Lau segundoan behin alzheimer kasu bat diagnostikatzen da munduan
Gaur egun, lau segundoan behin alzheimer kasu bat diagnostikatzen da munduan, eta "aurreikuspen oso kezkagarriak" dituzte horren inguruan. izan ere, 2050ean 100 milioitik gora lagunek pairatuko dute gaitza, Carmen Terron Madrilgo Neurozientzia Aurreratuen Institutuko neurologoak aurreratu duenez.
Dementzia kausa nagusia da alzheimerra, diagnostikatutako kasuen % 70 daude gaixotasunarekin lotuta. Espainian, esaterako, 1,2 milioi pertsonak dute buruko patologia hori. Datuak ikusita, osasun publikoan gaitz horrek dakarren arazoaz ohartarazi du Osasunaren Mundu Erakundeak.
Hori horrela, plan orokor bat egin du alzheimerra duten pertsonen bizi kalitatea hobetze aldera, baita gaixoak zaintzeaz arduratzen direnei begira ere: "Plan honek hainbat gai jorratzen ditu; besteak beste, osasun publikoan egin beharreko lana, dementziaren ikerketa eta prebentzioa, diagnostikoa eta tratamendu estrategiak", esan du Terronek.
Alzheimerra gaixotasun neurologiko progresiboa da, gaur-gaurkoz sendabiderik ez duena eta bizi kalitatea nabarmen kaltetzen duena. Kontu horiek hobetzeko, 2025erako berdintasunean, duintasunean eta giza eskubideetan oinarritutako nazio politikak sortu nahi ditu Osasunaren Mundu Erakundeak.
Horrez gain, gizartea kontzientziatzea beharrezkotzat jotzen du, herritarrak, dementzia duten gaixoekin, atseginagoak eta ulerkorragoak izan daitezen.
Nolanahi dela, ohitura osasuntsuak izateak ere laguntzen du alzheimerra atzeratzen edota saihesten. Horregatik, egunero zazpi eta zortzi ordu artean lo egitea eta astean, gutxienez hirutan, 30-40 minutuz ariketa aerobikoak egitea gomendatu du Terronek.
Adimena lantzea ere ezinbesteko ariketa da. Horretarako, irakurtzea, irratia entzutea, hobby berriak edukitzea, instrumenturen bat jotzea eta beste pertsona batzuekin harremanak izatea aholkatzen dute.
Bukatzeko, denetarik jatea ere beharrezkoa da, batik bat, gantz aseen eta palma eta koko olioen kontsumoa murriztuta, eta horien ordez fruta, barazkiak, zereal integralak, lekaleak eta fruitu lehorrak (neurrian kontsumituta) janda. Horrek guztiak kolesterola, diabetesa eta tentsioa kontrolatzen ere lagun dezake.
Alzheimerra hamar urte atzera lezakeen ebakuntza bat ikertzen dabiltza
Espainiako ikerlari talde bat farmakologikoa ez den eta gaixotasuna hamar urte atzera litzakeen interbentzio bat ikertzen dabil. Sintomarik ez duten pertsonak ari dira aztertzen, hain zuzen. Interbentzio hirukoitza litzateke Fernando Maestu Neurozientzia Kognitibo eta Konputazionalaren Laborategiko zuzendaria aztertzen ari dena: ariketa fisikoa, terapia kognitiboa eta aldaketa nutrizionala ditu oinarrian.
Zure interesekoa izan daiteke
Datorren ikasturtean Lanbide Heziketako 74.963 plaza eskainiko dira EAEn, inoiz baino gehiago
Berrikuntza gisa, Lanbide Heziketako plazen % 50 emakumeentzat gordeko dira 2026-2027 ikasturtetik aurrera.
Lehiaren Euskal Agintaritzak isunak jarri dizkie eskola garraioko 31 enpresari, Hezkuntza Sailari boikota egiteagatik
2023-2024 ikasturterako lehiaketan, Gipuzkoako ibilbideak baino ez ziren esleitu. Horregatik, Eusko Jaurlaritzak agindu bat argitaratu zuen, aurretik Bizkaian eta Araban esleipendun izan ziren enpresak zerbitzua betetzera behartzeko.
Aldentze aginduen inguruan zeukan protokoloa aldarazi zion Ertzaintzari Maialen Mazonen hilketak
Maialen "arrisku handiko" biktima zen indarkeria matxistarekin lotutako kasuak aztertzen dituen Estatuko VioGen sistemaren arabera. Ertzaintzak, ordea, "arrisku txikiko" biktimatzat jo zuen. Antza denez, Polizia Nazionalaren VioGen sistemako eta Ertzaintzaren EVA sistemako artxiboak ez zetozen bat. Bestalde, Ertzaintzak berak kasuaren inguruan egindako balorazioak ere huts egin zuen.
2025ean 13.297 haur jaio ziren EAEn, 2024an baino %2,8 gehiago
2025eko azken hiruhilekoan, 3.438 jaiotza izan ziren Euskal Autonomia Erkidegoan, hau da, iazko aldi berean baino % 6,1 gehiago, Eustaten datuen arabera.
Pertsona bat zauritu da Donostiako Herrera auzoko pabiloi batean, ustez eragindako sute batean
Beste hiru lagun tokian bertan artatu dituzte, kea arnasteagatik. Lehen ikerketen arabera, itxuraz, sutea nahita piztu dute. Udaltzainek hainbat pertsona atxilotu dituzte, eta ez dute baztertu gehiago atxilotzea, ikerketa oraindik irekita baitago.
Leioak gauerdira arte luzatu du TAOaren ordutegia
Udalbatzak erabaki hori hartu du arratsalde-gauean Leioako hiru TAO guneetan (Pinueta, Lamiako eta Ibaiondo) aparkatzeko arazoak izaten direlako, Getxoko bizilagun askok hor uzten dutelako autoa.
Auto-ilarak AP-8 autobidean, Basaurin, Donostiarako noranzkoan, istripu baten ondorioz
Ezbeharrak trafiko-arazoak sortu ditu AP-8ko hainbat puntutan, bereziki Malmasingo tuneletan.
Albiste izango dira: Maialen Mazonen ustezko hiltzailearen aurkako epaiketa, Zubietako espetxearen gaineko eskumena aldatzea eta Ekain Ricori elkarrizketa Radio Euskadin
Gaurkoan Orain-en albiste izango direnen laburpena, bi hitzetan.
Maialen Mazonen hilketaren epaiketa martxan da, herri-epaimahaia hautatuta
Akusazioek 45 urteko kartzela zigorra eskatzen dute ustezko hiltzailearentzat, Zigor Kodeak baimentzen duen zigorrik handiena. Zehazki, 25 urte azpikeriaz eta ankerkeriaz egindako hilketagatik, hamasei urte bi abortu delituengatik (bikiez haurdun zegoen, zortzina urteko zigorra ezarri nahi diote) eta 4 urte adingabea abandonatzeagatik.
Gorpu bat agertu da Zaratamoko Arkotxa auzoan, errepide ondoan
Igande arratsaldean aurkitu dute gorpua, abandonatutako hainbat industria-pabiloiren ondoan. Ertzaintzak ikerketa abiatu du gertatutakoa argitzeko.