Mila milioi pertsonak baino gehiagok buruko osasun arazoak dituzte munduan, Munduko Osasun Erakundearen arabera
Munduko biztanleriaren % 14. Gehienak, gainera, diru-sarrera txikiko eta ertaineko herrialdeetan bizi dira. Pandemiak genero-arrakala handitu zuen, emakumeen buruko osasun arazoak % 30 igo baitziren. Horiek dira Munduko Osasun Erakundearen 'World mental health today' txostenaren ondorioetako batzuk.
2021ean, nerabeen % 14k buruko gaitzen bat zuten. Argazkia: Orain.eus
Mila milioi pertsonak baino gehiagok buruko osasun arazoren bat dute, mundu mailan, populazio osoaren % 14, hain zuzen ere, Munduko Osasun Erakundeak (MOE) zabaldutako txostenaren arabera. Izan ere, 2011 eta 2021 artean, gaixoen kopurua munduko biztanleria baino gehiago hazi zen, proportzionalki.
Buruko osasuna babesteko helburuz premiazko neurriak hartzera deitu du Munduko Osasun Erakundeak 'World mental health today' izenburuko txostenean, antsietateak eta depresioak jota dauden gaixo kopurua ikusita, besteak beste.
2021eko datuetan oinarritutako txostenaren arabera, mundu mailako populazioaren % 14k dituzte buruko osasun arazoak, eta gehienak, gainera, errenta txiki edo ertaineko herrialdeetan bizi dira. Horietatik bi herenak antsietatea eta depresioa dute, emakumeek (581,5 milioi) gizonek (513,9 milioi) baino gehiago.
Bestalde, txostenak jasotzen du pandemiak genero-arrakala handitu zuela. Gaixotasunen Eragin Osoaren Ikerketak dakartzan datuei begiratuta, 2020an % 30 inguru hazi zen depresioa eta antsietatea emakumezkoen artean (% 21-24, gizonezkoen artean).
Gazteei dagokienez, Munduko Osasunaren Erakundearen arabera, 2021ean bost eta bederatzi urte arteko haurren % 7k eta 10 eta 19 urte arteko nerabeen % 14k zuten buruko osasun arazoren bat. Helduaroan, buruko arazoen heren bat 14 urte bete aurretik garatzen dira, erdiak 18 urterekin, eta ia bi heren, 25 urterekin.
Suizidioa, gazteek nagusiki pairatzen duten "tragedia"
Munduko Osasun Erakundeak suizidioa ere izan du hizpide, eta oraindik ere "sarriegi" gertatzen den "tragedia" dela adierazi, Devora Kestel MOEren gaixotasun ez-kutsakorren eta buruko osasun sailaren zuzendariaren hitzetan. Batik bat, gazteek pairatzen dute, eta herrialde eta testuinguru sozioekonomiko guztietan da heriotza-arrazoi nagusietako bat. 2021ean, 727.000 bat pertsonak egin zuten beren buruaz beste.
Munduko Osasun Erakundeak jakitera eman duenez, 2020az geroztik herrialdeek aurrerapauso nabarmenak egin dituzte buruko osasunaren arloan, baina txostenak agerian uzten du asko dagoela hobetzeko. Izan ere, batez beste herrialdeek euren aurrekontuen % 2 soilik bideratzen dute buruko osasuna zaintzeko.
Zure interesekoa izan daiteke
Munduko kondoi ekoizle handienak prezioak % 20-30 igoko ditu Irango gerraren ondorioz
Kondoiak fabrikatzeko erabiltzen diren kautxu sintetikoa eta nitriloa, ontziratzeko materialak, lubrifikatzaileak eta beste hainbat eta hainbat material garestitu ditu Ekialde Hurbileko gatazkak, eta eskasia nabaritzen hasi da Karex konpainia.
Hiru ibilgailuren arteko istripu batek bost kilometroko auto-ilarak eragin ditu A-8an, Bilbo inguruan, Irungo noranzkoan
Arrigorriagan izandako talkaren ondorioz, A-8 autobidean errei bat itxi behar izan dute, eta trafiko-arazo handiak sortu dira. Arazoak 10.00ak baino lehenago konpondu dira.
