Mahatsak zuritu eta luzeka lau zatitan mozteak eztarria trabatzea saihets dezake 5 urtetik beherakoetan
Adituek argi diote ahal den heinean saihestu egin behar dela haur txikiek mahats osoak, fruitu lehorrak edo gozoki gogorrak jatea, eta janez gero, beti heldu bat ondoan dutela egin behar dutela. Gainera, eztarrian geldituz gero nola jokatu azaldu dute.
Mahatsak zurituta eta lautan moztuta Argazkia: EITB.
Urte amaierako ospakizunean mahatsak zuritu eta luzeka lau zatitan mozteak urte 5 urtetik beherakoei eztarria trabatzea prebenitu dezake, Ignacio Manrique doktoreak, Espainiako Pediatria Elkarteko (CSV-AEP) Bizi Euskarriko Batzordeko koordinatzaileak, nabarmendu duenez. Izan ere, egun honetan itotzeko arriskua handitu egiten da mahatsen kontsumoarekin, eta itotzea da, hain zuzen ere, haurren heriotza-kausa nagusietako bat.
"Ez dago urterik arrazoi horrengatik haurren batek larrialdietan amaitzen ez duenik, batzuetan ondorio larriekin edo atzeraezinekin", adierazi du Manrique doktoreak, eta azpimarratu du "eztarria trabatzea prebenitu daitekeela neurri egokiak hartuta eta, ezbeharren bat gertatzen bada, behar bezala jokatzen ikasita".
Horregatik, mahatsak azalik eta hazirik gabe uztea ere gomendatu du, azala irristakorra delako eta eztarrira "nahi gabe" irrist egin dezakeelako.
Segurtasun handiagoa izateko, Manriquek nabarmendu du garrantzitsua dela haurrak eserita eta lasai dagoenean kontsumitzea, eta, betiere, heldu batek gainbegiratuta; gainera, arto semolaren gusanitoak edo mahaspasak gomendatu ditu mahatsen alternatiba "seguru" gisa.
Hala ere, fruta horiek ez dira arrisku bakarra Eguberrietako oporretan, garai horretan gehiago jaten baitira turroiak, fruitu lehorrak, azukre-almendrak, arto-krispetak edo gozokiak. Azken horien kasuan, bereziki gogorrek eta biribilek, haur baten arnasbidea erabat blokea dezakete segundo gutxitan, ez baitira azkar desegiten eta erraz sartzen baitira eztarrian.
Hori dela eta, 0 eta 3 urte bitarteko haurrek gozokiak ez kontsumitzea gomendatzen dute eta gogorarazi dute 3-5 urteko taldeak arrisku handia izaten jarraitzen duela, baita senideek edo helduek gainbegiratuta ere. 5 urtetik gora, arrisku horrek behera egiten du, baina ez da desagertzen.
Nola jokatu eztarria trabatuz gero
Eztarria trabatuz gero, Manrique doktoreak egin behar ez direna gauzak azpimarratu ditu, esaterako, hatza ahoan sartzea objektua ateratzen laguntzeko, horrek are "sakonago bultza dezake" objektua eta lesioak eragin; edo haurra oinetatik altxatzea trabatutako objektua arnasbidetik ateratzen laguntzeko, "praktika ez-eraginkorra" izateaz gain, "arriskutsua" delako.
Hori jakinda, nola jokatu azaldu du. Azpimarratu du haurra kontziente dagoenean eta eztul eraginkorra duenean hobe dela ez esku hartzea eta bizkarrean kolperik ez ematea, eztula baita objektua kanporatzeko mekanismo naturala.
Konortea izanda ere, eztula ez bada eraginkorra edo arnasa hartzeko zailtasunak baditu, laguntza eskatu beharko zaie inguruko pertsonei edo 112 telefonoan; ahoa begiratu behar da eta objektua atera, soilik irisgarria denean; hala ez bada, bost kolpe eman beharko dira bizkarrean (eskapula artean, sorbalden azpiko hezur irtenen artean), eta, ondoren, abdomeneko bost konpresio egin (Heimlichen maniobra). Urrats horiek errepikatu egin beharko dira haurrak arnasa ondo hartu arte, objektua kanporatu arte edo konortea galdu arte.
