Black Fridayn edo Ciber Mondayn iruzurren biktima ez izateko aholku zerrenda
Eguberri aurreko salmenta-kanpaina azaroan hasi ziren, eta orain Black Friday izenez ezagutzen dena iritsi da. Ipar Amerikatik iritsitako egun berezi horretan era guztietako deskontuak egiten dituzte denda fisikoetan zein elektronikoetan. Hilabetea amaitzeko, Ciber Monday iritsiko da, batez ere produktu teknologikoak saltzekoa.
Kanpaina horietan produktuek deskontu erakargarriak izaten dituzte, baina aurreikusten da aurtengoak ez direla aurreko urteetakoak bezain nabarmenak izango, batez ere, osagai elektronikoak falta direlako eta garraioaren prezioak gora egin duelako, eta biek herrialde guztiei eragin diete eta covid-19aren pandemiaren ondorio dira.
Produktuen eskaintza gutxituko dela ikusita, egun hauetan Internet bidezko salmentek igoera esanguratsua izango dute, eta delitugileen sareak egoera horretaz baliatuko dira eurentzat etekina ateratzeko, Ertzaintzak ohar batean ohartarazi duenez.
Jarduera areagotzeak ekarriko duen arriskuari aurre egiteko eta iruzurren edo beste delitu-modalitate batzuen biktima ez izateko, Ertzaintzak babesteko eta iruzurren biktima ez izateko neurri batzuk hartzeko gomendatzen die kontsumitzaileei:
-Ez jaramonik egitea ezinezkoak diren eskaintzei. Orain dela egun batzuk sare sozialetan hedatu zen iragarki faltsu batean establezimendu-kate batek neurri handiko telebisten kopuru mugatu gabe eskaintzen zuen 2 euroan, eta iragarkia faltsua zen.
-SMS bidez, sare sozialen bidez… iristen zaizkigun sustapenetatik ihes egitea.
-Ez irekitzea jatorri ezezaguna duten mezuen estekak, era guztietako objektuei buruzko eskaintzen berri ematen dutenak. Horren ordez, idatzi dagokion gunearen helbidea.
-Webgunea segurua dela egiaztatzea; helbidean giltzarrapo bat agertuko da, eta hasieran https:\\ jarri behar du
-Online dendaren izen ona egiaztatzea. Horretarako, bilaketa bat egin daiteke edozein bilatzaileren bidez webgunearen erreferentziak ikusteko.
-Webgunearen antzinatasuna egiaztatzea. Duela gutxi sortu bada, zuhurtzia-neurri gisa baztertu; izan ere, litekeena da zuzenean delituak egiteko sortu izana, nahiz eta legezkoa ere izan daitekeen. Horretarako, whois zerbitzuak erabil daitezke, esate baterako: www.domaintools.com.
-Txartel birtualak erabiltzea. Ia banketxe guztiek eskaintzen dute zerbitzu hori dohainik. Era horretara, txartel errealak ez dira agerian jarriko, eta horietatik erosketara bideratutako kopurua bakarrik atera daiteke. Ezarritako mugara iritsitakoan, ezeztatuta geratzen da.
-Partikularren arteko erosketak egiteko ahal dela ez egitea transferentziarik bidaltzaileen bidez; hobe da bankuko transferentziak egitea edo PayPal bezalako ordainketa-sistemak erabiltzea.
-Zerbait onegia iruditzen bazaizu, litekeena da faltsututa egotea, lapurtutakoa izatea edo iruzur bat izatea.
-Hobe da oso erakargarria den eskaintza bat galtzea, iruzur baten biktima izatea baino.
-Ez jaitsi deskontuak kudeatu ahal izateko adierazten dizuten "app" aplikaziorik, malware bat izan daiteke. Salmentako webgune nagusietara euren "app" bidez sartzen da, edo euren domeinuan zuzenean nabigatuz.
Zure interesekoa izan daiteke
Osasun Sailak zehaztu du iraungitako txerto hexabalenteak Iztietako (Errenteria) eta Ondarretako (Donostia) osasun-zentroetan jarri zituztela
Osakidetza hasi da kaltetutako 30 pertsonak (25 haurtxo eta 5 heldu) berriro txertatzen. Iraungitako txerto tetrabalentea edo hirukoitz birikoa jaso zutenek (75 bat lagun) asteon jasoko dute gertakin zuzena.