Cospedalen senar ohiak berretsi du berak aurkeztu ziola Villarejo Genovan
Espainiako Auzitegi Nazionalak asteazken honetan ekin dio berriro auziaren epaiketari. Hamar akusatu daude, tartean Jorge Fernandez Diaz Barne ministro ohia eta Francisco Martinez Segurtasuneko estatu-idazkari ohia, 2013 eta 2015 artean antolatutako ustezko operazio honengatik.
Nafarroako ikastolek itunak murrizteko erabakia zuzentzeko eskatu diote Foru Gobernuari
Nafarroako ikastolen komunitateak lurraldeko 15 ikastoletatik 8ri itunak murrizteko hartutako erabakia zuzentzeko eskatu dio Foru Gobernuari asteazken honetan, Hezkuntza Departamentuaren aurrean egindako mobilizazio batean. Oier Sanjurjo Nafarroako Ikastolak elkarteko presidenteak deitoratu du erabaki horrek "min handia" egiten diola "gure sareari", eta "berdintasuna" eskatu du: "Guztientzako irizpide berak aplikatzea eskatzen dugu, bereizketarik ez egotea eta euskarak lekurik ez galtzea".
Eusko Jaurlaritzak beste udalerri batzuetara bideratuko du Infernuko promozioa, Donostiak lurrak lagatzen ez baditu
Etxegintzak lurzatiak Jaurlaritzari ez transferitzeko erabakia hartu du eta horrek arriskuan jartzen du alokairu babesturako 270 etxebizitza inguru sustatzea bertan.
Cannabisa da Euskadin gehien atzematen den droga: iaz, 86,3 kilo marihuana eta 58 kilo haxix
Ertzaintzak adierazi duenez, Euskadi “esportatzaile” da marihuanari dagokionez: landarea bertan hazten da eta gero Europan zehar saltzen da.
Bingen Zupiria: “Kezka handia dago cannabisaren banalizazioagatik; gogoeta zabaldu beharko genuke, bere garaian heroinarekin egin bezala”
Bingen Zupiria Segurtasun sailburua Euskadi Irratiko "Faktoria" saioan izan da, eta, besteak beste, cannabisaren kontsumoaz galdetu diote, azken EITB Dataren datuen harira. Azaldu duenez, Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Saila egiten ari den Basque Segurtasun Foroan etengabe agertzen ari da cannabisaren kontsumoaren inguruko kezka: “Udalerri guztietan atera da gaia”. Zupiriak esan duenez, kezka oso handia sumatu dute, alkate askoren aldetik, “kontsumoagatik” eta “batez ere cannabisaren kontsumoa erabat banalizatu” delako. “Egin behar dugun Segurtasun Planaren gaietako bat izan beharko du gai honek. Honi buruzko gogoeta bat zabaltzea merezi du, bere garaian heroinaren inguruan egin zen bezala”, adierazi du.
Albiste izango dira: EITB Data cannabisaren legeztatzeari buruz, Irango su-etenaren luzapena eta hizkuntza eskakizunen inguruko desadostasunak
Gaurkoan Orain-en albiste izango direnen laburpena, bi hitzetan.
Cannabisa legeztatzearen aldeko jarrerak behera egin du euskal gizartean: % 47 baino ez daude ados; duela bi hamarkada, berriz, % 76 ziren
EITB Datak bildutako datuen arabera, % 21 baino ez dago "oso ados" legeztatze posible batekin, eta % 26 gehiago "nahiko ados".
Donibane Lohizuneko irakaslearen hilketaren epaiketa hasi da Pauen
Paueko Auzitegiak astearte honetan hasi du Lapurdiko gaztearen aurkako epaiketa, Donibane Lohizuneko institutu batean gaztelerazko irakaslea hiltzea egotzita. Epailearen erabakiz, eta akusatua adingabea zenez, bista ateak itxita egiten ari dira.