Osasun Sailak tenperatura kaltegarrien atalaseak eguneratu ditu: 25,7 gradutik Gipuzkoako kostaldean 36,9 gradura Nafarroako Erriberan

Mónica García Osasun ministroak eta Héctor Tejero Osasun eta Klima Aldaketako arduradunak asteazken honetan aurkeztu dute 2026ko Gehiegizko Tenperaturak Osasunean dituen Eraginak Prebenitzeko Jardueren Plan Nazionala. Dokumentu horrek gehienezko tenperatura-atalase berriak jasotzen ditu, horietatik gora, osasunerako arriskua eta horri lotutako heriotza-tasa igotzen baitira.

Euskadin, Gipuzkoa da tenperaturarik altuena duen lurraldea: 34,3 gradu barnealdean eta 25,7 gradu kostaldean. Bizkaian, atalaseak 26,4 gradutan finkatuta daude kostaldean eta 32,6 gradutan barnealdean. Arabaren kasuan, hiru eremu ezarri dira: 30,9 gradu Nerbioi arroan, 33,4 Lautadan eta 33,5 Arabako Errioxan.

Bestalde, Nafarroan lau tenperatura-tarte finkatu dira: freskoenak Kantauri isurialdean, 31,1 gradu, eta beroenak Erriberan, 36,9 gradu.

Kopuru horiek finkatzeko, azterketa estatistiko bat egin da kausa naturalek eragindako heriotzen denborazko serieen eta 2012 eta 2023 arteko eguneko tenperatura maximoen artean, eta ikerketak erakusten du giro-tenperaturak ezarritako mugak gainditzen dituen gradu bakoitzeko, heriotza-arriskua % 9,1 eta % 10,7 artean hazten dela.

Lau arrisku-maila

Tenperaturei lotutako Prebentzio Jardueren Plan Nazionala asteazken honetan aurkeztu da, eta irailaren 14ra arte egongo da indarrean, baina beste 15 egunez luza daiteke. Plan horrek "meteosalud" izeneko 182 eremutan banatzen du Espainia, eta tenperatura altuenak Sevillako (41,5 gradu), Kordobako (41,3 gradu) eta Extremadurako (41,3 gradu) landazabaletan finkatzen ditu.

Datu horietan oinarrituta eta erabaki-algoritmo baten arabera, planak lau arrisku-maila bereizten ditu: 0 (berdea), arriskurik eza; 1 (horia), edo baxua; 2 (laranja), edo ertaina; eta, azkenik, 3 (gorria), altua. Maila horiek zenbait jarduera dituzte lotuta, batez ere beroaren aurrean ahulenak diren kolektiboak babesteko: haurrak eta adinekoak, gaixotasun kronikoak dituztenak eta haurdun daudenak.

Hala eta guztiz ere, Osasun Sailak gogorarazi du muturreko beroaren efektuei aurre egiteko ura maiz edan behar dela, egarri sentitzen ez bada ere, eta kafeina, alkohola edo azukre gehiegi duten edariak saihestu behar direla; leku freskoetan egon behar dela, eta jarduera fisikoa murriztu behar dela egunaren erdiko orduetan. Era berean nabarmendu du sendagaiak leku freskoetan eduki behar direla, beroak haien konposizioa alda ez dezan.