Mugikorra eta sare sozialak dira nerabeen aisialdiaren erdigunea
Teknologiak hartzen du gaur egungo gazteen aisialdi-denbora gehiena, eta telefono mugikorra, tableta edota ordenagailua ezinbesteko tresna bihurtu dira haietako askoren egunerokoan. Unicefek egindako "Teknologiaren eragina nerabezaroan 2023" txostenak argi dio: Euskal Autonomia Erkidegoko 11 eta 15 urte bitarteko nerabeen % 97,3k eta Nafarroako % 94,6k onartzen dute pantaila horietako baten aurrean pasatzen dutela denbora librea.
Izan ere, 10 eta 15 urte bitarteko 10 umetik ia 7k interneterako konexioa duen mugikor propioa dute; zehazki, % 68,9k EAEn eta % 64,3k Nafarroan. Biak Estatuko batez bestekoaren azpitik (%70,6) kokatu dira eta Nafarroa da Estatu osoan portzentaje atxikiena duen komunitatea.
Horrez gainera, azken hamar urteetan datua murriztuz joan da EAEn eta Nafarroan; badirudi gero eta haur eta nerabe gutxiagok dutela sakelako telefonoa. Horren arrazoia izan daiteke guraso asko elkartzen ari direla Tolosako Altxa Burua bezalako elkarteetan, haurrei mugikorra emateko adina atzeratzeko helburuarekin.
Pantailen erabilera adin horretako nerabeek aisialdian egiten duten beste edozein jardueraren gainetik dago. Unicefen txostenaren arabera, gaztetxoen %81ek sartzen dute kirola egitea bere aisialdiko ekintzen artean. Irakurtzea, berriz, % 55entzat soilik da aukera.
Mugikorra zertarako?
Txateatzea edo "whatsappeatzea", musika entzutea, sare sozialak kontsultatzea eta Youtuben edo Twitchen bideoak ikustea dira EAEko eta Nafarroako nerabeen lau jarduera nagusiak. 10etik 9 konektatzen dira horretarako.
Halaber, eskolako lanak egiteko edota telesailak eta filmak ikusteko 10etik 8 sartzen dira. Neurri txikiagoan aipatzen dituzte bideo-jokoetan jolastea, kirol emankizunak ikustea edo irakurtzearen tankerako beste zeregin batzuk.
Erabilera denborari dagokionez, egunean batez besteko 4 eta 6 ordu artean egoten direla pantailaren aurrean onartzen dute. Datua Estatukoaren oso antzekoa da.
Sare sozialek ia nerabe guztiak erakartzen dituzte. EAEn, 11 eta 15 urte bitarteko pertsonen % 98,8 sare sozialen batean erregistratuta daude. Nafarroan ere kopurua berdintsua da, % 98,6koa.
Halaber, EAEn % 84,1ek eta Nafarroan % 81,6k aitortu dute hiru sare sozialetan edo gehiagotan dutela profila. Youtube, Instagram eta TikTok dira haur eta nerabeen hiru gogokoenak.
Zure interesekoa izan daiteke
Ratioak jaistea eskatzen duen herri-ekimen legegilea iragarri dute Nafarroako eskola publikoaren aldeko plataformek
Nafarroako eskola publikoaren aldeko plataformen iritzian, ikasgeletan haur kopurua txikitzea ezinbestekoa da arreta hobetzeko, eskola porrota murrizteko eta aniztasunari arreta hobea ziurtatzeko. Hori dela eta, herri-ekimen legegilea aurkeztu nahi dute Nafarroako Foru Parlamentuan, ratioak jaisteko eskatuz. Hezkuntza komunitate osoari lankidetzarako deia egin diote. Hasteko, 7.000 sinadura behar dituzte ekimena ganberara eraman ahal izateko.
EAEk hamar aldiz handitu du gaitasun handiko ikasleen detekzioa azken bost urteotan
2019an 747 ikasle zeuden identifikatuta eta gaur egun 7.327 dira; igoera nabarmen hori eskola publiko zein itunpekoetan ezarritako detekzio goiztiarrerako ereduari esker lortu da.
