Sortzetiko kardiopatia duten 175 haur jaiotzen dira urtero EAEn, eta % 85 baino gehiago helduarora iristen dira
Euskal Autonomia Erkidegoan 175 haur inguru sortzetiko kardiopatia batekin jaiotzen dira urtero, eta, aurrerapen kirurgiko eta terapeutikoei esker, % 85 baino gehiago helduarora iristen dira, Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailak eta Osakidetzak jakinarazi dutenez.
Haur horietako askok bizitza osoan jarraipen espezializatua eskatzen duten ondorioak edo arazoak dituzte, arritmiak, bentrikuluko disfuntzioa, balbula lesioak, bentrikulu bakarreko arazoak edo birika hipertentsioa, esaterako. Hori dela eta, beharrezkoa da diziplina anitzeko taldeak izatea, esperientzia integratuko dutenak bai kardiologian eta kirurgia pediatrikoan, bai helduen arretan.
Osakidetzak unitate espezializatuak eta erreferentziazkoak ditu, diziplina anitzeko taldeak dituztenak, eta arreta integrala, jarraitua eta patologia horien konplexutasunari egokitua eskaintzeko gai direnak. Bada, larunbatean ospatuko den Sortzetiko Kardiopatien Nazioarteko Egunaren harira, Eusko Jaurlaritzako Osasun Sailak eta Osakidetzak unitate horiek izatearen garrantzia nabarmendu dute.
Gurutzetako Unibertsitate Ospitaleko Helduen Sortzetiko Kardiopatien Unitatea erreferentzia unitatea da Euskadin eta Espainiako Estatuan, eta, gainera, espezializazio diagnostiko, terapeutiko eta teknologiko handia behar duten EAEko zein beste autonomia erkidego batzuetako pazienteak artatzeko CSUR estatuko ziurtagiria du. Osakidetzak arreta integrala eskaintzen die bertan sortzetiko kardiopatiak dituzten nerabe eta helduei, pediatria etapatik asistentziaren jarraitutasuna bermatzeko eta bizitzan zehar sortzen diren behar espezifikoei erantzuteko.
Gurutzetako unitateak konplexutasunaren espektro osoa hartzen du kontuan, sendatutako lesio sinpleetatik hasi eta kardiopatia moderatu eta konplexuetaraino, eta helduaroko ohiko ondorio eta arazoak tratatzen ditu: arritmiak, bentrikuluko disfuntzioa, birika hipertentsioa, tromboembolismoa, endokarditisa edo aortako erasana, besteak beste.
Sortzetiko kardiopatia asko haurdunaldiko kontroletan edo bizitzako lehenengo egunetan detekta daitezke; beste batzuk, berriz, ez dira hautematen eta ez dira helduarora arte diagnostikatzen. Halaber, sindrome genetiko jakin batzuk, hala nola Down, DiGeorge, Noonan, Williams edo Turner, askotan lotzen dira mota horretako kardiopatiekin.
Gaur egun, kalkuluen arabera, sortzetiko bihotzeko lesioen prebalentzia 250 kasu ingurukoa da 100.000 biztanleko. Horrek esan nahi du egun pediatrikoak baino pertsona heldu gehiago bizi direla sortzetiko kardiopatiarekin. Aldaketa demografiko horren ondorioz, unitate asistentzial espezializatuak garatu behar izan dira, hala nola Gurutzetako Unibertsitate Ospitalekoa, pertsona horien konplexutasun klinikoari eta berariazko jarraipen beharrei erantzun ahal izateko.
Aldaketa helduen arretara
Era berean, pediatriatik helduen arreta espezializaturako aldaketa "funtsezko prozesua" da sortzetiko kardiopatien arretan, eta Gurutzetako Unibertsitate Ospitalean, Kardiologia Pediatrikoaren eta Helduen Sortzetiko Kardiopatien Unitatearen arteko aldaketa kontsulta bateratu baten bidez egiten da. Kontsulta horrek aldaketa segurua eta paziente bakoitzari egokitua bermatzen du.
Prozesu hori 15 urte ingururekin hasten da, eta informazio eta laguntza saioak egiten dira alderdi klinikoak, psikosozialak eta hezkuntzakoak lantzeko. Helburua da gazteek beren gaixotasuna ulertzea, arriskuak eta beharrezko zainketak ezagutzea eta heldutasunean beren osasuna kudeatzeko autonomia lortzea.
