Bideojokoak eta adingabekoak: erabilera osasungarri baterako aholkuak
Lehenik eta behin etxerako lanak daude, baina gero, gurasoek bideojokoetara seme-alabekin jokatu behar dute, haiekin batera pantailaren aurrean igarotzen duten denbora adostu eta euren lagun birtualak ezagutu.
"Izan partaide, euren mundua ezagutu", laburbiltzen du EFErentzat Jose Maria Morenok, Espainiako Bideojokoen Elkartek (AEVI) zuzendari orokorrak. Espainiar estatuan 9.000 pertsonak egiten dute lan bideojokoen industrian, eta AEVIk erabilera arduratsua bultzatzeko dekalogoa argitaratu du.
The Good Gamer (Jokalari ona) du izena, eta ume, guraso eta hezitzaileei zuzenduta dagoen kanpaina handiago baten parte da. Barakaldoko BECen egiten ari den Fun & Serious Games jaialdian aurkeztu dute.
Gurasoentzako hamar arau dira: lehenengoa, seme-alabekin jokatu, aurrerapenengatik zoriondu. "Ideia zergatik gustatzen zaien eta zer egiten ari diren ulertzea da, arauak egin ahal izateko; agian, konturatuko zara ez daukala zentzurik jokatzeko hamar minutuko muga jartzea partida hogei minutukoa denean. Haiekin jokatu haiek ikusteko badakizula zeri buruz hitz egiten duten", gomendatzen du Morenok.
Ez dira soilik jokoak: "oroimena edo ikusmen espaziala bezalako gaitasunak bultzatzen dituzte, historia irakasten dute… Ustekabeak harrapatze dituzu, tiroak dituzten bideojokoak ez direlako gehien kontsumitzen direnak Espainian". FIFA da, ordea, kontsoletarako gehien saldu dena.
Adin tarte bakoitzeko bideojoko bat hautatu behar da, gutxiengo adinari, Pegi kode delakoari, erreparatu behar zaio. "Hor dakar 18 urtetik gorakoentzat bada, eta zure seme-alabak 14 baditu, ez erosi; edukiari buruzko etiketak ere baditu, indarkeria dagoen, sexua agertzen den…".
Eta denda ofizialetan eta baimendutako plataformetan besterik ez erostea, birusak edota esteka arriskutsuak saihesteko.
"Ordu laurden bat" eskaini behar zaio gurasoentzako kontrol funtzioak berrikusteko. Horien bitartez ordainpeko edukiak deskargatzeari mugak jarri ahal zaizkio, baita gurasoek desegokitzat hartzen dituzten jokoak kontrolatu ere.
Eskola dago beti lehen tokian; beraz, seme-alabei azaldu behar zaie soilik etxerako lanak bukatuta jokatu ahal dutela. Gero, dibertitzeko egunak eta orduak adostu behar dira, baina baita jarrera desegokiak zuzendu eta ikusmena behartzen ez dutela ziurtatzea ere, pantailen argiztapena kontrolatuta.
Beste aholku bat: etxean partidak antolatzea, horrela seme-alaben lagun birtualak ezagutzeko —"agian, zure seme-alaba pertsona bitxi bat zela uste zenuen, eta konturatuko zara inoiz baino gehiago sozializatzen duela", dio Morenok—.
Azkenik, haurrei errealitatea eta fikzioaren artean desberdintzen irakastea eta, bide batez, datu pertsonalak emateari buruz ohartaraztea.
"Bideojokoek abantailak dituzte"
Bideojokoen baloreak aldarrikatzeko proiektu zabalago baten partea da dekalogoa. Izan ere, industria kezkatuta dago mendekotasunen aurkako Estatuaren estrategian sartu dituztelako bideojokoak. "Ez dakit nola bukatu garen hor, drogarekin batera. Arazo bat sortzen digu, guri eta Espainian dauden 16 milioi bideojokalariei. Gehiegizko kontsumoa ez dela komenigarria esaten dugun lehenengoak gara".
Morenok azaltzen duenez, Espainiar estatuan, 16 milioi bideojokalarirekin, egunean 45 minutu jokatzen dira, Erresuma Batuaren erdia eta Frantziar estatuan baino ordu laurden bat gutxiago. "Ez dugu gehiago kontsumitzen, modu osasungarria egiten dugu, eta gainera bideojokoek abantailak dituzte".