Nelson David Morenok ukatu egin du Bilbon 73 urteko gizon bat hil izana
Asteazken honetan hasi da Bilbon 2021eko urriaren 5ean zendu zen gizon baten heriotza argitzeko epaiketa. Akusatua 37ko kartzela-zigorra betetzen ari da dagoeneko, beste krimen batzuengatik. Bost gizonen hilketekin lotu dute, baina, ikertzaileen aburuz, 7 krimenen ardura izan dezake.
Maialen Mazonen ustezko hiltzaileak “barkamena” eskatu du epaiketako azken unean
Arabako Lurralde Auzitegian egin duten epaiketa epai zain gelditu da asteazken honetan, aldeek euren ondorioak aurkeztu ondoren. Fiskaltzak eta akusazioek 45 urteko zigorrak eskatzen dituzte, hilketagatik, bi abortu deliturengatik eta adin txikiko bat abandonatzeagatik, akusatuak “nahita” hil zuela emakumea eta egoeraz “jakitun” zegoela uste dutelako. Defentsak absoluzioa eskatu du, hilketaren unean, “errealitatetik erabat deskonektatuta” zegoela argudiatuta.
Medikuen grebari amaiera emateko eskatu dio Alberto Martinezek Osasun Ministerioari
Estatutu markoari buruzko akordiorik ezean, datorren astelehenean laugarren greba astea hasiko dute medikuek. Alberto Martinez Osasun sailburuak azpimarratu duenez, Osakidetza ahaleginak egiten ari da arazoa bideratzeko, baina gatazkari amaiera emateko giltza Osasun Ministerioak dauka.
Altza eta Galtzaraborda arteko Topo zatia uztailaren 18an jarriko da martxan
Zati hori zabaltzeak, batetik, Altzako geltokian trenak nahitaez errebotatzea saihestuko du, eta bestetik, Pasai Antxoko lurpeko geltoki berria estreinatzea ekarriko du, terminal zaharra desegin eta biaduktua, eraikin artean sartuta dagoen trenbide-hesia, kenduta.
Nafarroako Ospitaleko jazarpen kasu batean "delitu zantzuak" ikusita, Fiskaltzara bidali du salaketa Osasun Departamentuak
Nafarroako Unibertsitate Ospitaleko zerbitzuburu baten aurka jazarpenagatiko salaketa jarri zen, modu anonimoan, joan den abenduan. Sare sozial bateko kontuan argitaratu zen gero, eta horren berri zabaldu zen. Bertan, Nafarroako ospitale publiko horretako emakumezko mediku batek salatu zuen zerbitzuburu horren hizkerak eta jokabideak "emakumeak gutxiesten, umiliatzen eta gauzatzat jotzen" zituela, eta zuzendaritzari "ezer ez egitea" leporatzen zion, "jakitun egon arren".
Osakidetzak ia 60.000 euroko soldata eskaini die barneko mediku egoiliarrei
Bigarren urtez jarraian Gaztetzeko eta Fidelizatzeko Programa abiatu du Osakidetzak, azken urteko egoiliarrak bertan geratzeko eta talentua erakartzeko asmoz. Hortaz, lehen edizioan baino 2.500 euro gehiago irabaziko dute erresidentzia amaitu eta Osakidetzan lan egiten duten medikuek.
Abian da Nelson David Moreno Bolañosen aurkako beste epaiketa bat: 73 urteko gizon bat hiltzea egozten zaio, app baten bidez zita bat izan ondoren
Akusatuari 37 urteko kondena ezarri zaio, beste hiru epaiketatan; gutxienez bost gizonezko homosexualen heriotzarekin lotu dute ikertzaileek, baina zazpi ere izan litezke.
Adimen gaitasun handiko helduak eta arrakastaren mitoa
Adimen handiko helduek benetan al dute bizimodu errazagoa? Asier Arrieta psikologoak eta heldutan diagnostikatutako Haizea Lopez idazleak ikuspegi anitzeko errealitatea deskribatu dute. Izan ere, potentzial handiarekin bizitzeak ez du derrigor bizitza errazago bihurtzen, diagnostiko berantiarra, autoexijentzia, antsietatea eta ingurukoen espektatibak tartean daude eta.