Euskaldun kopurua bikoiztu egin da 40 urtean, baina euskararen erabilerak ez du erritmo horretan aurrera egin
Euskararen Eguna dela eta argitaratu den EiTB Data txostenak bistan utzi du EAEko biztanleen % 45 euskaldunak direla, eta hizkuntza asko hazi dela Araban eta Bizkaian. Hala ere, euskararen eguneroko erabilera ez da oraindik nagusi, batez ere hiriburuetan eta hirigune handietan.
Euskararen ezagutzaren mapa Euskadin eta Nafarroan 1986tik 2021era
EiTB Datak euskararen bilakaerari buruzko erradiografia argitaratu du, eta ondorio nagusietako bat da aldaketa sendotu egin dela: Euskaraz dakitenen kopurua bikoiztu egin da 80ko hamarkadaren amaieratik Euskadin, eta euskaldunen kopurua guztizkoaren % 45etik gora kokatu da. Euskara gutxiengoa zen udalerri askotan hazkundea izugarria izan da. Zalduondon, adibidez, % 1etik % 47ra igo da, Aiaran % 5etik % 40ra eta Arabako hainbat udalerritan antzeko igoerak izan dira.
Bizkaian, hazkundea nabarmena izan da, eta Gipuzkoan, berriz, apalagoa izan da, hasierako ehunekoak oso altuak zirelako. Salbuespen batzuk ere badaude, hala nola Getaria, azken hamarkadetan euskaldunen proportzioa 10 puntu murriztu baita.
Nafarroan, argazkia desorekatuagoa da. Lurraldearen iparraldean, biztaleen % 80 dira euskaldunak, eta horren bueltakoak dira ehunekoak leku askotan (Baztan haranean, adibidez), eta hegoaldean, berriz, euskaldunak oso gutxi dira oraindik, Tuteran, berbarako, % 1 dira. Tarteko kuotak ere badira, eta horren adibide Altsasu da, euskaldunen kopurua hirukoiztu egin baita (% 12tik % 37ra) bertan.
Hala ere, erronka nagusia euskararen erabilera soziala da. Azterlanaren arabera, ohiko erabilera Gipuzkoan, Bizkaiko ekialdean eta kostaldean kontzentratzen da, batez ere. Hiru hiriburuetan ehunekoak ez dira % 15etik gorakoak. Gasteizko datua hasi da gehien 2016tik, eta Bilbon ere gorakada nabarmena izan da 2016ko datuekin alderatuta.
Txostenak fenomeno estruktural bat ere aipatzen du: Beste autonomia erkidego batzuetako biztanleen kopurua eta euskararen erabilera txikia bat datoz. Ez da gauza bera gertatzen atzerriko biztanleriarekin, haien hizkuntzaren ezagutza-maila baxua baita, baina haien pisu estatistikoa ez dago lotuta udalerrietan erabilerak izan duen beherakadarekin. Horrek 60ko eta 70eko hamarkadetako migrazio-fluxuen eragin kulturala dakar mahai gainera.
Euskaldun kopurua: atzerritarren eta beste autonomia-erkidego batzuen arteko korrelazioa
Zure interesekoa izan daiteke
Euskadik biztanle kopuruari eutsiko dio 2075ean, baina hiru euskaldunetik batek 65 urte baino gehiago izango ditu
Eustatek bost agertoki demografiko argitaratu ditu ostiral honetan, eta horietan guztietan adierazten da migrazioa erabakigarria izango dela biztanleriaren bolumenari eusteko.
Arartekoak Segurtasun Sailari gomendtu dio atxilotuen jatorriaren argitalpena garrantzitsua den kasuetara mugatzea
Gomendio bera egin du ikertuen eta delituen biktimen kasuetan ere. Ebazpenak eskaten du kasu bakoitza banaka baloratzeko, eta pertsonen interesak eta eskubideak haztatzeko.
Zazpi eraso matxista salatu dituzte Baionako besten lehen bi egunetan
Ipar Euskal Herriko Itaiak Pontrik kalean duen erasoen kontrako babesgunean jaso dituzte salaketa horiek, bost lehen gauean eta bi bigarrenean.
Ertzaintzaren aurkako pintaketak agertu dira Getxon
Ertzainak, ertzaingaiak eta horien lagunak "hiltzaileak" direla idatzi dute. Algortako batzokiaren ondoan agertutako mezuak gaitzetsi eta "onartezinak" direla azpimarratu du EAJk.
Munduko Futbol txapelketako finala ikusteko pantaila erraldoiak jarriko dituzte Euskal Herriko zazpi hiritan
Espainia eta Argentinaren arteko finala igandean jokatuko da, 21:00etan, New Yorken.
Lozoyuelako (Madril) sutea kontrolatu gabe dago oraindik eta 700 hektarea baino gehiago kiskali dira
Ostegun arratsaldean Lozoyuelan (Madril) piztutako suteak 700 hektarea baino gehiago kiskali ditu dagoeneko. Suteak, gainera, 100 pertsona baino gehiago ebakuatzera eta 2.000 inguru etxean konfinatzera behartu ditu. 52 urteko gizon bat atxilotu dute ustez sutea nahita piztea egotzita; antzeko gertakariengatik aurrekariak ditu. Larrialdi-zerbitzuek lanean jarraitzen dute sua kontrolpean hartu eta haren perimetroa mugatzeko
Gizon bat atxilotu dute Lasarte-Oriako pabiloi batean sutea eragin duelakoan
Eraikina abandonatuta dago, eta hainbat pertsonak gaua igaro ohi dute bertan. Horietako batek erredurak izan ditu eta anbulantzian eraman dute.
Hamar edukiontzi erre dituzte Areetan eta Erromon ostiral goizean
Udaltzaingoa gertatutakoa eta ustezko egileak ikertzen ari da.
Haizearen aldaketak Petilla Aragoitik urrundu du Zaragozako sutea, nahiz eta herritarrek etxetik kanpora jarraitzen duten
Nafarroako Gobernuko Ingurumen Departamentuko teknikariak eta suhiltzaileak Nafarroako herriko defentsa-lanetan jarraitzen dute. Aragoin, sugarrek 12.000 hektarea inguru kiskali dituzte eta bost herri hustu behar izan dituzte.
Bi emakume erreskatatu dituzte Aizkorri eta Jaizkibel mendietan izandako ezbeharren ostean
Bi mendizaleak, 64 eta 70 urtekoak hurrenez hurren, helikopteroz eraman behar izan zituzten larrialdi zerbitzuek, eta ondoren ospitalera eraman zituzten.