Ba al zenekien zure etxeak urtean 8 tona CO₂ kutsatzen dituela?
EAEko etxeetan, batez beste, pertsonako 8 tona CO₂ sortzen dira urtean. Adituen ustez, maila hori “oso altua” da, eta premiazkoa da Parisko Hitzarmenaren helburuetara hurbiltzeko neurriak hartzea. Zifra horretan sartzen dira kontsumitzen ditugun ondasunen eta zerbitzuen ekoizpenarekin lotutako zuzeneko emisioak —hala nola ibilgailu pribatuen erabilera edo etxebizitzen berokuntza— eta zeharkakoak.
Arkaitz Usubiaga Basque Centre for Climate Change (BC3) zentroko ikertzaileak azpimarratu duenez, Euskadiko karbono-aztarna Europako batez bestekoaren antzekoa den arren, oraindik asko dago egiteko nabarmen murrizteko.
Karbono-aztarnak, gobernuen erantzukizuna ez ezik, herritarrena ere islatzen du. Lurralde-ikuspegiak, berriz, herrialde bakoitzeko emisioak neurtzen ditu helburuak finkatzeko, eta kontsumo-ikuspegiak, edo “etxe bakoitzaren aztarnak”, erakusten du non jardun dezakegun zuzenean gure ohiturak aldatuz.
Usubiagaren arabera, hiru eremutan pilatzen dira emisio gehienak: garraioan, elikaduran eta etxebizitzan. Hona hemen ekintza eraginkorrenak:
- Garraioa: Ibilgailu pribatuaren erabilera murriztea, garraio publikoaren, bizikletaren edo oinez ibiltzearen aldeko apustua egitea, eta hegaldiak mugatzea.
- Elikadura: Barazki eta fruta gehiago dituzten dietak lehenetsi, ahal dela gertuko dietak, haragi kontsumoa murriztu eta elikagaiak alferrik galtzea saihestu.
- Etxebizitza: Isolamendua hobetzea, berogailua modu eraginkorrean erabiltzea eta energia kontsumoa murriztea.
Kontsumoan aldaketa kultural baten beharra ere azpimarratzen du ikertzaileak: beharrezkoa dena soilik erostea, mugikor, arropa eta etxetresna elektrikoen bizitza baliagarria luzatzea, eta gure aztarna biderkatzen duten kontsumo ohitura automatikoen inguruan hausnartzea.
Euskadin, etxeetako karbono-aztarnaren murrizketa partzialki lortu da: 2010etik 2019ra % 10 murriztu zen, baina oraindik bide luzea dago egiteko. Estatu Batuek eta Australiak, adibidez, bi edo hiru aldiz aztarna handiagoak dituzte, kontsumo-eredu intentsiboagoen eta ekoizpen-sistema ez hain jasangarrien eraginez.
Usubiagaren ustez, lehentasuna ez da beste herrialde batzuekin alderatzea, baizik eta geure aztarna murriztea, ongizate-maila ertain-altuari eusten diogun bitartean. “Oso ondo dago besteek zer egiten duten jakitea, baina zuk murriztu egin behar duzu”, dio.
Zure interesekoa izan daiteke
Posible al da adimen artifizialaren garapena gelditzea?
Adimen artifiziala garatzen duten enpresa nagusietako buruek galga jartzeko eskaria egin dute azken aste hauetan, gizakion kontroletik ihes egiteko arriskua izan dezakeela eta. Baina posible al da? Eta zergatik adierazten dute orain beldur hori? Hainbat aditurekin zalantza hauek argitu ditugu.
Sutea piztu da Derion, Loiuko aireportutik oso gertu
20:30 aldera sutea piztu da Derion, Loiuko aireportutik oso gertu. Sua San Isidro auzoko baso batean piztu da, Aiartza mendian, eta oraingoz ez du eraginik izan aireportuaren funtzionamenduan. Suhiltzaileak lanean ari dira garrak itzaltzeko.
Gizon bat hil da Laidatxu hondartzan (Mundaka)
Gizonezkoa uretatik atera behar izan dute sorosleek, eta suspertzen saiatu diren arren, bertan hil da. Ez dakite zerk eragin duen heriotza.
Aldaketa asteartetik aurrera, eta euria asteazkenerako zein ostegunerako
Astearte goiza eguzkitsua eta beroa izango da, baina iluntzerako aldaketa iritsiko da eta asteazkenean tenperaturek nabarmen egingo dute behera. Euria egingo du bai asteazkenean baita ostegunean ere.
Zaldibiatik Ordiziarainoko bidea oinez egin dute dozenaka ikaslek eta gurasok, eskola garraioa ez kentzea eskatzeko
Iazko ekainean, Hezkuntza Sailak Zaldibiako ikasleen gurasoei jakinarazi zien 2026-27 ikasturtetik aurrera DBH3 eta DBH4ko gazteak eskola-garraiorik gabe geratuko zirela. Emandako arrazoia eskola batetik besterako distantzia izan zen.
Gustuko oporlekua lortzeko itxaropenez gerturatu dira Imsersoko lehen bidaiariak agentzietara
Nafarroan astelehen honetan hasi dira agentziak adinekoei zuzendutako bidaia horien erreserbak kudeatzen. Lehen egun honetan, Imsersorekin lehen aldiz oporretara joango direnek izan dute bidaia eskuratzeko aukera. EAEn asteazkenean hasiko dira.
EHUk urte akademikoa abiatu du, AAren arriskuez jakitun eta "eredu propioa" aldarrikatuz
Joxerramon Bengoetxea errektoreak azpimarratu du auzia ez dela adimen artifiziala "deabrutzea, harekiko erabateko mendekotasuna" saihestea baizik. Finantzaketari dagokionez, Juan Antonio Perez Iglesias sailburuak uste du "egingarria" dela bost urteko epean finantzazioa Europako mailara iristea.
Olarizuk agur esan dio udari, musika, babarrunak eta bertoko produktuak lagun
Iraganeko ohitura da Olarizukoa. Hiria mugatzen zuten mugarriak ikuskatzen hasi ziren agintariak, inguruko herriek lurra lapurtu ez zitzaten. XIX. mendearen erdialdean gertatu zen hori, eta gaur egun erromeria herrikoi bihurtu da tradizioa.
Emakume bat ikerketapean dago, Bilbon adingabe bat bahitzen saiatzeagatik
Adingabea lagunekin ari zen jolasten, eta banku batean eserita zegoen emakume bat hurbildu zitzaien. Senidea zela esanda, adingabea besotik heldu eta berarekin eramaten saiatu zen. Gurasoen lagun batzuek gertatutakoa ikusi zuten, eta adingabeari galdetu zioten emakumea ezagutzen ote zuen.
EHUk uste du lehendakariak ez diola "behar besteko balioa eman unibertsitate publikoari" ikasturte hasierako ekitaldian egoteari muzin eginez
Horixe adierazi du Ixone Fernandez de Labastida Arabako Campuseko errektoreordeak Radio Vitorian egindako elkarrizketa batean, Imanol Pradales lehendakariak ikasturte hasierako ekitaldietan Mondragon, Deustu eta EHU txandakatzeko hartu duen erabakiaren harira.