AEBetako hauteskundeak ulertzeko hiztegia
Barne hauteskundeak. Alderdi Demokratak eta Errepublikanoak hainbat ordezkari hautatzeko prozesu luzea da. Ordezkari horiek AEBetako presidente izateko hautagaiak izendatzen dituzte Biltzar Nazionaletan.
Biltzar Nazionala. Alderdiek presidentegaia izendatzeko ekitaldiak dira. Alderdi Demokrataren Biltzar Nazionala irailaren 3tik 6ra egingo dute, Charlotten (Ipar Carolina), eta Alderdi Errepublikanoarena abuztuaren 27an, Tampan (Florida).
Caucus. Barne hauteskundeak hainbat Estatutan (Iowan eta Nevadan, kasu) egiteko modua da. Hauteskunde primarioena baino, auzokide-bilera baten antza daukate; izan ere, hautagaien ordezkariak eskoletan, elizetan edo etxebizitzetzan batzartzen dira, eta eskua jasota bozkatzen dute.
Hautesleen Biltzarra. AEBetako presidentea hautatzen duen erakundea. Hobeto uler dezagun: hauteskundeetako garailea ez da herrialde osoan boto gehien lortzen dituena, baizik eta Hautesleen Biltzarrean ordezkari gehien eskuratzen dituena. Estatu bakoitzari ordezkari kopuru bat dagokio erakunde horretan, eta Estatu batean irabazten duen hautagaiak, horren ordezkari guztiak bereganatzen ditu. Informazio gehiago: AEBetako hauteskunde sistema korapilatsua.
Kongresua. AEBetako botere legegilea duen erakundea. Bi ganbera ditu: Senatua eta Ordezkarien Ganbera.
Ordezkarien Ganbera. AEBetako Kongresua osatzen duten bi ganberetako bat, Senatuarekin batera. Herritarrak ordezkatzen ditu. Hauteskunde hauetan, Ordezkarien Ganberako 435 kideak hautatuko dituzte.
Senatua. AEBetako Kongresua osatzen duten bi ganberetako bat, Ordezkarien Ganberarekin batera. Estatuak ordezkatzen ditu. Hauteskunde hauetan, 33 senatari aukeratuko dituzte.
Superasteartea. Barne hauteskundeak estatu gehiagotan egiten dituzten eguna.
Super-PAC. 2010eko uztailean sortutako taldeak dira. Helburua ideiak eta politikak finantzatzeko funtsak biltzea da, baina debekatuta dute hautagaiak zuzenean finantzatzea. Ez dute funts mugarik, eta, teorian behintzat, independenteak izan behar dute. Dena dela, praktikan, hainbat taldek loturak dituzte hautagaiekin, hala nola American Crossroads-ek Mitt Romeneyrekin, eta Priorities USA-k Barack Obamarekin.
Zure interesekoa izan daiteke
EBk onartu egin du Ukrainari 6.100 milioi ematea, misilak eta aire-defentsarako sistemak erosteko
Diru-partida, aurretik baimendu diren 16.000 milioi euroei gehitzen zaiena, Ukrainaren independentziaren 35. urteurren egunean onartu da.
Ebolak dagoeneko 2.642 hildako eta 5.514 kasu baieztatu eragin ditu Kongoko Errepublika Demokratikoan
Bestalde, 808 paziente isolatuta edo ospitaleratuta daude, eta 1.200 lagun sendatu egin dira. Ebola Kongoko sei probintziatan zabaltzen ari da, eta hilkortasun-tasa % 47,9koa da.
Iranek ohartarazi du ez dela petrolio "tanta bat bera ere" aterako Persiar golkotik, AEBk "gerra ekonomikoari" eusten badio
Scott Bessent AEBko Altxorraren idazkariak, bestalde, astelehen honetan hasiko den "gerra ekonomikoa" guduaren azken fasea dela ziurtatu du.
5,9 graduko lurrikara batek Tokio astindu du
Richter eskalan 5,9 graduko indarra izan duen lurrikara batek Japoniako ekialdea astindu du igande goizaldean, bereziki Tokio eskualdea. 30 pertsona zauritu dira eta tren-zerbitzu batzuetan etenaldiak egin dituzte. Japoniako Meteorologia Agentziak (JMA) baztertu egin du tsunami arriskua.
Auzitegi federal batek baliogabetu egin du Trumpek 75 herrialderi bisak emateko jarritako debekua
Neurria urtarrilean sartu zen indarrean, AEBetako Gobernuaren arabera, etorkin horiek "Estatuarentzat karga bat bihurtzeko arriskua" zegoelako.
Errusiaren eta Ukrainaren arteko erasoek jarraitzen dute, gatazka hasi zenetik lau urte eta erdi igaro direnean
Hogei pertsona baino gehiago hil dira azken orduetan bi herrialdeetan droneak eta jaurtigaiak erabiliz egindako erasoetan.
Zer dago Ukrainaren gerra-estrategia aldaketaren atzean? Eskala handiko erasoak, herritarrengan eragiteko
Hilabeteak dira Ukrainan gerra fronteak aurrerapen handirik gabe diharduela. Horren ordez, maizagoak dira aire bidezko erasoak Errrusiako azpiegitura garrantzitsuen kontra. Olga Tarnovska Kieven bizi den analistarekin eta Albert Sort Moskun bizi den kazetariarekin aztertu du gaia ETBk.
AEBk eta Kanadak ez dute merkataritza-akordiorik lortu, eta % 50eko muga-zergak mantenduko dira
Ameriketako Estatu Batuetako Gobernuak Kanadako ibilgailuen gaineko muga-zergak % 15era eta altzairu eta aluminioarenak % 25era murriztea onartu bazuen ere, larunbat honetan % 50eko kargak sartu dira indarrean.
Israelek 2023an hil zituen 50 pertsonen gorpuzkiak lurperatu dituzte Gazan
Gazako hiru familitako kideak dira denak, tartean 19 adin txikiko. Defentsa Zibileko erreskatatzaileek orain lortu dute haien gorpuzkiak 2023an bonbardatu zituzten eraikinaren hondakinen azpititik ateratzea. Gazatarren Osasun Ministerioak egindako kalkuluen arabera, 73.400 pertsona baino gehiago hil dira Gazan Israelen erasoaldia hasi zenetik eta 7.500 gorpuk hondakinen azpian jarraitzen dute.
Sussexeko dukeak, Harry eta Meghan, Erresuma Batura itzuliko dira, baina Errege Etxetik kanpo jarraituko dute
Sussexeko dukeek, Harryk eta Meghanek, Erresuma Batura itzultzea erabaki dute, eta han matrikulatu dituzte bi seme-alabak, Archie eta Lilibet, oraindik identifikatu gabeko ikastetxe batean. Bikoteak Errege Etxetik urrun jarraituko du eta Londrestik kanpo biziko da, hedabide britainiarren arabera.