Mahatsak zuritu eta luzeka lau zatitan mozteak eztarria trabatzea saihets dezake 5 urtetik beherakoetan

Urte amaierako ospakizunean mahatsak zuritu eta luzeka lau zatitan mozteak urte 5 urtetik beherakoei eztarria trabatzea prebenitu dezake, Ignacio Manrique doktoreak, Espainiako Pediatria Elkarteko (CSV-AEP) Bizi Euskarriko Batzordeko koordinatzaileak, nabarmendu duenez. Izan ere, egun honetan itotzeko arriskua handitu egiten da mahatsen kontsumoarekin, eta itotzea da, hain zuzen ere, haurren heriotza-kausa nagusietako bat.

"Ez dago urterik arrazoi horrengatik haurren batek larrialdietan amaitzen ez duenik, batzuetan ondorio larriekin edo atzeraezinekin", adierazi du Manrique doktoreak, eta azpimarratu du "eztarria trabatzea prebenitu daitekeela neurri egokiak hartuta eta, ezbeharren bat gertatzen bada, behar bezala jokatzen ikasita".

Horregatik, mahatsak azalik eta hazirik gabe uztea ere gomendatu du, azala irristakorra delako eta eztarrira "nahi gabe" irrist egin dezakeelako.

Segurtasun handiagoa izateko, Manriquek nabarmendu du garrantzitsua dela haurrak eserita eta lasai dagoenean kontsumitzea, eta, betiere, heldu batek gainbegiratuta; gainera, arto semolaren gusanitoak edo mahaspasak gomendatu ditu mahatsen alternatiba "seguru" gisa.

Hala ere, fruta horiek ez dira arrisku bakarra Eguberrietako oporretan, garai horretan gehiago jaten baitira turroiak, fruitu lehorrak, azukre-almendrak, arto-krispetak edo gozokiak. Azken horien kasuan, bereziki gogorrek eta biribilek, haur baten arnasbidea erabat blokea dezakete segundo gutxitan, ez baitira azkar desegiten eta erraz sartzen baitira eztarrian.

Hori dela eta, 0 eta 3 urte bitarteko haurrek gozokiak ez kontsumitzea gomendatzen dute eta gogorarazi dute 3-5 urteko taldeak arrisku handia izaten jarraitzen duela, baita senideek edo helduek gainbegiratuta ere. 5 urtetik gora, arrisku horrek behera egiten du, baina ez da desagertzen.

Nola jokatu eztarria trabatuz gero

Eztarria trabatuz gero, Manrique doktoreak egin behar ez direna gauzak azpimarratu ditu, esaterako, hatza ahoan sartzea objektua ateratzen laguntzeko, horrek are "sakonago bultza dezake" objektua eta lesioak eragin; edo haurra oinetatik altxatzea trabatutako objektua arnasbidetik ateratzen laguntzeko,  "praktika ez-eraginkorra" izateaz gain, "arriskutsua" delako. 

Hori jakinda, nola jokatu azaldu du. Azpimarratu du haurra kontziente dagoenean eta eztul eraginkorra duenean hobe dela ez esku hartzea eta bizkarrean kolperik ez ematea, eztula baita objektua kanporatzeko mekanismo naturala.

Konortea izanda ere, eztula ez bada eraginkorra edo arnasa hartzeko zailtasunak baditu, laguntza eskatu beharko zaie inguruko pertsonei edo 112 telefonoan; ahoa begiratu behar da eta objektua atera, soilik irisgarria denean; hala ez bada, bost kolpe eman beharko dira bizkarrean (eskapula artean, sorbalden azpiko hezur irtenen artean), eta, ondoren, abdomeneko bost konpresio egin (Heimlichen maniobra). Urrats horiek errepikatu egin beharko dira haurrak arnasa ondo hartu arte, objektua kanporatu arte edo konortea galdu arte.

Azken kasu horretan, haurrak konortea galtzen badu, bihotz-biriketako oinarrizko bizkortze-maniobrak hasi beharko dira, eta berehala jarri harremanetan larrialdi-zerbitzuarekin. Behin objektua kanporatzen denean, ospitalera eraman beharko da haurra, lesioak edo konplikazioak baztertzeko.