Euskaldun kopurua bikoiztu egin da 40 urtean, baina euskararen erabilerak ez du erritmo horretan aurrera egin
Euskararen Eguna dela eta argitaratu den EiTB Data txostenak bistan utzi du EAEko biztanleen % 45 euskaldunak direla, eta hizkuntza asko hazi dela Araban eta Bizkaian. Hala ere, euskararen eguneroko erabilera ez da oraindik nagusi, batez ere hiriburuetan eta hirigune handietan.
Euskararen ezagutzaren mapa Euskadin eta Nafarroan 1986tik 2021era
EiTB Datak euskararen bilakaerari buruzko erradiografia argitaratu du, eta ondorio nagusietako bat da aldaketa sendotu egin dela: Euskaraz dakitenen kopurua bikoiztu egin da 80ko hamarkadaren amaieratik Euskadin, eta euskaldunen kopurua guztizkoaren % 45etik gora kokatu da. Euskara gutxiengoa zen udalerri askotan hazkundea izugarria izan da. Zalduondon, adibidez, % 1etik % 47ra igo da, Aiaran % 5etik % 40ra eta Arabako hainbat udalerritan antzeko igoerak izan dira.
Bizkaian, hazkundea nabarmena izan da, eta Gipuzkoan, berriz, apalagoa izan da, hasierako ehunekoak oso altuak zirelako. Salbuespen batzuk ere badaude, hala nola Getaria, azken hamarkadetan euskaldunen proportzioa 10 puntu murriztu baita.
Nafarroan, argazkia desorekatuagoa da. Lurraldearen iparraldean, biztaleen % 80 dira euskaldunak, eta horren bueltakoak dira ehunekoak leku askotan (Baztan haranean, adibidez), eta hegoaldean, berriz, euskaldunak oso gutxi dira oraindik, Tuteran, berbarako, % 1 dira. Tarteko kuotak ere badira, eta horren adibide Altsasu da, euskaldunen kopurua hirukoiztu egin baita (% 12tik % 37ra) bertan.
Hala ere, erronka nagusia euskararen erabilera soziala da. Azterlanaren arabera, ohiko erabilera Gipuzkoan, Bizkaiko ekialdean eta kostaldean kontzentratzen da, batez ere. Hiru hiriburuetan ehunekoak ez dira % 15etik gorakoak. Gasteizko datua hasi da gehien 2016tik, eta Bilbon ere gorakada nabarmena izan da 2016ko datuekin alderatuta.
Txostenak fenomeno estruktural bat ere aipatzen du: Beste autonomia erkidego batzuetako biztanleen kopurua eta euskararen erabilera txikia bat datoz. Ez da gauza bera gertatzen atzerriko biztanleriarekin, haien hizkuntzaren ezagutza-maila baxua baita, baina haien pisu estatistikoa ez dago lotuta udalerrietan erabilerak izan duen beherakadarekin. Horrek 60ko eta 70eko hamarkadetako migrazio-fluxuen eragin kulturala dakar mahai gainera.
Euskaldun kopurua: atzerritarren eta beste autonomia-erkidego batzuen arteko korrelazioa
Zure interesekoa izan daiteke
Osakidetzaren EPErako izen-ematea ireki da, eta probak datorren udazkenean egingo dira
2026an zehar, Osakidetzak 5.425 plaza eskainiko ditu eta bigarren fasean eskaera egiteko epea ekainaren 29ko 14:00ak arte egongo da zabalik.
Etxebizitza eraikin bat hustu dute Zizur Nagusian, sute baten ondorioz
Gaur arratsaldeko lehen orduan piztu da sua Zizur Nagusiko etxebitza batean, eta ondorioz, eraikinean bizi diren 14 familiak atera egin behar izan dituzte; kanpoan igaro beharko dute gaua. Ez da inor zauritu.
Urdaibai, telebista-plato erraldoi bihurtuko da natura zuzenean erakusteko
‘Bizi Natura’ programak zuzenean, denbora errealean, erakutsiko du Urdaibaiko basabizitza. BBCk asmatutako formatua Britainia Handitik kanpo egiten den lehen aldia da eta hiru astez emitituko da ETB1 ETB2 eta ETB On plataforman.
Euskadik eta Kanadak batzorde bat sortuko dute "San Joan" ontziak Labrador penintsulara egingo duen bidaia prestatzeko
1565ean Red Bayn hondoratutako euskal baleontziaren erreplikak “zeharkaldi zoragarria” egingo du Kanadaraino, Phillip Earle Labradorko parlamentariaren hitzetan.
Unibertsitatera Sartzeko Probari buruz jakin beharrekoak: ordutegiak, beharrezko dokumentazioa, baimendutako eta baimendu gabeko materialak eta abar
Milaka ikaslerentzat aste erabakigarria da honakoa, asteartetik ostegunera Unibertsitatera Sartzeko Probak egin beharko baitiztuzte. Ikasten ez dugu lagundu, baina, informazio praktikoa bildu dugu, baliagarri izateko asmoz.
Urdaibai Bird Center: 25 urte hegaztien paradisua babesten
Urdaibai Bird Center erreferentziazko gune bihurtu da azken urteetan. Duela ia hogeita bost urte hasi ziren lanean, bertako altxorra bisitarien begi bistan jartzeko helburuarekin. Urte horietan guztietan izandako mugarriei eta esku artean dituzten erronkei buruz galdetu diegu arduradunei.
Bi adin txikiko atxilotu dituzte Gasteizen, gazte bat hiltzen saiatzea egotzita
Erasoa Gasteizko Zaramaga auzoan gertatu da. Biktima (25 urtekoa) konorterik gabe aurkitu dute kalean, bizkarrean bi labankada zituela.
Errenteriako Udalak berretsi du biktimak babestea eta horien nahia errespetatzea izan duela beti lehentasun
Prentsaurrekoan, Errenteriako alkateak jakinarazi du Xenpelar Bertso Eskolako eraso matxistak Adingabeen Fiskaltzaren esku daudela dagoeneko.
Hasi dira sanferminetako hesia muntatzen
Guztira, 900 zutoin, 2.700 ohol eta 80 ate jarriko dituzte, entzierro txikiaren zatia, entzierroaren ibilbidea eta zezen-plazaren barrualdea mugatzeko.
Egoitza bat, bi estadio eta lau partida: honelakoa da 2030eko Munduko Txapelketarako euskal proposamena
Euskal erakundeek Bilbo eta Donostiaren arteko hautagaitza bateratua proposatu diote FIFAri 2030eko Munduko Txapelketako partidak hartzeko. Proposamenak FIFAren eskakizunen diru- eta antolakuntza-eragina murriztea du helburu, Euskadik egoitza izateari uko egin gabe.