Ikuspegi egituratu horri esker, Osakidetzak asistentzia eredu sendoa eta patologia horien konplexutasunari egokitua bermatzen du, unitateen eta profesional azpiespezializatuen arteko koordinazioak arreta segurua, integrala eta jarraitua bermatuz bizitzako etapa guztietan.
Zure interesekoa izan daiteke
Sexu- eta genero-identitateari buruzko kontsultak izan dira nagusi LGTBIQ+ pertsonen arretarako euskal zerbitzuan
Berdinduk sendotu egin du bere erreferentzia-papera, 2025ean ia 600 arreta eta familiei laguntza gehiago emanez.
Euskadi nanomedikuntzan erreferente izango da Europan eta munduan, hidrogel adimentsuak ekoiztuta
Alor biosanitarioan ere, Euskadik erreferentea izan nahi du Europan eta Munduan. Horretarako, Arabako Teknologia parkeko I+MED enpresak hidrogel adimentsua garatzen ari da, eta Eusko Jaurlaritzak 72 miloi euroko inbertsioa egingo du proiektu horretan.
Ramon Zallo EHUko katedradun, idazle eta artikulugilea hil da, 77 urte zituela
Lan askoren egile izan da Zallo. Ekonomiari, kulturari eta kultura- eta komunikazio-politikei buruzko artikulu ugari kaleratu ditu, baita kutsu soziopolitikokoak ere. Hamaika liburu argitaratu zituen, azkena 'Retrovisor y bisturí' (Alberdania, 2025), azken 60 urteei buruzko memoria kritikoko ariketa.
ETB3 ixteko erabakian atzera egiteko eskatu diote hainbat eragilek EITBri: "Kalte atzeraezina sor diezaioke euskarari"
Erabakiak gizartean "eztabaida" sortu duela "jakitun", EITBren zuzendaritzak iragarri du neurri horren aurka agertu diren eragileekin bilduko dela datozen egunotan, "jarrera irekiarekin", zerbitzu publikoan oinarritutako "estrategia azaltzeko".
Ane Elordi: "Mezuen egileak ez ditugu botoa nori ematen dioten arabera aukeratzen, euskararen alde egiten duten lanagatik baizik"
Aitor Estebanek egindako adierazpenei erantzunez, Korrikaren koordinatzaileak nabarmendu du aniztasuna erakutsi nahi izan dutela, lurralde guztietako eta jatorri ezberdinetako pertsonak aukeratuta, "euskara ama hizkuntza izan zein ez".
AEK-k nabarmendu du Euskal Herriak "era masiboan" erakutsi duela euskara garela eta euskara izan nahi duela
24.a "Pizkundearen Korrika" izan dela azpimarratu du Ane Elordik, "pizkunde berri baterako lehen txinparta", eta adierazi du horixe islatu nahi izan dutela mezua Euskal Herriko zazpi gazteren esku utzita.
Aste Santuko trafikoa: Saihestu beharreko puntuak eta orduak
Aste Santuko Trafiko Operazio Berezia apirilaren 1ean jarriko dute abian, 15:00etan, eta apirilaren 6ko 21:00ak arte egongo da indarrean. Azken egun horretan, Itzuliaren hasierak are gehiago korapilatuko du errepideetako egoera. Aurreikusi dutenez, 540.000 joan-etorri izango dira Aste Santuan.
Jaurlaritzak webgune baten bidez zabalduko du abuztuaren 12ko eguzki eklipsearen gaineko informazioa
Eklipsearen inguruan sortzen den informazio guztia herritarren eskura jarriko dute eklipsea.euskadi.eus webgune ofizialaren bidez. Aurkezpen ekitaldian, Aranzadiko kide Virginia Garciak azpimarratu du, eklipsea ikusteko, betaurreko homologatuak erabili behar direla eta leku egokiak aukeratu behar direla.
Aurreko urtean baino 6.700 haur gutxiago matrikulatu ziren 2024-25 ikasturtean Haur eta Lehen Hezkuntzan
Eustaten inkestaren arabera, nabarmen ugaritu dira Lanbide Heziketako matrikulazioak, aurreko ikasturtean baino 2.842 lagun gehiago matrikulatu baitziren, % 6,1 gehiago, beraz, azken hamabost urteko hazkunderik handiena.
Elizaren sexu-abusuen biktimei kalte-ordainak emateko protokoloak ez ditu baremoak finkatu, eta kasuz kasu aztertuko dira
Espainiako Gobernuak, Eliza Katolikoak eta Espainiako Herriaren Defendatzaileak sinatuta, protokoloak apirilaren 15a ezartzen du biktimek eskaerak aurkezten hasteko data gisa.