Osakidetzak errotabirusaren txertoa jarriko die 2025ean jaiotako haurrei
Euskadiko Txertoen Aholku Batzordearen gomendioak kontuan hartuta, Osasun Sailak zenbait aldaketa egingo ditu 2025erako euskal txertaketa-egutegian, bai helduen kasuan, bai haurren kasuan.
Helduen kasuan, pneumokokoaren aurkako txertoa jartzea gomendatzen da. Pertsonaren baldintzak kontuan hartuta, paziente hauek lehentasun osoa izango dute: txertaketa-protokoloa hasten duten GIBdun pazienteek; esplenektomiaren ondorengo lehen urtean dauden pazienteek; kimioterapia hasi baino 14 egun lehenago gutxienez bertaratzen diren edo tratamendua hasi duten paziente onkologikoek; tratamendu biologikoan dauden pazienteek; giltzurrunetako eta gibeleko aurretransplantean dauden pazienteek; 4/5 estadioetan edo dialisian giltzurruneko gutxiegitasun kronikoa duten pazienteek; eta Ama Hematopoietiko autologoen transplantea duten paziente alogenikoek/CAR-T. Talde horretan, immunitate-sistema arriskuan jar dezaketen egoera klinikoei emango zaie lehentasun berezia.
Lehentasunari dagokionez, hurrengo kolektiboa diabetesa, giltzurrunetako edo gibeleko gaixotasun kronikoa, patologia kardiobaskularra eta BGBK duten pertsonek osatzen dute. Kasu honetan, ez da immunizazio aktiborik planteatzen, baizik eta txertaketa oportunista bat, aurretik pneumokokoaren aurkako txertorik jaso ez duten pertsonentzat soilik.
Azkenik, 65 urte edo gehiagoko helduen artean, gaur egungo pneumokokoaren aurkako txertoaren ordez beste txerto aurreratuago bat jarriko da. Txerto horrek 20 serotipo baino gehiago barne hartzen ditu. Ordezkapena pixkanaka egingo da, 75 urte edo gehiagoko pertsonekin hasita.
Haurren txertaketa egutegian bi berrikuntza daude: Alde batetik, errotabirusaren aurkako txertoa sartzen da haur osasuntsuentzat, hiru dositan (2, 4 eta 6 hilabetera) banatuta, eta 2025eko urtarriletik aurrera jaiotakoei emango zaie.
Bestalde, haur osasuntsuen artean, 13 serotipoko pneumokokoaren aurkako txerto bateratuaren ordez, 15 serotipo hartzen dituena jarriko da. Txerto hori 2, 4 eta 11 hilabeteren buruan emango da, bai 2025etik aurrera jaiotakoen kasuan, bai 2024an jaio eta aurreko txertoarekin hasitako immunizazio-pauta osatzeke dutenen kasuan. Arrisku-talderen bateko kide diren haurren kasuan, 13 serotipoko eta 23 polisakaridoko pneumokokoaren aurkako txertoen jarraibide sekuentzialaren ordez, 20 serotipoko pneumokokoaren aurkako txertoa jarriko da; eta hori jartzeko jarraibidea, hori hartzen hastean haurrak zuen adinak finkatuko du.
Zure interesekoa izan daiteke
Osakidetza kontaktuak bilatzen ari da Trapagarango klub batean tuberkulosi kasu bat antzeman ondoren
Euskal Osasun Zerbitzua proba diagnostikoak zabaltzea eta establezimenduko langileak banan-banan deitzea aztertzen ari da, miaketa osatzeko eta kutsatze berriak baztertzeko.
Basauriko banketxe batean lapurreta egin zuen gizonaren bila ari da Ertzaintza
Lapurreta ostegunean gertatu zen, 14:45 aldera, eta gizonak dirua hartu eta ihes egitea lortu zuen. Ertzaintzak ikerketa abiatu du, eta oraingoz ez du lapurretaren inguruko datu gehiagorik zabaldu.
Landa ingurua vs hirigune handiak: hirietako bi autoko hiru daude landaguneetan
Trafiko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) azken erregistro ofizialen arabera, Hego Euskal Herriko landa-ingurunean metropoli-eremuetan baino % 55 auto gehiago daude biztanleko, eta kasu batzuetan herriko bizilagunen kopurua gainditzen dute.
Gero eta emakume gidari gehiago dago Hego Euskal Herrian: gizonena halako bi baino gehiago hazi da kopurua azken hamarkadan
2014tik 2024ra, gidabaimena duten emakumeen kopurua % 14raino igo da Nafarroan, gizonen % 6,6ren aurretik; EAEn, aldea hirukoiztu ere egin da ia. Genero-arrakala estutzen ari da horretan, nahiz eta oraindik gizonak gehiago diren errepideetan.
Saretzen txostenaren bitxikeriak: bizilagun baino auto gehiago dituzten herriak eta emakumezko gidaririk gabeko udalerriak
Hegoaldeko mugikortasunaren berezitasunak azaleratu ditu Saretzen txostenak, besteak beste, Bizkaia motorren kopuruaren hazkundean nagusi dela, eta Nafarroak Hegoaldeko autorik zaharrenak dituela.
Genero-arrakala, Euskadiko mugikortasunean: Gizonezkoen joan-etorrien % 46k autoa erabiltzen dute eta emakumezkoen % 50 oinez
Eguneroko joan-etorrien % 40 autoz egiten dira. 19 urtetik beherakoak mugikortasun jasangarriaren buru dira, haiek baitira bizikleta eta garraio publikoa gehien erabiltzen dituztenak.
Autoa, Hegoaldean: gero eta zaharragoa, dieselak nagusi jarraitzen du eta elektrikoen presentzia oso txikia da
Euskadiko eta Nafarroako turismoen batez besteko adinak bi urte baino gehiago egin du gora (ibilgailuek 12 urte dituzte, batez beste). Errekuntzakoak (diesela eta gasolina) nagusitzen dira, eta ibilgailu elektrikoen kopurua oso txikia da (% 2tik beherakoa).
Sokamuturra berriro egiteak zatiketa eragin du Eibarren
Eibarren, bigantxak kalera aterako dituzte datorren astean, azken urteetan desagertua zen sokamuturrari berriro helduz. Udalerrian eztabaida erabatekoa da, aldekoen eta kontrakoen artean, eta zatiketa eragin du. Zatiketa horren erantzule egiten dute oposizioko alderdiek alkatea bera.
Sei adingabe artatu dituzte bero-kolpeen ondorioz, AP-68an, Kuartango parean, autobusak matxura izan ondoren
Arazo mekanikoa 13:10 aldera jazo da, ibilgailua Zaragozarantz zihoala, trenbidearen bazterbidean geldirik geratu denean matxura baten ondorioz. Autobusean 60 pertsona inguru zihoazen, gehienak 15 urte inguruko nerabeak.
GIB diagnostiko berantiarren kopurua % 60ra igo da Euskadin
Osasun Sailak uste du HIESaren eta STIen inguruko estigmak diagnostikoa atzeratzen duela eta kutsatzeko arriskua handitzen duela. Osakidetzarekin batera, "Parktikatu sex-carea" kanpaina abiarazi du.