Hego Euskal Herriko unibertsitate eta zentroetako bederatzi ikerlari 'Highly Cited Researchers' rankinean

Highly Cited Researchers zerrendaren 2025eko edizioan Hego Euskal Herriko unibertsitateetako eta zentroetako bederatzi ikerlari ageri dira. Munduko aipatuenen artean dauden bederatzi pertsona horiek askotariko arloetan lan egiten dute, hala nola medikuntzan, immunoterapian, energian, biomaterialetan edo adimen artifizialean.

Highly Cited Researchers 2025 zerrendak 60 herrialdetako 7.131 zientzialari aitortu ditu, beren ikerketa eremuetan erakutsi duten aparteko eraginagatik. Sailkapena Web of Science indizearen datuetan eta Clarivateko Institute of Scientific Information erakundearen analisi kualitatiboan oinarrituta egiten da.

Bederatzi ikerlari horietako bat da Javier del Ser Tecnaliako eta Euskal Herriko Unibertsitateko (EHU) Adimen Artifizialeko ikertzailea, zeina estrainekoz sartu baiten ranking horretan; gainera, Konputazioaren Zientzien eta Adimen Artifizialaren kategorian ageri den Euskadiko ikertzaile bakarra izan da. 450 artikulu baino gehiago argitaratuta, Javier del Ser-en ikerketak AA aplikatuaren garapena eta ikaskuntza automatikoko teknikak ditu ardatz, industria, osasuna, garraioa, energia eta mugikortasuna bezalako sektore estrategikoetan modelizazio eta optimizazio arazo errealak konpontzera bideratuta, betiere AAn oinarritutako soluzioak fidagarriak eta esplikagarriak izatea bilatuz, erabilera segurua, etikoa eta arduratsua bermatzeko.

Michel Armand, energia elektrokimikoaren biltegiratzean, energia termikoaren biltegiratzean eta bihurketan eta hidrogenoaren teknologietan erreferentea den CIC energiGUNEko ikertzailea, seigarrenez ageri da nazioarteko erreferentziazko zerrenda zientifikoan. Armand 1946an jaio zen Frantzian, eta 80ko hamarkadaren amaieran hasi zen litiozko bateria kargagarrien ikerketarekin –polimero solidozko elektrolitoarekin konbinatutakoak–, eta horri esker, besteak beste, ibilgailu elektrikoarekin lotutako teknologia nagusiak garatu ahal izan dira. 400 artikulu baino gehiago argitaratu ditu eta 86 000 aipamen ditu.

Luis M. Liz-Marzán, CIC biomaGUNEko (Biomaterialetako Ikerketa Kooperatiboko Euskal Zentroa) BioNanoPlasmonikako Laborategiko taldeburua, 2025eko diziplinarteko kategorian ikertzaile aipatuen artean ageri da beste urte batez (dozenatik gora alditan agertu da zerrendan). Liz-Marzán irakasleak 658 artikulu ditu argitaratuta eta 78 000 aipamen inguru biltzen ditu, eta arlo anitzetan (hala nola kimikan, materialen zientzian, fisikan eta ingeniaritzan) egin dituen ikerlanek nabarmen lagundu dute beste ikerketa batzuetan, disziplinarteko ikerketaren garrantzia agerian utziz. 

Nafarroa, medikuntzan eta osasunean nabarmen

Ignacio Melero, Nafarroako Medikuntza Fakultateko katedraduna eta Cima eta Klinikako minbiziaren immunologia eta immunoterapia programen liderra, seigarren aldiz agertu da sailkapeneab. 390 artikuluren egilea da, eta 40.000 aipamen baino gehiago ditu. Bere lana Oxfordeko Unibertsitateko Immuno-Onkologia Zentroarekin uztartzen du.

Gema Frühbeck Ikerketa Metabolikoko Laborategiko zuzendaria eta Nafarroako Klinikako Obesitate Arloko zuzendarikidea aurrenekoz sartu da zerrendan. Endokrinologian eta nutrizioan espezialista da, 457 argitalpen eta 36.000 aipamen baino gehiago ditu, eta obesitatearen fisiopatologian nazioarteko erreferentea da.

Bigarren urtez jarraian ageri dira Bruno Sangro Gibeleko eta Pankreako Minbiziaren Arloko koordinatzailea (350 argitalpen eta 30 000 aipamen baino gehiago), eta Antonio Gonzalez Nafarroako Unibertsitateko Minbiziaren Zentroko (CCUN) zuzendaria, minbizi ginekologikoan espezialista eta ia 300 artikulu zientifiko idatzi dituena.

Minbiziaren immunoterapiari lotutako beste bi ikertzailek osatzen dute Nafarroako ordezkaritza: Miguel Fernandez de Sanmamed, Cimako Onco-Inmunologia Aplikatuko eta Traslazionalaren taldeko ikertzaile nagusia, hirugarren urtez zerrendan agertzen dena, eta Maria Rodriguez Ruiz, Immunoterapia Traslazionaleko Estrategia Konbinatuen taldeko ikertzailea eta Onkologia Erradioterapikoko espezialista, lehen aldiz rankingean sartu dena Weill Cornelleko Unibertsitatean (AEB) doktoretza ondoko bat egin ondoren.