Mahatsak zuritu eta luzeka lau zatitan mozteak eztarria trabatzea saihets dezake 5 urtetik beherakoetan
Adituek argi diote ahal den heinean saihestu egin behar dela haur txikiek mahats osoak, fruitu lehorrak edo gozoki gogorrak jatea, eta janez gero, beti heldu bat ondoan dutela egin behar dutela. Gainera, eztarrian geldituz gero nola jokatu azaldu dute.
Mahatsak zurituta eta lautan moztuta Argazkia: EITB.
Urte amaierako ospakizunean mahatsak zuritu eta luzeka lau zatitan mozteak urte 5 urtetik beherakoei eztarria trabatzea prebenitu dezake, Ignacio Manrique doktoreak, Espainiako Pediatria Elkarteko (CSV-AEP) Bizi Euskarriko Batzordeko koordinatzaileak, nabarmendu duenez. Izan ere, egun honetan itotzeko arriskua handitu egiten da mahatsen kontsumoarekin, eta itotzea da, hain zuzen ere, haurren heriotza-kausa nagusietako bat.
"Ez dago urterik arrazoi horrengatik haurren batek larrialdietan amaitzen ez duenik, batzuetan ondorio larriekin edo atzeraezinekin", adierazi du Manrique doktoreak, eta azpimarratu du "eztarria trabatzea prebenitu daitekeela neurri egokiak hartuta eta, ezbeharren bat gertatzen bada, behar bezala jokatzen ikasita".
Horregatik, mahatsak azalik eta hazirik gabe uztea ere gomendatu du, azala irristakorra delako eta eztarrira "nahi gabe" irrist egin dezakeelako.
Segurtasun handiagoa izateko, Manriquek nabarmendu du garrantzitsua dela haurrak eserita eta lasai dagoenean kontsumitzea, eta, betiere, heldu batek gainbegiratuta; gainera, arto semolaren gusanitoak edo mahaspasak gomendatu ditu mahatsen alternatiba "seguru" gisa.
Hala ere, fruta horiek ez dira arrisku bakarra Eguberrietako oporretan, garai horretan gehiago jaten baitira turroiak, fruitu lehorrak, azukre-almendrak, arto-krispetak edo gozokiak. Azken horien kasuan, bereziki gogorrek eta biribilek, haur baten arnasbidea erabat blokea dezakete segundo gutxitan, ez baitira azkar desegiten eta erraz sartzen baitira eztarrian.
Hori dela eta, 0 eta 3 urte bitarteko haurrek gozokiak ez kontsumitzea gomendatzen dute eta gogorarazi dute 3-5 urteko taldeak arrisku handia izaten jarraitzen duela, baita senideek edo helduek gainbegiratuta ere. 5 urtetik gora, arrisku horrek behera egiten du, baina ez da desagertzen.
Nola jokatu eztarria trabatuz gero
Eztarria trabatuz gero, Manrique doktoreak egin behar ez direna gauzak azpimarratu ditu, esaterako, hatza ahoan sartzea objektua ateratzen laguntzeko, horrek are "sakonago bultza dezake" objektua eta lesioak eragin; edo haurra oinetatik altxatzea trabatutako objektua arnasbidetik ateratzen laguntzeko, "praktika ez-eraginkorra" izateaz gain, "arriskutsua" delako.
Hori jakinda, nola jokatu azaldu du. Azpimarratu du haurra kontziente dagoenean eta eztul eraginkorra duenean hobe dela ez esku hartzea eta bizkarrean kolperik ez ematea, eztula baita objektua kanporatzeko mekanismo naturala.
Konortea izanda ere, eztula ez bada eraginkorra edo arnasa hartzeko zailtasunak baditu, laguntza eskatu beharko zaie inguruko pertsonei edo 112 telefonoan; ahoa begiratu behar da eta objektua atera, soilik irisgarria denean; hala ez bada, bost kolpe eman beharko dira bizkarrean (eskapula artean, sorbalden azpiko hezur irtenen artean), eta, ondoren, abdomeneko bost konpresio egin (Heimlichen maniobra). Urrats horiek errepikatu egin beharko dira haurrak arnasa ondo hartu arte, objektua kanporatu arte edo konortea galdu arte.
