30 urtean 2.000 gibel-transplante egin ondoren, mundu mailako erpinean dago EAE
Euskadin gibeleko lehen transplantea egin eta hiru hamarkada igaro direnean, Euskal Osasun Zerbitzuak halako ia 2.000 transplante egin ditu, urtean 75 inguru, eta mundu mailan lehen postuan dago, milioi biztanleko 60 transplanteko tasarekin, mendebaldeko herrialdeetako batez bestekoa halako hiru.
Otsailaren 27an, ostirala, ospatuko den Transplantearen Munduko Egunarekin bat eginez, Osakidetzak euskal osasunaren historiarako erabakigarria izan den mugarri bat gogoratu nahi izan du gaur: Euskadin 1996ko otsailaren 1ean Gurutzetako Unibertsitate Ospitalean egindako lehen gibel-transplantea. Izan ere, ordutik halako ia 2.000 interbentzio egin ahal izatea ahalbidetu duen programa baten aurreneko harria izan zuen hura; ez alferrik, ospitale hori erreferente bilakatu da Euskadin gibeleko transplanteetarako eta gibeleko gaixotasun aurreratuak maneiatzeko.
Gurutzetako Unibertsitate Ospitaleko gibeleko transplanteen taldeak 30 urteko jardueraren balantzea egin du ostegun honetan. Ekitaldian izan dira Mikel Gastaka Mateo Kirurgia Hepatobiliar eta Transplante Hepatikoko Unitateko buru klinikoak, Javier Bustamante Schneider Hepatologia Unitateko medikuak eta Kepa Esnaola Gangoiti HUC Transplanteen koordinatzaileak, Gurutzetako Unibertsitate Ospitaleko Transplanteen Unitateko talde osoaren ordezkari gisa; transplantatutako bi pazienterekin batera, Ainara Torremocha (2017an trasplantatua) eta Zuberoa Bilbao (2009an transplantatua).
Azaldu dutenez, Gurutzetako Unibertsitate Ospitalea jarduera handiena eta emaitza onenak dituen zentroetako bat da, eta urtean gibeleko transplante gehien egiten dituzten Estatuko hiru zentroen artean dago, 70 baino gehiago. 2016an egin zituzten gehien, 87 ebakuntza.
Urteekin egokitzen
Mikel Gastakaren arabera, urte hauetan gizartea aldatu den eran, aldatu egin dira organo-emaileak zein hartzaileak, eta, halabeharrez, egokitzen joan behar izan dute. Lehen urteetan, emaileak istripuetan hildako gazteak izaten ziren ia beti.
Hala ere, errepideko heriotzak gutxitzean, taldea bere esperientzia eta teknika kirurgiko eta anestesiko berriak baliatzen hasi zen "pertsona adinekoen" gibelak transplantatzeko, eta 2025ean emaileen % 40 70 urtetik gorakoak izan ziren, gehienak gaixotasun zerebrobaskularraren ondorioz hildakoak. Adinekoen organo asko "primeran iristen dira, orain jendea asko zaintzen delako", azaldu du Gastakak.
Emailearen profilak eta sendatzea lortzen duten hepatitis mota batzuetarako tratamenduak zabaltzeak aukera eman du transplantatutako paziente motak ere zabaltzeko, eta mugarrien artean nabarmentzekoa da 2019tik paziente onkologikoei ere ebakuntzak egiten zaizkiela.
Elkartasuna, gakoa
Gaur egun, Gurutzetako Unibertsitate Ospitaleko biziraupen-emaitzak % 96koak dira transplantetik urtebetera, % 91 hiru urtera eta % 87 bost urtera. Transplantatutako hirutik bi bizirik daude 10 urtera.
Gainera, "Euskadin transplanteen erritmo oso altua dela eta, pazienteek batez beste 40 egun itxaron behar dute transplantatzeko, eta gaur egun 5 pertsona baino ez daude zerrendan", datu "aparta" nazioarte mailan.
Ekitaldian parte hartu duten mediku taldeak eta pazienteek nabarmendu eta eskertu nahi izan dute euskal organo-emaile diren herritarren elkartasuna eta egindako ekarpena, EAE Estatuan dohaintza tasa handiena duten erkidegoen artean mantentzea ekarri baitu, 2025ean milioi biztanleko 64,3 emailerekin.
