Nafarroa eta EAE buru dira bizi-testamentuak egiten
Nafarroa eta Euskal Autonomia Erkidegoa (EAE) dira Espainiako Estatuan aurretiazko borondateen dokumentu gehien erregistratuta dituzten erkidegoak. Dokumentu horri bizi-testamentu ere esaten zaio, eta adinez nagusi direnei aukera ematen die beren borondatea adierazi ezin duten egoeretan jaso edo saihestu nahi dituzten tratamendu medikoei buruz erabakitzeko.
EAEn, aurretiazko borondateen dokumentuen erregistroa etengabe hazi da. Gaur egun, 47.616 pertsonak eman dute izena, eta gorakada nabarmena izan da azken urteetan: 4.900 dokumentu erregistratu ziren 2019an, beherakada izan zen 2020an covid-19aren pandemiaren ondorioz, 5.397 erregistratu ziren 2022an eta 9.194 2023an.
Gero eta inskripzio gehiago daude EAEn, eta horrek erakusten du kontzientziazio handiagoa dagoela bizitzaren amaiera norberaren balioen eta nahien arabera planifikatzeak duen garrantziaz.
Zer da aurretiazko borondateen dokumentua?
Aurretiazko borondateen agiria lege-tresna bat da, egoera mediko kritikoetan autonomia pertsonalarekiko errespetua bermatzen duena. Pertsona batek bere kabuz erabakirik hartu ezin badu jaso nahi dituen zainketa medikoei eta tratamenduei buruz dituen lehentasunak zehaztea du helburu.
Noiz aplikatzen da?
Konorterik gabe, gaixotasun larri edo komunikatzeko gaitasunari eragiten dion beste edozein gaitzek jota nork bere borondatea adierazi ezin duenean erabiltzen da.
Ohiko zalantzak
Ohiko galderetako bat dokumentua aldatzeko edo baliogabetzeko aukerari buruzkoa da: erabiltzaileak nahi duenean eguneratu edo baliogabetu ditzake jarraibideak. Hala ere, argitu behar da dokumentu horrek ez duela eutanasia eskatzearekin zerikusirik, tratamendu medikoetan mugak eta lehentasunak ezartzen baititu.
Ordezkariaren papera
Dokumentuak, halaber, ordezkari bat izendatzeko aukera ematen du, konfiantzazko pertsona bat, eta hori arduratuko da islatutako erabakiak betetzen direla zaintzeaz. Ordezkari horrek izango ditu, nagusiki, medikuen taldearekin hartu-emanak.
Zure interesekoa izan daiteke
Gizon bat atxilotu dute Lezaman bi emakumeri arma zuriz eraso egiteagatik
Biktimetako bat erasotzailearen bikotekide ohia da, eta ospitalean ebakuntza egin behar izan zieten biei.
Frantzian 'Euskal Y'arekin lotu beharko litzatekeen abiadura handiko trenbidea, kolokan
Bordeletik Akizerako ibilbidea eraikitzeko lanak bertan behera uztekotan dira aurrekontu arrazoiengatik, eta Bartzelonarekiko lotura lehenetsi lezakete.
Leonen eta Zamoran geldituta dauden 1.000 kamioiek abiatzeko baimena dute, gaua geldirik eman ostean
Hainbat errepidetatik zirkulatzeko ezarritako debekuak altxatu ditu Espainiako Trafiko Zuzendaritzak. Ibilgailu astunetako batzuk 09:30ean hasi dira berriro martxan.
Gizon bat atxilotu dute Tuteran, etorkinei errolda agiriarekin iruzur egiteagatik
500 euro kobratzen zituen ziurtagiri bakoitzeko, oso egoera zaurgarrian zeudela aprobetxatuz.
Fiskaltzak artxibatu egin ditu Julio Iglesiasen aurkako eginbideak Auzitegi Nazionalaren "eskumen faltagatik"
Ezin da helegiterik aurkeztu erabakiaren kontra. Biktimek "borrokan" jarraituko dutela azpimarratu dute. Women's Link elkartearen eta Amnistia Internazionalaren arabera, "tamalgarria" da ikerketa artxibatzea.
Kataluniako Gobernuak Rodalies zerbitzua bertan behera uzteko eskatu die Renferi eta Adifi, "berme faltagatik"
Rodalies zerbitzua ia erabat etenda egongo da berriro Katalunian larunbat honetan, Renfek eta Adifek Kataluniako Gobernuari sarea martxan jartzeko "ezintasuna" jakinarazi ostean.
N-634 errepidea itxita dago Zumaia eta Getaria artean itsasbazterreko arrisku maila handiagatik
Olatuek gogor joko dutelako hartu du neurria Segurtasun Sailak, baina Getaria eta Zarautz arteko errepidea ireki du. Gainera, Herrera berriro ireki dute, eta arreta eskatzen da Kruzetan, Opakuan eta Urduñan.
Gaur 1.448 hautagaik egingo dute MIR azterketa Hego Euskal Herrian, 771 postuetako bat lortzeko asmoz
Medikuntzako BAME (Barneko Mediku Egoiliar) edo MIR (Médico Interno Residente) azterketaz gain, erizaintza (BAEE), psikologia (BEP), farmazia (FIR), biologia edo fisikako ikasleentzako azterketak ere egingo dira.
Puenteren esanetan, Adamuzeko trenbideko prebentzio-sistemek ez zuten inoiz alarma-maila gainditu
Gainera, bidea berritzerakoan kalitate-kontrol guztiak gainditu zituela egiaztatzen duten ziurtagiriak erakutsi ditu.
10 urteko kartzela-zigorra berretsi dute hipikako irakasle batentzat, ikasle adingabe bati sexu-abusuak egitea egotzita
Nafarroako Justizia Auzitegi Nagusiaren arabera, adingabeak 13 eta 15 urte bitartean zituenean jasan zituen sexu-abusuak, etengabe, eta "ez zuen gaitasun eta heldutasun nahikorik" egoera horri aurre egiteko. Gainera, "manipulazio afektiboa" antzeman du, "berezi" sentiarazi nahi zuelakoan.