Klima-aldaketa aurreikusi baino "azkarragoa eta larriagoa" da
Klima-aldaketaren eragina duela 20 urte aurreikusitakoa baino "azkarragoa, larriagoa eta zabalagoa" da. Klima Aldaketari buruzko Gobernu Arteko Taldeko (Intergovernmental Panel on Climate Change edo IPCC, ingelesez) adituak ondorio horretara iritsi dira berriki argitaratutako txosten batean.
Taldeak ohartarazi du behar-beharrezkoa dela neurriak "orain" hartzea, "arrakasta izateko aukerarik onena" izateko. Hoesung Lee IPCCko presidenteak azaldu duenez, txostenak ohartarazten du klima aldaketa gutxitzeko "motel aritzeak ondorioak" izango dituela. Orain hartzen diren erabaki eta neurriek naturak zehaztuko dute pertsonak nola moldatzen diren eta naturak etorkizunean arrisku klimatiko gero eta larriagoei nola erantzungo dien
Antonio Guterres NBEko idazkari nagusiaren hitzetan, txostena "ezagutzen dugun munduarentzako beste heriotza-sententzia bat da". "Herrialde gutxi batzuk munduko gainerako herrialdeen eskubideak urratzen ari dira. Enpresa gutxi batzuk ari dira ondasun guztiak eskuratzen, behartsuenen eta ahulenen eskubideak alde batera utzita", gehitu du. Guterresek gobernuen lidergo falta "kriminala" ere salatu du.
Larrialdi klimatikoak areagotu egin ditu faunaren, nekazaritzaren eta pertsonen gaitzak. Adituek txostenean azpimarratu dutenaren arabera, ekosistema osasuntsuek eta dibertsitateak "gizakiaren biziraupena bermatzen dute". Zerbait egitea eta joera negatiboa iraultzea beharrezkoa da ekosistemak eta pertsonen ongizatea indartzeko. Horrela, IPCCren ustez, naturak karbonoa xurgatzeko eta biltegiratzeko duen ahalmena balia dezake gizarteak.
Horretarako, IPCCk naturaguneak lehengoratzea eta muturreko aldaketak ezartzea planteatu du, hala nola haragi gutxiago kontsumitzea deforestazioa saihesteko eta CO2 isuriak ez areagotzeko. "Bizikleta gehiago, auto gutxiago, trenez bidaia gehiago eta hegazkinez gutxiago behar ditugu", azaldu du Daniela Jacob txostenaren egileetako batek. Horren esanetan, tenperatura globalaren igoera 1,5 ºC-ra mugatzeak CO2 isuriak % 45 murriztea eskatzen du 2030erako; % 25, 2 ºC-ra mugatzeko.
"Krisi klimatikoa haurren krisia da"
Bestalde, UNICEFek salatu duenez "ez dira aintzat hartzen" larrialdi klimatikoari erantzuteko planetan. "Larrialdi klimatikoa haurren krisia da. Haur gehienek babesik gabe jarraitzen dute, eta ez daude prestatuta klima-aldaketaren eragin gero eta handiagoari aurre egiteko ", gaineratu du. Halaber, UNICEFek dei egin du herrialdeek "konpromisoa" har dezaten krisi honi bizirauten laguntzeko, "itxaroten jarraitu" beharrean.
Zure interesekoa izan daiteke
Gizon bat atxilotu dute Sarrigurenen, emaztea hiltzea eta ama larri zauritzea egotzita
Gertakariak Eguesibarrean (Nafarroa) jazo dira, arratsaldeko 19:30ak aldera.
Gaizki aparkatzeagatik jarritako isunak egiazkoak direla ziurtatu du Hendaiako Herriko Etxeak
Bidasoa eskualdeko hainbat bizilaguni isunak kobratzeko posta bidez bidalitako gutunak iruzurra zirela zabaldu zuen ostegunean Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak.
11 urteko zigorra ezarri diote gizon bati Bizkaian, bikotekide ohiaren etxera baimen gabe sartu eta hura bortxatzeagatik
Bikotekideak izan ziren sei urtez, nahiz eta ez ziren elkarrekin bizi. 2021eko azaroan neskak amaitutzat eman zuen harremana. Gizonak, ordea, kontaktuan jarraitzeko eskatu zion, eta 2021eko azaroaren 22ko goizean emakumearen etxera sartu zen, haren baimenik gabe, eta bortxatu egin zuen.
Baskoniak ehunka zaleren babesa jasoko du Valentzian
Baskoniaren mila jarraitzaile inguru joan dira Valentziara 2026ko Errege Kopa dela eta. Eguraldia lagun, giroa ezin hobea da Baskoniako zaleen bilgunea den "Araba Etxean".
65 urtetik gorako pertsonen artean alkohol eta psikofarmakoen kontsumo handiaz ohartarazi du Eusko Jaurlaritzak
Osasun Publikoaren eta Adikzioen Zuzendaritzak egindako txosten batek agerian jarri duenez, EAEko gizonen ia % 40k egunero kontsumitzen dute alkohola, eta emakumeen artean gora egin du lo-eragileen eta lasaigarrien erabilerak.
8 urteko kartzela-zigorra Legorretan kontrako norabidean zihoala hiru pertsonaren heriotza eragin zuen gidariarentzat
Akusazioek eta defentsak akordioa adostu dute, eta akusatuak erruduna dela onartu du. Hori dela eta, ez da beharrezkoa epaiketarekin jarraitzea. Ostiral honetan Gipuzkoako Auzitegian egindako saioan, auzipetuak barkamena eskatu die biktimen sendiei, malko artean.
Bost pertsona atxilotu dituzte Iruñean, emakume etorkinak prostituitzera behartzeagatik
Emakumeak haien jatorrizko herrialdeetan erakartzen zituzten, “lan-kontratu erakargarriak” eskainiz; Nafarroara iritsitakoan, baina, mehatxatu egiten zieten eta prostituitzera behartzen zituzten.
Gizon batek 10 urteko semea hil du eta emaztea larri zauritu du bart Tenerifen
Guardia Zibilak tiroz hil du ustezko hiltzailea, agenteei matxete batekin mehatxatu ostean.
Aturri ibaiak gainezka egin du Baionan
Aturri ibaiak gainezka egin du ostegun honetan Baionan. Azken egunetan pilatu den euriak eta itsasgorak bat egin dutenean, goizeko zein arratsaldeko seiak bueltan, ibaia bere bidetik irten da. Goizean urak eragin dituen eragozpenak ikusita, arratsalderako Baionako Herriko Etxeak zentzuz jokatzeko eta ibai ingurura ez hurbiltzeko deia egin badu ere, azkenean ez da eragozpen nabarmenik egon.
Zabaldu dute Zumaia eta Getaria arteko errepidea, olatu handiengatik itxita egon ostean
Itsasgora izan den unean egon da itxita, Pedro denboraleak eragin dituen olatu handiengatik. Ostiral goizeko itsasgoraren garaian ere, 05:00etatik 07:00etara, 4 metro inguruko olatuek joko dutela itsas-bazterra espero da.