Zure interesekoa izan daiteke
Haurdunaldian ematen den genero indarkeria kasuak osasun-kontsultei esker identifikatu daitezke
Haurdunaldian emakumeek harreman estua izaten dute osasun-sistemarekin: emaginarekin, ginekologoarekin eta erizainarekin dituzte kontsultak. Hilabete horiek giltza izan litezke genero-indarkeria egoerak identifikatzeko. Osasun eta gizarte-arloen aldetik erantzun koordinatua emateko beharra aldarrikatu dute adituek Donostian, “Indarkeria eta amatasuna” izeneko udako ikastaroan.
Einar Galilea euskal futbolariaren aurkako pintadak agertu dira Malagan, Argentinako kamisetarekin bere irudia zabaldu ostean
Irainez betetako pintadak Rosaledatik gertu agertu dira, Espainia eta Argentinaren arteko Munduko Txapelketako finalaren ostean. Malagako jokalariaren argazkia sare sozialetan zabaldu da, baina ez dago argi noiz ateratakoa den.
Agur terrazetan eta hondartzetan erretzeari: honelakoa da tabakoaren aurkako lege berria, bapeagailua eta zigarroa parekatzen dituena
Espainiako Gobernuak onartutako lege berriak debekatu egingo du terrazetan eta hondartzetan erretzea eta bapeatzea. Izan ere, zigarreta elektronikoa eta tabako tradizionala parekatu eta 600 eurorainoko isunak aurreikusten ditu.
Bi begirale atxilotu dituzte Biarritzen, hiru eta lau urteko haurrak bortxatzea eta sexu-erasoak egitea leporatuta
Baionako Fiskaltzak jakinarazi duenez, orain arte jasotako testigantzen arabera, 12 sexu-eraso kasuren eta bortxaketa baten zantzuak aurkitu dituzte, eta ez dute baztertzen gehiago izatea.
Alga asiarra: gure kostaldeko itsas hondoa hartzen ari den alfonbra berdea
Alga hori gure hondartzetan zabaltzea ageriko zatia baino ez da. Izan ere, alga asiarra gure itsas hondoan alfonbra berdeak osatzen ari da. Haren hedapenak biodibertsitatea mehatxatzen du, eta hura kontrolatzeko erronka berriak sortu ditu.
Espainiako Gobernuak behin betiko onartu du terrazetan eta hondartzetan erretzea debekatzen duen tabakoaren aurkako legea
Araudi berriak zigarro elektronikoak eta bapeagailuak ohiko tabakoarekin parekatu ditu, kerik gabeko guneak zabalduko ditu eta produktu berrien salmenta establezimendu espezializatuetara mugatuko du.
Euskal Encounterrek 5.000 parte-hartzaile inguru eta 4.000 ordenagailutik gora bilduko ditu BECen
Makrohitzordu teknologikoa uztailaren 23tik 26ra egingo da eta arreta berezia eskainiko zaio adimen artifizialari eta ordenagailu kuantikoari.
Bi emakume hil dituzte azken 24 orduetan beren bikotekide edo bikotekide ohi gizonezkoek Malagan eta Toledon
Emakumezkoek 30 eta 45 urte bitartean zituzten, eta euren bikotekideek eraso eginda hil dira. Gizon bat atxilotu dute, eta besteak bere buruaz beste egin omen du. Guardia Zibila beste kasu bat ikertzen ari da Malagan. Beste emakume bat hilik aurkitu zuten astelehen gauean Almoradin (Alacant), baina autopsiaren arabera, arrazoi naturalengatik hil zen.
Lekeitioko uharteko moilan erreskatatua izateak 1.500 eurorainoko faktura ekar dezake
2025eko lege-dekretu batek jasotzen duenez, erreskate-operatiboaren kostua erreskatatutakoaren gain utzi ahal izango da, baldin eta erreskatea arriskutsutzat seinaleztatutako gune batean egiten bada; duela aste batzuetatik, Lekeitioko uharterako moilak baldintza hori betetzen du.
Amaitu dira goizeko ilarak A-8an, Muskiz parean
Istripuak errei bat ixtea eragin du Santanderrerako noranzkoan eta une batean 5 kilometrokoak izan dira auto-ilarak, eguerdiko 12:00ak aldera errepidea berriro zabaldu duten arte.