Lau segundoan behin alzheimer kasu bat diagnostikatzen da munduan
Gaur egun, lau segundoan behin alzheimer kasu bat diagnostikatzen da munduan, eta "aurreikuspen oso kezkagarriak" dituzte horren inguruan. izan ere, 2050ean 100 milioitik gora lagunek pairatuko dute gaitza, Carmen Terron Madrilgo Neurozientzia Aurreratuen Institutuko neurologoak aurreratu duenez.
Dementzia kausa nagusia da alzheimerra, diagnostikatutako kasuen % 70 daude gaixotasunarekin lotuta. Espainian, esaterako, 1,2 milioi pertsonak dute buruko patologia hori. Datuak ikusita, osasun publikoan gaitz horrek dakarren arazoaz ohartarazi du Osasunaren Mundu Erakundeak.
Hori horrela, plan orokor bat egin du alzheimerra duten pertsonen bizi kalitatea hobetze aldera, baita gaixoak zaintzeaz arduratzen direnei begira ere: "Plan honek hainbat gai jorratzen ditu; besteak beste, osasun publikoan egin beharreko lana, dementziaren ikerketa eta prebentzioa, diagnostikoa eta tratamendu estrategiak", esan du Terronek.
Alzheimerra gaixotasun neurologiko progresiboa da, gaur-gaurkoz sendabiderik ez duena eta bizi kalitatea nabarmen kaltetzen duena. Kontu horiek hobetzeko, 2025erako berdintasunean, duintasunean eta giza eskubideetan oinarritutako nazio politikak sortu nahi ditu Osasunaren Mundu Erakundeak.
Horrez gain, gizartea kontzientziatzea beharrezkotzat jotzen du, herritarrak, dementzia duten gaixoekin, atseginagoak eta ulerkorragoak izan daitezen.
Nolanahi dela, ohitura osasuntsuak izateak ere laguntzen du alzheimerra atzeratzen edota saihesten. Horregatik, egunero zazpi eta zortzi ordu artean lo egitea eta astean, gutxienez hirutan, 30-40 minutuz ariketa aerobikoak egitea gomendatu du Terronek.
Adimena lantzea ere ezinbesteko ariketa da. Horretarako, irakurtzea, irratia entzutea, hobby berriak edukitzea, instrumenturen bat jotzea eta beste pertsona batzuekin harremanak izatea aholkatzen dute.
Bukatzeko, denetarik jatea ere beharrezkoa da, batik bat, gantz aseen eta palma eta koko olioen kontsumoa murriztuta, eta horien ordez fruta, barazkiak, zereal integralak, lekaleak eta fruitu lehorrak (neurrian kontsumituta) janda. Horrek guztiak kolesterola, diabetesa eta tentsioa kontrolatzen ere lagun dezake.
Alzheimerra hamar urte atzera lezakeen ebakuntza bat ikertzen dabiltza
Espainiako ikerlari talde bat farmakologikoa ez den eta gaixotasuna hamar urte atzera litzakeen interbentzio bat ikertzen dabil. Sintomarik ez duten pertsonak ari dira aztertzen, hain zuzen. Interbentzio hirukoitza litzateke Fernando Maestu Neurozientzia Kognitibo eta Konputazionalaren Laborategiko zuzendaria aztertzen ari dena: ariketa fisikoa, terapia kognitiboa eta aldaketa nutrizionala ditu oinarrian.
Zure interesekoa izan daiteke
Zangozan desagertutako 84 urteko emakume baten gorpua aurkitu dute
Bilaketa hasi eta gutxira, 20:00ak aldera, desagertutako 84 urteko emakumearen gorpua aurkitu dute. Heriotzaren arrazoia argitzeko ikerketa abiatu du Foruzaingoak. Vadoluengoko San Adrian elizaren inguruan topatu dute haren gorpua.
Elkarbizitza arazoak bainularien eta erabiltzaileen artean Euskal Herriko portuetan
Uretara salto egitea ohikoa da Euskal Herriko portuetan, debekatuta dagoen arren. Hori dela eta, bizikidetza-arazoak sortzen ari dira. Zenbait portutan jokabide arriskutsuak ikusten dira eta kalteak izan dira ontzietan. Eusko Jaurlaritzak egoeraren larritasunaz ohartarazi du, eta 2.000 eta 12.000 euro arteko isunak ezar daitezkeela gogoratu du.
Euri eskasiak hilabete eta erdi aurreratu du transhumantzia Nafarroan
Pirinioetatik Bardearako bidean, Enrique Ballent artzain transhumantearekin izan gara. 1.800 buruko artaldea gidatuko du, bazka bila. Izan ere, klima aldaketaren kontraesanak tarteko, jateko gehiago dago basamortuan goi mendietan baino.
Oiartzunen ustez pistolarekin egindako hiru lapurreten egilea atxilotu dute Hondarribian
23 urteko gaztea espetxeratu egin dute. Lapurretetan erabilitako arma fogeo-pistola bat zela egiaztatu dute.
Gizon bat atxilotu dute Getxon, kalean emakume bati sexu erasoa egiten harrapatu ostean
Erasoa 05:00etan jazo da, Algorta auzoan, San Inazio jaietan. 19 urteko biktima Gurutzetako Ospitalera eraman dute. Algortako Mugimendu Feministak eraso matxista salatzeko bilkura egin du igande arratsaldean.
Auroroek Andre Maria Zuriaren jaien etorrera iragarri dute
Urtero bezala, Gasteizko hirigunea eta Alde Zaharra zeharkatu dituzte zaindariaren omenezko kantuekin, jai-giroari hasiera emanez.
Testigantza berriek agerian utzi dituzte Mitikako zaindariek Kerman Villate hil aurretik behin eta berriz egindako erasoak
Gasteizko diskoteka horretako segurtasun-langileek Kerman hil aurreko hilabeteetan egindako eraso jakin batzuen berri eman dute lau gaztek Radio Euskadin, esklusiban, erreportaje batean. Kasu guztiak Ertzaintzaren aurrean salatu zituzten.
Bizkaiko Aldundiak zisterna kamioiak eramango ditu Karrantzara ur hornidura bermatzeko
Astelehenetik ostiralera, 250 metro kubiko garraiatuko ditu egunero foru erakundeak Enkarterriko udalerriko hornidura bermatzen laguntzeko.
17 urteko gizonezko bat atxilotu dute Gipuzkoan, adingabeak estortsionatzen zituen 764 Sarearen Espainiako buruzagitzat jota
Ertzaintzak, Esquadra Mossoek eta Guardia Zibilak elkarlanean egindako operazioan atxilotu dute, 2026ko urtarrila eta apirila bitartean ikastetxeen, udalen eta beste erakunde batzuen aurkako mehatxu ugari bidali izana egotzita.
Ikuskizunetako teknikariek abuztuaren 5erako deitutako grebarekin bat egingo dute Gasteizko txosnek
45 ikuskizun izango dira txosnetan, eta, horrez gain, beste hamaika proposamen kolektibo ezberdinen eskutik. Dozenaka kolektibok eta ehunka boluntariok dihardute egunotan auzolanean txosna gunea egokitzen. Testuinguru horretan, ikuskizunetako eta ekitaldietako teknikariek abuztuaren 5erako deitutako greba egunarekin bat egingo dute.