Gabonetan "smishing" bidezko iruzurrekin arretaz ibiltzeko ohartarazi du aditu batek
Gabonetan, enpresek eta, bereziki, partikularrek jasotzen dituzten zibererasoak ugariagoak izaten dira, hainbat kanal eta baliabide erabiliz; horien artean, "smishing" izenekoa, SMS mezu baten bidez egiten dena, gero eta ohikoagoa izaten ari da.
Hala azaldu dio EFEri Juan Jose Nombela adituak. Nombelak hainbat urte daramatza zibersegurtasunaren alorrean lanean, eta Errioxako Nazioarteko Unibertsitatean (UNIR) Konputazio Zientzietako zuzendaria da.
Esan duenez, "azken 15 urteotan, hainbat eraso-mota izan dira Interneten, eta ondorengo 30 urteotan ere izango dira, sofistikatuagoak". Nolanahi ere, sofistikazio horretan, jada erabilera txikia zuen tresna bat erabiltzen hasi dira iruzurgile batzuek: "Testu-mezu laburrak, hau da, SMSak".
Hala, erabiltzaile askok enpresa edo banku faltsu batek bidalitako mezu bat jaso dute mugikorrean; mezuan, hainbat datu eskatzen dituzte, edo, gehienetan, esteka baten gainean klik egitea.
"Oso ondo eginda dago, benetakoa dela ematen du, benetako bidaltzaileak bidaliko lukeena oso ondo imitatzen baitu", onartu du Nombelak: "Ez du ematen susmagarria denik, baina ez fidatu; iturri zilegi batek inoiz ez ditu eskatuko datu jakin batzuk".
"Batzuetan, arretaz aztertzen badugu, alde txikia ikusiko dugu, eta horrek pista eman ahal digu", azaldu du.
Dena den, Nombelaren hitzetan, batzuetan zaila da konturatzea, "eta egoera batzuetan errazagoa da biktima izatea"; adibidez, beste zerbait aldi berean egiten ari bagara, edo "erosketen garaian", "Black Friday" garaian, kasu. "Garai batzuk bereziak dira, aproposagoak dira horrelako iruzurrak egiten dituztenentzat, baina urtero ikusten da kontu hau gora egiten ari dela", esan du adituak.
Sare sozialetan ere izaten dira iruzurrak: "Zailagoa da, baina hor ere badaude; ohikoak ez diren kontaktuak baztertu beharko genituzke".
Adituaren iritziz, herritarrei mezu argia bidali beharko litzaieke: "Ez dugu zertan esteka batean klikatu edo SMS susmagarri bati erantzun, eta egin ezean ez da ezer gertatzen; ez dugu jendea zertan ikaratu, kontuan izanik eraso gutxik izaten dutela arrakasta".
Zure interesekoa izan daiteke
Basauri BEA futbol taldearen hurrengo hiru partidetara ez du epailerik bidaliko Bizkaiko Arbitroen Batzordeak
Epailerik gabe, beraz, partida ezingo da jokatu. 16 urteko arbitro emakume bat iraintzeagatik eta mehatxatzeagatik ezarri diote zigorra futbol taldeari.
Corellako 14 urteko adingabe bat saldu eta ezkontzera behartu zuten pertsonak epaituko dituzte
Kasua ikertu duen epailearen ustez, gertakariak gizakien salerosketaren delitu izan daitezke. Autoaren arabera, gaztea ezkontzera behartu zuten "5.000 euro, bost whisky botila eta janariaren truke" eta, ondoren, Kataluniako hainbat udalerritan eskean aritzera behartu zuten.
24. Korrikaren amaiera: festa erraldoia Bilbon, igandean
Martxoaren 29an Bilboko udaletxean amaituko da 24. Korrika, "Euskara gara" lelopean, eta egun osoan zehar jarduera desberdinez osatutako egitarau zabala izango da.
Euskal hiztunen "eguneroko errealitatearen lagin txiki bat": 883 urraketa, 2025ean
Hizkuntza Eskubideen egoerari buruzko txostena aurkeztu du Behatokiak. Ondorio nagusia da "araugintzan errotiko aldaketak" egin ezean, "atzerapausoak emateko arriskua gero eta nabarmenagoa" dela. Azaldu dutenez, zenbait lanpostu publikotan euskararen ezagutza ez izateak sistema osoaren euskaraz funtzionatzeko gaitasuna oztopatzen du.
Eusko Jaurlaritzak Trans Memoriaren Eguna izendatu du azaroaren 20a
Dekretua elkarte eta erakunde sozialekin lankidetzan egin da, besteak beste, Naizen, Errespetuz eta Loratuz Lotu elkarteekin. Besteak beste, aukeratutako dataren proposamenean eta adostasunean parte hartu dute.
Akusatutako irakaslearen ikasle ohia: "Guk ere lekuz kanpo zeuden iruzkinak entzun behar izan genituen 11-12 urte genituenean"
Oiartzungo Elizalde ikastetxean irakasle akusatuaren ikasle izan ziren hainbat emakume Gipuzkoako Probintzia Epaitegira hurbildu dira gaur biktimei babesa ematera. Horietako batek azaldu duenez, 11-12 urte zituztenean "iruzkin lizunak" egiten zizkien gizonak, eta epaiketan entzundakoaren aurka, ziurtartatu duenez, gizona bera zen gerturatzen zitzaiena eta "lekuz kanpoko iruzkinak" egiten zizkiena. Ikasgelan bideo pornoak jartzen zizkiela eta hitz-joko lizunak egiten zituela esan dute, eta "nazkagarria" eta "lotsagabea" zela.
Irungo institutu batean diruaren truke ikasleei sexu harremanak proposatzea leporatzen dioten irakasleak akusazioak ukatu ditu, eta lan jazarpena salatu du
Fiskaltzak 22 urteko kartzela zigorra eskatu du irakasle horrentzat, 13 eta 15 urteko hiru adingaberi diruaren zein oparien truke sexu harremanak izateko proposamenak egitea egotzita.
Epaileak Amaya Zabarteren kasua artxibatu du, jaurtigaia nork bota zuen egiaztatu ezin duelako
Donostiako epaileak behin-behinean artxibatu du 2024ko martxoan jasandako lesioagatik irekitako auzia, eta familiak helegitea aurkezteko aukera du orain.
Epailearen arabera, Estatuko administrazioarena zen El Bocaleko pasabidea mantentzearen ardura, eta ikerketapean jarri ditu Trantsizio Ekologikoko bi funtzionario
Epailearen ustez, Estatuko administrazioa da martxoaren 3an Santanderko hondartza horretan istripua izan zen pasabidearen "kontserbazio-egoera eta mantentzea egokia zela bermatzeko arduradun bakarra", eta pasabide horretako eta beste batzuetako lanak "amaitu gabe" daudela. Sei pertsona hil ziren eta bat larri zauritu zen, martxoaren 3an, itsaso ondoko pasabidea behera etorrita.
Alokairuen eskaintza, amilduta: Bilbon eta Donostian % 70 baino gehiago murriztu da
Iruñean alokairuen eskaintza % 47 jaitsi da, eta Gasteizen % 26, Idealistaren arabera. Bilbon, etxebizitza baten bila dabiltzanen lehiak % 864 egin du gora bost urtean.