Tabakoaren erradiografia Euskadin: emakume erretzaile gehiago eta kontsumitzeko modu berriak

EAEn, oro har, gero eta tabako gutxiago kontsumitzen da, Osasun Sailaren azken datuen arabera. Beheranzko joerari eusten zaio, bai, baina adinari eta sexuari erreparatuz gero, kontsumoaren jaitsiera ez da homogeneoa. Izan ere, gero eta emakume erretzaile gehiago dago, eta gehiago kostatzen zaie tabakoa uztea. Gora egin du, halaber, zigarro elektronikoen eta nikotina aska dezaketen gailuen erabilerak gazteen artean.

Adikzioei buruzko azken inkestaren arabera, 15-74 urte arteko biztanleen % 19,7k egunero erretzen dute, eta datu hori orain arte erregistratu den txikiena da. 40-70 urteko emakumeengan jarri du arreta bereziki osasun publikoak, adin bereko gizonak baino maiztasun txikiagoarekin joaten baitira erretzeari uzteko tratamendua hastera.

55-74 urteko emakumeen taldeak eragiten du kezka, eguneroko kontsumoa %3,8tik %15era igo baita 2004tik 2023ra bitartean. Historikoki, adin horretako emakumeek apenas erretzen zuten, eta gaur gaurkoz gero eta emakume erretzaile gehiago daude adin talde horretan. 

Kontsumoak mendekotasun fisikoari ez ezik, faktore emozional, sozial eta kulturalei ere erantzuten die. Emakumeen kasuan, elementu horiek pisu berezia dute, eta kontsumoa estresarekin, zaintza kargarekin eta kudeaketa emozionalarekin lotzen da maizago.

14 eta 18 urte bitarteko nerabeen artean tabakoaren kontsumoaren bilakaera desberdina izan da. Zigarro tradizionalen kontsumoak beherakada txiki bat izan du azken urteetan, baina zigarro elektronikoen erabilerak nabarmen egin du gora, erabilera hori %1 3tik % 20ra igo baita 2023tik 2025era bitartean. 

Datuok argi erakusten dute tabakoaren kontsumoa ez dela desagertu, formatuz aldatu dela baizik, eta gazteenek gero eta gailu kaltegarriagoak erabiltzen dituztela, osasun sailaren esanetan. Horrez gain, osasun-zerbitzuak kezkatuta daude nerabeen artean nikotina-poltsatxoak gero eta gehiago zabaltzen ari direlako.

Laburbilduz, tabakoaren kontsumoak beheranzko joerari eusten dio Euskadin, baina desberdintasunak daude sexu eta adinaren arabera. Emakume helduak dira gaur egun kezka nagusietako bat, eta nerabeen artean, berriz, tabakoa kontsumitzeko ohituretan aldaketa nabarmena izan da.

Erretzeari uzteko moduak Osakidetzan

Tabakoaren eta nikotinarekiko adikzioaren arazoari aurre egiteko, Osakidetzak banakako eta taldeko kontsultak ditu erretzeari utzi nahi dioten pertsonentzat. Talde saioetan prozesu bera igarotzen duten pertsonak biltzen dira, eta, osasun profesionalen arabera, horrek motibazioa errazten du eta arrakasta izateko aukerak handitzen ditu.

“Haien arteko babes horrek arrakasta izateko aukerei laguntzen die”, adierazi du Sonia Gonzalez Osakidetzako erizain komunitarioak.

Aurrez aurreko arretaz gain, Osakidetzak bi baliabide ez-presentzial eta 24 orduko arretarako telefono bat ditu.