"Ez dugu feminismo bakar bat jarraitu nahi, feminismoak pluralean baizik"

Concepcion Maria Carranza, Cony Carranza bezala ezaguna, Salvadorko psikologo eta herri hezitzaile feminista da. 20 urte baino gehiago daramatza EAEn emakumeen ahalduntzea lortzeko lanean, batez ere emakume migratzaileena, eta apirilaren 21ean jasoko du 2019ko Berdintasunaren aldeko Emakunde saria.

Epaimahaiak zure hautagaitza goraipatu du, gizarte bidezkoagoa eta berdintasunezkoagoa lortzeko lan egiten duten EAEko emakume garrantzitsuek babesten baitute, bai taldean, bai pertsonalki. Nola jaso duzu saria?

Ustekabean harrapatu nau, baina opari bat da. Anonimotasunean egin ditudan gauzengatik egindako errekonozimendua da, baina ezin ditut ahaztu emakume salvadortarrak, horiengandik asko ikasi bainuen. Emozioz betetako sentimenduak ditut, eta sari hau guztientzat izateko gogoa dut. Azpimarratu nahiko nuke konpromisoa, konpromiso handia, nire bokazioa maistra izatea izan delako eta horrek askoz gehiago konprometitzen nau kontsekuentea izatera eta emakumeei, bereziki migratuei, denbora eskaintzera. Apirilaren 21ean sari hori jasoko dugu eta gero eta entzute handiagoa izango dugu. Bizi dugun arrazakeria sozial eta instituzionala aitortua izan dadila eta gure inguru txikietan aldaketak egiten saia gaitezen espero dut.

Nola lantzen dira emakumeak ahalduntzeko, kontzientziatzeko eta antolatzeko prozesuak?

Nik herri hezkuntzaren metodologia erabiltzen dut, metodologia parte-hartzaileak direnak, non marrazki asko dagoen, gorputzaren mugimendua, poesia, kantua... Bakoitzak bere bizipenei buruz hausnartu ahal izateko tresna pedagogikoak dira. Denok ikasten dugu guztiengandik. Tailerretan lan egiten dugu, jolasetik, isiltasunetik, galderen gidaritzatik lan egiten dugu. Metodologia horien bidez, emakumeak askatzen ditugu, eta tresnak ematen dizkiegu biktima izatetik eta bazterkeriatik askapen eta emantzipaziora igaro daitezen. Erabaki zailak hartu behar izan dituzten emakume ahaldunduak dira guztiak. Kontzientzia hartzen dugu erruak kanporatzeko eta erabakiei modu kontzienteagoan aurre egin ahal izateko. Azken batean, bakoitzak bere bizitzan, inguruan eta erabakiak hartzeko garaian duen egoera hobeto kokatzen saiatzen gara.

Nolakoa da herrialdea uztea erabakitzen duten emakumeen bizitza?

Atzerritarren Legea izugarria da gure bizitzentzat eta gure gorputzentzat. Emakumeak hainbat arrazoirengatik etortzen dira zaintza-lana egitera, eta hori aitortua izatea eskatzen dugu, emakumeak zaintza-lanei eusten ari direlako hemen eta beren jatorrizko herrialdeetan. Goazen konexio begirada horrekin, gure pribilegiotik beti ikusi ezin dugun errealitate horrekin enpatizatzera. Askotan ez zaigu bizitzan une hori tokatu, eta kosta egiten zaigu ikustea. Bestearen zapalkuntza ez ezik nire zapalkuntza ere ikusteko unea da. Zein pribilegiatuak garen ikusi behar dugu, borroka bidezkoagoa egin ahal izateko, inor falta ez dadin eta denok egon gaitezen.

Elorrioko emakume migratuen taldea.

2020 honetan emakumeen eskubideak eta genero-berdintasuna protagonismoa hartzen ari direla uste al duzu?

Protagonismoa sortu behar dugu, eta espazio guztietan egon behar dugu, baina bakoitzak erabakitako moduan egin behar du: kalean, lagunekin bilduta, ospatuz, salatuz. Gero eta beharrezkoagoa da egon nahi dugun lekuan egotea, eta gure errealitateei buruzko protagonismoa hartzea eta salaketa gehiago egitea.

Zenbat belaunaldi gehiago behar dira emakumeek eta neskatoek beren eskubideak balia ditzaten?

Berdintasuna lortu genuela sinesteko mitoa baztertu dugu; agian bidea da, egunen batean iritsiko den utopia, baina argi dago oraingoz ez dela horrela. Emakumeak gara pluralean, eta baliteke nire zapalkuntza ez izatea zurea bezalakoa (jatorria, adina, erlijioa, aukera sexuala dela eta), pribilegio desberdinak bizi ditugulako. Nire borroka zurea ere badela jabetu arte, ez nintzateke ausartuko garaiez hitz egiten.

Aldaketa posible da aktibismo kolektiboaren bidez?

Borroka hau emakume guztiona da, baina bakoitzak egin behar du berak aukeratutako lekutik eta ilusioz beteta. Ez dugu feminismoa egiteko errezeta bakarra jarraitu nahi, feminismoez pluralean hitz egin behar dugu, baina bakoitzak bere borroka egin dezala ilusionatzen dion lekutik eta bakoitzak borroka egin nahi duen taldeekin. Nik, esaterako, M8an nire herriko mugimendu feministarekin bat egitea erabaki dut, Santurtzin, emakume talde feministekin, oso programa indartsua baitute. Zentzumenetatik eramaten utzi behar dugu, ez bakarrik ideietatik, egiteko eta erabakitzeko espazioak eta moduak pluralizatuz.

Zein da M8 honetarako zure desioa?

Bakoitzak erabaki dezala non egon, eta asko izan gaitezen, baina ez gaitezen zenbaki bat bakarrik izan. Emakume eta feministen kongruentzia martxoaren 8koa baino gehiago izan dadila, borroka hau 365 egunekoa delako; gizarte justuago eta berdinzaleagoa nahi dugu gure alabentzat, gure alaben alabentzat, ilobentzat, eta horien ilobentzat. Igande honetan, morez jantzita, kandelekin, puxikekin, oihuka egiten, danbolinekin gaudela, benetan ilusionatuta egotea nahi dut, ez dadila egun bat bakarrik izan, baizik eta indarra hartzea elkarrekin eta senidetuta jarraitzeko, behar eta merezi dugulako.

Cony Carranza aditua da metodologia emantzipatzaileetan eta ekonomia feministan.