AEBetako hauteskundeak ulertzeko hiztegia
Barne hauteskundeak. Alderdi Demokratak eta Errepublikanoak hainbat ordezkari hautatzeko prozesu luzea da. Ordezkari horiek AEBetako presidente izateko hautagaiak izendatzen dituzte Biltzar Nazionaletan.
Biltzar Nazionala. Alderdiek presidentegaia izendatzeko ekitaldiak dira. Alderdi Demokrataren Biltzar Nazionala irailaren 3tik 6ra egingo dute, Charlotten (Ipar Carolina), eta Alderdi Errepublikanoarena abuztuaren 27an, Tampan (Florida).
Caucus. Barne hauteskundeak hainbat Estatutan (Iowan eta Nevadan, kasu) egiteko modua da. Hauteskunde primarioena baino, auzokide-bilera baten antza daukate; izan ere, hautagaien ordezkariak eskoletan, elizetan edo etxebizitzetzan batzartzen dira, eta eskua jasota bozkatzen dute.
Hautesleen Biltzarra. AEBetako presidentea hautatzen duen erakundea. Hobeto uler dezagun: hauteskundeetako garailea ez da herrialde osoan boto gehien lortzen dituena, baizik eta Hautesleen Biltzarrean ordezkari gehien eskuratzen dituena. Estatu bakoitzari ordezkari kopuru bat dagokio erakunde horretan, eta Estatu batean irabazten duen hautagaiak, horren ordezkari guztiak bereganatzen ditu. Informazio gehiago: AEBetako hauteskunde sistema korapilatsua.
Kongresua. AEBetako botere legegilea duen erakundea. Bi ganbera ditu: Senatua eta Ordezkarien Ganbera.
Ordezkarien Ganbera. AEBetako Kongresua osatzen duten bi ganberetako bat, Senatuarekin batera. Herritarrak ordezkatzen ditu. Hauteskunde hauetan, Ordezkarien Ganberako 435 kideak hautatuko dituzte.
Senatua. AEBetako Kongresua osatzen duten bi ganberetako bat, Ordezkarien Ganberarekin batera. Estatuak ordezkatzen ditu. Hauteskunde hauetan, 33 senatari aukeratuko dituzte.
Superasteartea. Barne hauteskundeak estatu gehiagotan egiten dituzten eguna.
Super-PAC. 2010eko uztailean sortutako taldeak dira. Helburua ideiak eta politikak finantzatzeko funtsak biltzea da, baina debekatuta dute hautagaiak zuzenean finantzatzea. Ez dute funts mugarik, eta, teorian behintzat, independenteak izan behar dute. Dena dela, praktikan, hainbat taldek loturak dituzte hautagaiekin, hala nola American Crossroads-ek Mitt Romeneyrekin, eta Priorities USA-k Barack Obamarekin.
Zure interesekoa izan daiteke
Iranek su-etena urratzea leporatu dio AEBri, eraso egin baitio ontzi bati Ormuzen
Teheranek salatu du "itsas pirateria" ekintza bat izan dela, eta droneekin erantzun duela. Tentsioa eta mesfidantza areagotzen ari dira, bake akordiorako elkarrizketen atarian.
Rumen Radev nagusitu da Bulgariako hauteskundeetan, lehen emaitzen arabera
Antza, Radevek gobernu egonkor bat osatzeko aukera izango luke, ezegonkortasun politikoak baldintzatutako urteei amaiera emanez. Bulgaria aurrerakoiak botoen % 38 eta 40 artean lortu ditu, lehen datuen arabera, gainerako alderdiekin alderatuta babes zabala bereganatuta.
AEBk Irango ontzi bat beraganatu dutela iragarri du Trumpek, Iranek ez dela Islamabadeko negoziazioetara joango baieztatu ondoren
AEBko presidenteak talde negoziatzaile bat bidali du Pakistanera, bilera egin asmoz baina Iranek esan du ez duela ordezkaririk bidaliko AEBk Ormuzi ezarritako blokeoak jarraitzen badu. Iran "suntsitxeko" mehatxua egin du Trumpek.
Urtebete eta hamalau urte bitarteko zortzi haur hil dira Louisianan izandako tiroketa batean
Poliziaren arabera, "etxeko liskar bat" izan da gertakaria. Hasiera betan, tiroketaren ustezko egileak ihes egin du, baina poliziek harrapatu eta hil egin dute geroago.
Iranek murrizketak ezarri ditu berriro Ormuzko itsasartean
AEBk Irango portuei ezarritako blokeoa altxatu ezean, itsasartea berriro zarratuko zuela ohartarazi zuen Teheranek, eta ohartarazpena bete egin du gaur. Donal Trump AEBko presidenteak ere ez du tentsioa baretu, eta jakinarazi du asteazkenerako Iranekin akordioa lortzen ez badu "bonbak berriro jaurtitzen" hasiko dela.
Iranek iragarri du Ormuzko itsasartea "erabat zabalik" egongo dela su etena indarrean dagoen bitartean
Israelen eta Libanoren arteko menia indarrean sartu berritan egin du iragarpena Irango Atzerri ministroak. Adierazi duenez, Irango Portu eta Itsas Erakundeak "jakinarazitako eta koordinatutako" bidea jarraitu beharko dute ontziek.
EBk dio Ormuzen irekiera albiste ona dela baina azpimarratu du joan-etorriek doakoak izan behar dutela
"Bertatik igarotzearren bidesaria ordainarazteak aurrekari arriskutsua ezarriko luke", adierazi du Kaja Kallas Europar Batasuneko Kanpo Arazoetarako goi ordezkariak. Bestalde, krisiaren harira eta Frantziak eta Erresuma Batuak deituta, Parisen bildu dira 50 herrialde eta nazioarteko erakunde. Iragarri dutenez, Persiar golkotik igarotzen diren ontziei "laguntza eta babesa" emango dien itsas misio "neutrala" abiatuko dute.
Israel su etena urratzen ari dela dioten mezuei entzungor, etxera itzultzen hasi dira milaka libanoar
Libanoren eta Israelen arteko menia gauerdian sartu da indarrean. Lehen orduotan, Libanoko Armadak salatu du Israelgoak su etena urratu duela, eta Hezbollahk ohartarazi du "hatza kakoan" dutela bere matxinoek. Ohartarazpenei entzungor, etxera bueltatzeari ekin diote milaka libanoar, eta ilarak sortu dira hegoaldeko hainbat autobidetan.
Israel eta Libanoren arteko 10 eguneko su-etena iragarri du Trumpek
Menia bi nazioen arteko "segurtasun eta bake akordio iraunkorra" lortzeko negoziazioak ahalbidetzera bideratuta dago. Tregoa luzatu ahal izango da negoziazioek aurrera egiten badute.
"Antisemitismo modu berriei" aurre egiteko lege-proposamenak polemika bizia eragin du Frantzian
Caroline Yadan diputatuaren ekimenak Asanblea Nazionala eta iritzi publikoa zatitu ditu. Kritikoek ohartarazi dute Israelen aurkako kritikak isilarazteko erabili daitekeela legea, besteak beste.