berritzaile horren atzean Asier eta Iñigo Arabaolaza, Joseba Imaz eta Jose Antonio Lazcano daude; 'Naturpos' gailuaren sortzaileak. Oso sistema erraza erabiltzen du gailuak. Hankak altxarazten dizkio erabiltzaileari, nolabait gorputzaren jarrera naturala har dezan.