Ekonomia zirkularra: ekoizpen eta kontsumo sistema alternatiboa
Gaur egun kontsumitzeko dugun moduak eragin ezkorra du ingurumenean. Ezinbestekoa da modu kontzientean kontsumitzea eta hartzen ditugun erabaki guztiek ingurumenean eragina dutela jakitea. Badago modu jasangarriagoan kontsumitzeko aukerarik, baina ingurumenean oinarrituta egitea da egokiena. Ekonomia zirkularra deitzen zaio horri.
"Ekonomia zirkularra ekoizpen- eta kontsumo-sistema alternatibo bat da", Joan Manuel F. Mendoza Ikerbasque Research Felloweko ikerlari, eta Mondragon Goi Eskola Politeknikoko (Mondragon Unibertsitatea, MU) ikerketa-taldearen buruaren hitzetan. "Bi helburu ditu: batetik, baliabide naturalen kontsumoa ahalik eta gehien gutxitzea, eta, bestetik, baliabide natural horiek kontsumitu behar badira, ekoizpen-sisteman ahalik eta denbora gehien irautea", adierazi du.
Geure buruari egin beharreko lehen galderetako bat da ia posible den etxean kontsumo-eredua aldatzea. Honakoa galdetu digu Mendozak: "Zenbat erabiltzen duzu benetan, zenbatetan? Gutxi erabiltzen duzun hori erosteak merezi izan badu, bigarren eskukoa izan zitekeen?". Kontsumitzeko orduan hori izan beharko litzateke abiapuntua.
Auzi hori produktu tradizionalagoen erabilerara ere eraman daiteke. Garbigailu baten ordez garbitegi publiko bat erabil daiteke. Denbora gehiena aparkatuta ematen duen auto baten ordez leasing sistema bat erabil daiteke. Erabilera bakarreko produktuak baztertu daitezke. Gauza asko egin daitezke.
Erabaki orok du eragina ingurumenean
Mendozaren arabera, garrantzizkoena da jakitea "zure erabaki guztiek eragina dutela ingurumenean. Beraz, beti dago aukera jasangarriago bat".
Horretarako, garrantzitsua da enpresa askok etiketetan ematen duten ingurumen-informazioa eta Interneten, esaterako, eskuragarri dagoena. "Oso gutxi erabiliko duzun produktu bat bada, saiatu ingurumen-inpaktu txikiena duen bat erosten. Asko erabiliko baduzu eta energia behar badu, oso eraginkorra izan dadila".
Hala ere, erabakiak ez dira beti errazak izaten. "Askotan, ikerketa kontraesankorra da; izan ere, energia asko kontsumitzen duen produktu bat izan dezakezu, baina baliteke urte gutxi barru produktu bera modu eraginkorragoan ekoiztea", azaldu du Mendozak. Halakoetan, produktuz aldatzeak merezi duen aztertzea aholkatzen du, epe luzean zure ingurumen-aztarna murriztu ahal izateko.
Ez da ahaztu behar kontsumorik gabe ez dagoela ekoizpenik, eta kontsumitzeko dugun moduak ekoizteko moduan ere eragina duela. "Zure erabakiek ingurumenean eragina dutela jakinda, hori murrizteko moduak bilatzen badituzu, laguntzen ari zara enpresek nolabait zure beharrak ase ditzaten, baina ingurumen-irizpideak betetzen dituzten produktuak eskatu ahal dizkiezu. Eta, azkenean, saldu eta negozioa egin nahi dutenez, enpresak zu asetzen saiatuko dira", azaldu du Mendozak.
Zure interesekoa izan daiteke
Hiru pertsona artatu dituzte Usurbilen, sute batean kea arnasteagatik, eta beste bat Errenterian
Usurbile, hiru pertsonak tokian bertan artatu dituzte, baina Errenterian, Donostia Ospitalera eraman behar izan dute emakume bat. Barañaingo supermerkatu batean ere sutea izan da larunbat honetan baina ez da inor zauritu.
Manteroen kontrako "poliziaren esku-hartze bortitza" salatu dute dozenaka lagunek Bilbon
Mbolo Moye Doole eta Manteroekin bat! plataformek deituta, ostegunean Ertzaintza eta Udaltzaingoa manteroen aurka indarkeriaz aritu zirela salatu dute. Horien esanetan, "ez da gertaera isolatua izan", hilero jazotzen baitira halakoak.
Euskaraz bizitzeko eskubidea aldarrikatu eta EHEko lau ekintzaileren aurkako epaiketa salatu dute dozenaka lagunek Baionan
Euria eta hotza egin badu ere, 200 euskaltzale batu dira protestara datorren ostegunean epaituko dituzten Euskal Herrian Euskarazeko lau kideei babesa emateko.
Adingabe bat atxilotu dute Getxon, beste gazte bati lepoan labankadak eman eta larri zauritzeagatik
Ertzaintzak jasotako testigantzen arabera, 01:00ak aldera, hiru gazte Areeta auzoko parke batean zeuden banku batean eserita, erasotzailea eurengana joan eta oldartu zitzaienean. Higu gazteek korrika alde egin zuten baina bat harrapatu eta zauritu egin zuen.
Kamioi batek A63 autobian izandako istripuak auto-ilara luzeak eragin ditu Donibane Lohizune parean
Ibilgailua irauli egin da, eta ondorioz zama galdu du. Errepidea erabat itxi dute eta 6 kilometrora arteko ilarak sortu dira, baina 19:15ean errei bat ireki dute bertan hiru orduz geldirik egon diren ibilgailuak pasatzeko. Ondoren, berriro itxi dute bidea, kamioia bertatik kendu ahal izateko.
Gizon bat atxilotu dute Errenterian beste gizon bat labanaz hiltzen saiatzea egotzita
Ertzaintzak atzo atxilotu zuen 36 urteko gizasemea, baina gertakariak hilaren 12an jazo ziren, Gipuzkoako udalerri horretako lokal batean. Biktima, 21 urtekoa, ospitaleratu egin behar izan zuten, zauri larriak baitzituen.
Osasun sailburuaren arabera, iraungitako txertoen kasuak "ESI batean edo bitan izan dira, Donostialdekoan tartean"
Alberto Martinezek ETBn egindako elkarrizketa batean azaldu duenez, pertsona batek "bere lana egin beharko lukeen modura egin ez duela ondorioztatzen bada, horren ardura hartu beharko luke, zalantzarik gabe". Sailburu gisa, ahal den neurrian, horrelako akatsak ez direla berriro jazoko bermatu behar duela nabarmendu du, hori baita bere "ardura".
Euskal eskola publikoen "itxierak eta bat-egiteak" itunpeko ikastetxeei "artifizialki eusteko" direla salatu du Sumarrek
Sumar Mugimenduak, Ezker Anitza-IUk eta Berdeak Equok "Hezkuntza publikoaren aldeko frontea" ekitaldia egin dute larunbat honetan Santurtzin, EAEko hezkuntza publikoaren egoera aztertzeko.
Osakidetzak iaz jarritako 168.000 txerto berrikusiko ditu, balizko gorabeheren bila
Gripeari eta COVID-19ari aurre egitekoak izan ezik (seguru dakite horiek ez zeudela iraungita), 2025ean inokulatutako guztiak aztertuko dituzte, badaezpada.
Elurrak eta izotzak zirkulazioa zaildu dute zenbait mendatetan larunbat honetan
Bernedoko mendatea itxita dago, errepidean elurra pilatu baita. Azazetan, Kurtzetan, Herreran edo Urduñako mendatean arreta handiz ibili behar da, eta Opakuan eta Izaban kateak behar dira.