Azken kasu horretan, haurrak konortea galtzen badu, bihotz-biriketako oinarrizko bizkortze-maniobrak hasi beharko dira, eta berehala jarri harremanetan larrialdi-zerbitzuarekin. Behin objektua kanporatzen denean, ospitalera eraman beharko da haurra, lesioak edo konplikazioak baztertzeko.
Zure interesekoa izan daiteke
Medikuen sindikatuek ez dute grebarik egingo udan, baina protestak iragarri dituzte udazkenerako
Medikuen sindikatuen konfederazioak espero du Osasun Ministerioak greba batzordea deituko duela berehala, "negoziatzeko benetako borondatearekin". Deialdirik ez badago, udazkenean "gatazka areagotzeko prest" agertu da.
Eusko Jaurlaritzak elikadura-alerta bat zabaldu du EAEn banatutako gazta freskoetan listeria aurkitu baitute
Cerrato, Nativo, Goya eta El Sabor de Casa markek merkaturatutako hainbat produktu daude kaltetuta. Horietako bat etxean dutenei ez kontsumitzeko gomendatu diete agintariek.
Martxan da Bilbon errugbizaleentzako gunea
Gaur eta bihar jokatuko diren Europa mailako bi final handiek 75.000 zale bilduko dituzte guztira. Lehen finala gaur iluntzean jokatuko dute Ipar Irlandako Ulster eta Frantziako Monpellier taldeek. Casilda Iturrizar parkean jarritako gunean hasi dira giroa berotzen.
Nelson David Moreno errudun jo dute, 73 urteko gizon baten hilketagatik
Laugarrenez kondenatu dute auziperatua; guztira, 2021eko udazkenean zazpi gizonezko homosexualen hilketekin lotzen dute.
79 urteko emakume bat larri zauritu da Tafallan, auto batek harrapatuta
SOS Nafarroak jakitera eman duenez, ezbeharra 10:43an izan da, NA-8607 errepideko 4,2 kilometroan, Foruzaingoaren polizia etxearen aurrean, herrigunean bertan. Oinarrizko bizi euskarriko anbulantzia bat eta anbulantzia medikalizatu bat bertaratu dira, eta azken horretan eraman dute Nafarroako Unibertsitate Ospitalera, larri.
Udalekuetan adingabeen babesa indartzeko erreformaren behin betiko testua onartu du Legebiltzarrak
Gazteria Legearen aldaketa Bernedo auziak bultzatu du, eta batzordean eta osoko bilkuran onartu behar da oraindik. 600.000 eurorainoko isunak aurreikusten ditu.
Okupatutako pabiloi bat hustu dute Donostiako Herrera auzoan
Ertzaintzak Donostiako Udaltzaingoarekin lankidetzan burututako operatiboa epailearen aginduz egin da, pabiloiaren jabeak eskatuta. Kale egoeran zeuden sei pertsona kaleratu dituzte, eta horietako bi Polizia Nazionalaren esku geratu dira.
Erromes bat hil da Garesen, ibaira erorita
Gorpua Robo ibaian agertu da, eta Foruzaingoak ikerketa abiatu du gertatutakoa argitzeko.
Trafiko murrizketak Bilbon: hauek dira kaltetutako kaleak eta ordutegiak
Itxierak hasi dira jada San Mames eta Abandoibarra inguruan, eta igande goizaldera arte iraungo dute. Udalak ibilgailuaren erabilera saihesteko eta metroa edo trena erabiltzeko gomendatu du.
Euskal Herriko erraldoiak ezagutu nahi? Hauek dira tradizionalenak
Herriko jaietan festarik ez da erraldoiak kalean ez badira. Batzuek pertsonaia historikoak irudikatzen dituzte; beste batzuk euskal mitologiatik datoz. Herri bakoitzak bereak ditu, bere historia eta nortasunarekin. Ezagunen eta kuttunenen errepasoa egingo dugu gaur.