Jaurlaritzak 50 milioi euro banatuko ditu 2026-2029 tartean, unibertsitate-ikerketa sustatzeko

Eusko Jaurlaritzako Zientzia, Unibertsitate eta Berrikuntza Sailak irailaren 19an abiatuko du unibertsitateko ikerkuntza sustatzeko programa, Gobernu Kontseiluak asteartean onartu ondoren. Edizio berriak 50 milioi euroko aurrekontua izango du 2026-2029 aldirako, hau da, programaren aurreko deialdian baino % 20 gehiago, orduan 42 milioi bideratu baitzituen.

Juan Ignacio Perez Iglesias Zientzia, Unibertsitate eta Berrikuntza sailburuak programa berriaren garrantzia azpimarratu du asteazken honetan Donostian egindako aurkezpen-ekitaldian. "Ibilbide eta proiektu egiaztatuak dituzten unibertsitateko ikerketa taldeei laguntzea da gure zientzia, teknologia eta berrikuntzako piramidearen oinarria. Finantzaketa erabakigarria da euskal ikerketaren kalitatea eta inpaktu kulturala, soziala eta industriala bermatzeko", adierazi du.

Bere ustez, programa berriak "aurrekoa baino askoz hobea da: aurrekontua handitzen du, 50 milioi eurorekin, diru kopuru oso handia; ekoizpen zientifikoaren kalitatea bermatu nahi da, eta ez bolumena, burokrazia murrizten du, emakumezko ikertzaileen lidergo zientifikoa sustatzen du eta sortutako ezagutzaren zabalkunde soziala sustatzen du".

Halaber, nabarmendu du ekimena Eusko Jaurlaritzak unibertsitateko ikerketaren alde egiten duen "apustu argia” agerian uzten duela, eta uste du komunitate akademikoak "hala ulertuko" duela.

Gaur egun, programak 223 ikertalde finantzatzen ditu, eta, deialdi berrian funtsak handituta, 250 talde onuradun izatea aurreikusi da. Handitze horrek aukera emango du, batetik, finkatutako proiektuekin jarraitzeko eta, bestetik, kalitate handiko ekimenei ekiteko. Halaber, 4.000 ikertzailek baino gehiagok jasoko dituzte laguntza horiek.

Proiektuek jakintza arlo guztiak hartuko dituzte barne, euskal ehun zientifikoaren aniztasuna sustatzeko eta euskal unibertsitateen ikerkuntza lanari laguntza egonkorra emateko.

Edizio berriak "hobekuntza nabarmenak" dakartza, aurrekoarekin alderatuta. Proiektuen kalitate zientifikoa eta koherentzia lehenesten ditu, baita taldeen ibilbidea finkatzea ere, metatutako merezimenduen bolumena baino, eta horrek "balio handiagoa" ematen dio talde bakoitzak bere ikerketa jarduerari buruz egiten duen hausnarketari.

Halaber, karga burokratikoa murriztuko du, eskabide zein ebazpenerako, izapideak arintzeko eta taldeen parte-hartzea errazteko. Era berean, genero oreka sustatuko du, ikerketa taldeen % 42 emakumeak buru izan daitezen (gaur egun % 37 dira). Ezagutzaren zabalkunde sozialari ere garrantzi handiagoa emango dio, ebaluazio irizpide gisa, gizarte informatuagoa eta parte-hartzaileagoa eraikitzeko duen garrantzia aitortuz.

400 milioi euroko inpaktua

Hurrengo lau urteetan egingo den 50 milioi euroko inbertsio publikoak 400 milioi euroko inpaktu ekonomikoa eragingo duela aurreikusi du Jaurlaritzak. Kopuru horretatik, dago 100 milioi euro nazioarteko deialdietatik etorriko direla, eta 300 milioi, proiektu lehiakorretatik; guztiak ikerketa taldeek beraiek erakarritakoak.

Era berean, Sailak Ikasiker deialdia zabalduko du larunbatean, irailaren 6an. Deialdiak 190 beka emango ditu unibertsitateko ikasleak Euskal Ikerketa Sistemaren barruan oinarrizko eta aplikatutako ikerketa-lanetan has daitezen. Edizio berriak 330.000 euroko aurrekontua du.

Ikasturte honetan beka jaso duten ikasleek Euskal Unibertsitate Sistemako ikerketa taldeekin, Oinarrizko eta Bikaintasuneko Ikerketa Zentroekin, Ikerketa Sanitarioko Institutuekin, Ikerkuntza Kooperatiboko Zentroekin eta Zientzia, Teknologia eta Berrikuntzaren Euskal Sareko Zentro Teknologikoekin lankidetzan jardungo dute.