Edorta Jimenez, 'Badator Marijaia' abestiaren idazlea: "Mende laurdena da eta kantuak iraun egin du"

Bilboko Aste Nagusiko ereserki bilakatu den 'Badator Marijaia' abestiaren 25. urteurrenean, Edorta Jimenez idazlea Euskadi Irratian izan da larunbat honetan, Kepa Junkerarekin batera bizitako sortze prozesuaren inguruko nondik norakoak oroitzeko.

Kantuaren ibilbide luzea izan du hizpide idazleak: "mende laurdena da eta kantuak iraun egin du", gainera, "biziraupen luzea berez etorri da".

Enkargua izan zen, eta Kepa Junkerak sortutako melodiatik abiatu zen letra garatzeko. Garai hartan sarritan lan egiten zuten elkarrekin, "atseginez", eta Jimenezek behin eta berriro azpimarratu duenez, "Kepak pare-parean jo zuen musikarekin, guztiz egokia zen, hitzak sartzea besterik ez zen falta".

Hortik aurrera, "erraza" izan zen hitz horiek aurkitzea, eta zenbait irizpide jarraitu zituen horretarako. "Erdaldunei ere zuzendutako kantu bat nahi nuen", azaldu du idazleak. Hala, 'egun on', 'kaixo' eta 'agur' hitzak ezagutzen dituzten bezala, beste hitz pare bat ere jakin zezaten nahi zuen, "erraz-errazak". "Hitzok dira 'hara, hara, hara', seinalatuz bezala. Pentsatu nuen edonork uler zezakeela hori".

Jimenezek argi izan zuen bigarren kontzeptua Marijaiarena izan zen. "Marizikin, marimutil, maridiru esaten dugun bezala, pentsatu nuen Marijaia ezin zela Bilbokoa izan, denona zen, horregatik planteatzen da 'gure' kolektibo hori, 'gure Marijaia Bilbora etorri da Aste Nagusira'". Gaztetxoak izan zituen gogoan une horretan: "nondik dator Marijaia? Ez dakit, erreko da baina datorren urtean itzuliko da".

Euskararen aldeko omenaldia izan zen oso argi izan zuen beste gakoetako bat. Rafael Micoletak XVIII. mendean Modo breve de aprender la lengua vizcaína lanean jaso legez, 'goxa eta erlojua ez ei doaz batera' baieztapena ageri zaigu, "Aste Nagusia definitzen duen esaldia", gozamenak desitxuratzen duen orduen joanari erreferentzia eginez.

Hurrenik, argi utzi nahi izan zuen Bilbon bazirela kolore guztietako pertsonak eta taldeak, txosnak horren adierazle direlarik: "emakumeena, ekologistena, LGBT... kolore guztietakoak dira jaietako protagonistak". 25 urte igarota, "indarra" hartzen du mezu horrek, "sexu joera, larruazala edo joera politikoa" gorabehera baitaude "kolore guztiak dantzetan".

"Kepak esaten zidan abestia oso luzerako izango zela", gogoratu du Jimenezek, eta "uste dut oso argi zeukala". Oraindik harritu egiten da kantua entzun eta minutu batera ohartzean letra badakiela: "orain sentitzen dudana da hitz horiek ez direla nireak, denonak dira".