Matrikulazioa % 5 jaitsiko dela uste du Hezkuntza Sailak, baina ikasturtean zehar heldutako ikasleekin orekatu daitekeela erantsi du
Begoña Pedrosa Hezkuntza sailburuak azaldu duenez, matrikula kopuruak % 5 inguru egin du behera, datu demografikoak kontuan hartuta egindako estimazioen arabera. Dena dela, iragarri du beherakada "matrikulazio biziak" konpentsatuko duela; izan ere, irailetik 5.400 ikaslek eman dute izena EAEko hezkuntza sisteman.
Gidari bat ikertzen ari dira istripu batetik ihes egin eta alkoholemia proba egiteari uko egiteagatik
Ertzaintzak ikertu gisa inputatu du bart Trapagaranen beste ibilgailu baten kontra istripua izan eta ihes egiten saiatu zen gidari bat, bide-segurtasunaren aurkako ustezko delitu bat egotzita. Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak jakinarazi duenez, larunbatean, 21:00ak aldera, bi ibilgailuk talka egin zuten Bizkaiko udalerri horretan, eta gidarietako bat bertan artatu behar izan zuten. Beste gidaria, onik atera zena, ihes egiten saiatu zen, baina agenteek geldiarazi egin zuten. Gizonak uko egin zion alkoholemia proba egiteari.
Hiru pertsona artatu dituzte Usurbilen, sute batean kea arnasteagatik, eta beste bat Errenterian
Usurbile, hiru pertsonak tokian bertan artatu dituzte, baina Errenterian, Donostia Ospitalera eraman behar izan dute emakume bat. Barañaingo supermerkatu batean ere sutea izan da larunbat honetan baina ez da inor zauritu.
Manteroen kontrako "poliziaren esku-hartze bortitza" salatu dute dozenaka lagunek Bilbon
Mbolo Moye Doole eta Manteroekin bat! plataformek deituta, ostegunean Ertzaintza eta Udaltzaingoa manteroen aurka indarkeriaz aritu zirela salatu dute. Horien esanetan, "ez da gertaera isolatua izan", hilero jazotzen baitira halakoak.
Euskaraz bizitzeko eskubidea aldarrikatu eta EHEko lau ekintzaileren aurkako epaiketa salatu dute dozenaka lagunek Baionan
Euria eta hotza egin badu ere, 200 euskaltzale batu dira protestara datorren ostegunean epaituko dituzten Euskal Herrian Euskarazeko lau kideei babesa emateko.
Adingabe bat atxilotu dute Getxon, beste gazte bati lepoan labankadak eman eta larri zauritzeagatik
Ertzaintzak jasotako testigantzen arabera, 01:00ak aldera, hiru gazte Areeta auzoko parke batean zeuden banku batean eserita, erasotzailea eurengana joan eta oldartu zitzaienean. Higu gazteek korrika alde egin zuten baina bat harrapatu eta zauritu egin zuen.
Kamioi batek A63 autobian izandako istripuak auto-ilara luzeak eragin ditu Donibane Lohizune parean
Ibilgailua irauli egin da, eta ondorioz zama galdu du. Errepidea erabat itxi dute eta 6 kilometrora arteko ilarak sortu dira, baina 19:15ean errei bat ireki dute bertan hiru orduz geldirik egon diren ibilgailuak pasatzeko. Ondoren, berriro itxi dute bidea, kamioia bertatik kendu ahal izateko.
Gizon bat atxilotu dute Errenterian beste gizon bat labanaz hiltzen saiatzea egotzita
Ertzaintzak atzo atxilotu zuen 36 urteko gizasemea, baina gertakariak hilaren 12an jazo ziren, Gipuzkoako udalerri horretako lokal batean. Biktima, 21 urtekoa, ospitaleratu egin behar izan zuten, zauri larriak baitzituen.
Osasun sailburuaren arabera, iraungitako txertoen kasuak "ESI batean edo bitan izan dira, Donostialdekoan tartean"
Alberto Martinezek ETBn egindako elkarrizketa batean azaldu duenez, pertsona batek "bere lana egin beharko lukeen modura egin ez duela ondorioztatzen bada, horren ardura hartu beharko luke, zalantzarik gabe". Sailburu gisa, ahal den neurrian, horrelako akatsak ez direla berriro jazoko bermatu behar duela nabarmendu du, hori baita bere "ardura".