Dekalogoaz gain, erabilera osasuntsua sustatzeko webgune bat sortu dute, Twitter eta Facebookeko profiletara lotuta dagoena, eduki eta aholkuekin.
Hurrengo hilabeteetan, AEVIk, administrazioen, prentsaren, medikuen eta hezitzaileen aurrean aurkeztuko du iniziatiba hau, "bideojokoak modurik onenean" kontsumitu daitezen.
Zure interesekoa izan daiteke
Ia Nafarroa osoa alertapean egongo da ekaitzengatik; EAE eta Iparraldea, abisu horian
Arratsaldean, bero hodeiak garatu eta zaparrada trumoitsuak, txingorra eta haize bolada gogorrak espero dira, bereziki lurraldearen ekialdean. Ebroko Konfederazio Hidrografikoak ohartarazi duenez, uholdeak egon litezke euriteengatik.
Beroa eta oporrak oztopo dira Euskadin behar diren odol-emateak lortzeko
Tenperatura altuek eta oporraldiek zaildu egiten dute udan transfusioetarako behar den odol kopuruari eustea.
Amaitu dira AP-8ko Irun pareko eta A-8ko auto-ilarak
Trafiko Sailak amaitutzat eman ditu Euskal Autonomia Erkidegoko errepide-sareko bi puntutan sortutako auto-ilarak.
Meta eta TikTok plataformei kontrola indartzeko eskatu die Europako Batzordeak, Ceutako krisia tarteko
Abuztuaren 15aren aurretik, sare sozialok estu zaintzen ari da Brusela. Izan ere, egun horretan beste migratzaile olde bat espero da hiri autonomoan. Horren ildoan, Europako komisarioa bi plataformetako arduradunekin bildu berri da.
Kanoikadak abiatuko du Donostiako Aste Nagusia larunbat honetan
Artillari nagusiak 19:00etan piztuko du metxa Alderdi Ederreko lorategietan, eta horrela emango dio hasiera zortzi eguneko jaiari. Guztira, 400 ekitaldi baino gehiago daude programatuta.
Elkanok munduari buelta eman eta jaioterrira itzuli zen unea antzeztu dute Getarian
Aurten, lehen aldiz, Mikel Larrañagak egin du Elkanoren papera, eta Saioa Etxeberria izan da tripulatzaile modura irten den lehen emakumea. Lau urterik behin ospatzen du Getariak Elkanoren iritsiera, munduari bira eman ostean.
Alejandrak 2.000 euro galdu ditu Bilboko etxebizitza baten alokairuaren iruzurrean
Kaltetuak salatu duenez, 2.000 euroko iruzurra egin diote hainbat pertsonari aldi berean eskainitako etxebizitza bat alokatzeagatik. Iruzurrez galdutako dirua eta beste bizitoki bat alokatzeko erabili beharrekoa gehituta, galerak 4.000 eurokoak direla azaldu du.
Iraulitako kamioi batek 31 kilometroko auto-ilarak eragin ditu Baiona inguruan
22:00etatik aurrera, A-63 errepidea erabat itxita egongo da 3 orduz, gutxi gorabehera, ibilgailua erretiratzeko.
Gutxienez 12 salaketa aurkeztu dituzte Bilbon etxebizitza turistiko bat alokatuta iruzurra egin zuen gizonaren aurka
EITBk biktimetako biren testigantzak jaso ditu. Iruzurgileak Airbnb bidez alokatu zuen pisua, hiru egunez. Ordu gutxi batzuetan, benetako jabeak ezer jakin gabe, dozena bat pertsonari alokatu zien. Ertzaintzak ikerketa abiatu du, gizona harrapatu eta biktimek galdutako dirua berreskura dezaten.
Mila pertsona inguru etxetik atera dituzte Baionako erdigunean gas-isuri baten ondorioz
Baionako hiriguneko mila bizilagun etxetik irtenarazi dituzte bart, gas-ihes bat dela eta; ondorioz, segurtasun dispositibo handia aktibatu behar izan dute. Suhiltzaileek 100 metroko perimetroa itxi dute, eta goizaldeko ordu bata arte ezin izan dute etxera itzuli.