Azken kasu horretan, haurrak konortea galtzen badu, bihotz-biriketako oinarrizko bizkortze-maniobrak hasi beharko dira, eta berehala jarri harremanetan larrialdi-zerbitzuarekin. Behin objektua kanporatzen denean, ospitalera eraman beharko da haurra, lesioak edo konplikazioak baztertzeko.
Zure interesekoa izan daiteke
Gipuzkoan desagertutako gizon baten gorpua agertu da Ebron ibaian, Logroño parean
Lehen informazioen arabera, Tolosako ertzain-etxean eman zuten gizonezkoaren desagertzearen berri.
Andre Maria Zuriaren jaiei begira blusa eta nesken kalejira bakarra adosteko negoziazioak ixtear daude
Aldeek kalejira bakarra egitea adostu dute, Foru kalean hasi eta Daton amaituko litzatekeena. Ordutegia da orain negoziatzeke dagoen puntua.
Migratzaileen erregularizazioa: jakin behar duzun guztia, urratsez urrats
Prozesua apirilaren 16an hasiko da, online edo aurretiko hitzordua eskatuta egin ahal izango da, eta ekainaren 30era arte egongo da zabalik. Urtebeteko bizileku eta lan baimena lortzeko aukera emango du.
Autismoa duen hautagai bat Gasteizen adimen-urritasuna duten pertsonentzako oposizio batetik kanpo uztea berretsi du Justiziak
EAEko Justizia Auzitegi Nagusiaren epaiak ondorioztatzen du ez zuela ofizialki egiaztatu % 33ko edo gehiagoko desgaitasun intelektualik, eta deialdiaren oinarriek horixe eskatzen zuten.
'Esnatu' aurkeztu du UEMAk, arnasguneetako "gainbeherari" erantzuteko dinamika
Arlo askotariko 18 eragilek bat egin dute ekimenarekin, eta "konpromiso zehatzak" hartu dituzte "eremu euskaldunek bizirik iraun dezaten". Besteak beste, Bankoa Abanca, Fagor, Kutxabank edota Euskadiko Futbol Federazioa beraien esku dagoen guztia egiteko prest agertu dira.
Behin-behinean espetxera bidali dute Iruñean etxebizitza batetik erorita hil zen emakumearen bikotekide ohia
Ezarrita zuen urruntze agindua urratzea eta legez kanpoko atxikitze delitua egotzi dizkio epaileak. Emakumea Sanduzelai auzoko eraikin bateko hirugarren solairutik erorita hil zen.
Asteburuan 26 hegaldi berezi daude aurreikusita euskal aireportuetan, Kopako finala dela eta
Gasteizko aireportutik zazpi hegaldi aterako dira Andaluziara: sei, Sevillara, eta bat, Jerezera. Bilboko, Donostiako eta Iruñeko aireportuetatik, berriz, bina hegaldi aterako dira Sevillara. Itzulerarako beste horrenbeste (13) hegaldi programatu dituzte.
Migratzaileen ezohiko erregularizazioa ostegunean hasiko da telematikoki, eta astelehenean, aurrez aurre
Gehienez, hiru hilabetez luzatuko da izapidea. Tramitea amaitu barik egon arren, eskaera onartutakoan lanean hasi ahal izango dira eskatzaileak.
Gizon baten gorpua aurkitu dute Bilboko itsasadarrean, Erandio parean
Gorpua Murueta ontziolaren inguruko uretan atzeman dute eta Ertzaintza heriotzaren nondik norakoak ikertzen ari da.
Donostiako Udalak, auzokideek eta familiek, batera, Jaurlaritzari eskatu diote Aieten institutu publiko bat eraiki dezala
Donostiako auzo horretan 0-19 urte bitarteko 3.000 bizilagun baino gehiago dira. Orain, Lehen Hezkuntzan ibili ondoren, auzotik alde egitera behartuta daude. Udalbatzak onartu ondoren, mozioa Eusko Legebiltzarrari eta Eusko Jaurlaritzari helaraziko zaie, datorren urteko aurrekontuetan sar dezaten.