AEBetako hauteskundeak ulertzeko hiztegia
Barne hauteskundeak. Alderdi Demokratak eta Errepublikanoak hainbat ordezkari hautatzeko prozesu luzea da. Ordezkari horiek AEBetako presidente izateko hautagaiak izendatzen dituzte Biltzar Nazionaletan.
Biltzar Nazionala. Alderdiek presidentegaia izendatzeko ekitaldiak dira. Alderdi Demokrataren Biltzar Nazionala irailaren 3tik 6ra egingo dute, Charlotten (Ipar Carolina), eta Alderdi Errepublikanoarena abuztuaren 27an, Tampan (Florida).
Caucus. Barne hauteskundeak hainbat Estatutan (Iowan eta Nevadan, kasu) egiteko modua da. Hauteskunde primarioena baino, auzokide-bilera baten antza daukate; izan ere, hautagaien ordezkariak eskoletan, elizetan edo etxebizitzetzan batzartzen dira, eta eskua jasota bozkatzen dute.
Hautesleen Biltzarra. AEBetako presidentea hautatzen duen erakundea. Hobeto uler dezagun: hauteskundeetako garailea ez da herrialde osoan boto gehien lortzen dituena, baizik eta Hautesleen Biltzarrean ordezkari gehien eskuratzen dituena. Estatu bakoitzari ordezkari kopuru bat dagokio erakunde horretan, eta Estatu batean irabazten duen hautagaiak, horren ordezkari guztiak bereganatzen ditu. Informazio gehiago: AEBetako hauteskunde sistema korapilatsua.
Kongresua. AEBetako botere legegilea duen erakundea. Bi ganbera ditu: Senatua eta Ordezkarien Ganbera.
Ordezkarien Ganbera. AEBetako Kongresua osatzen duten bi ganberetako bat, Senatuarekin batera. Herritarrak ordezkatzen ditu. Hauteskunde hauetan, Ordezkarien Ganberako 435 kideak hautatuko dituzte.
Senatua. AEBetako Kongresua osatzen duten bi ganberetako bat, Ordezkarien Ganberarekin batera. Estatuak ordezkatzen ditu. Hauteskunde hauetan, 33 senatari aukeratuko dituzte.
Superasteartea. Barne hauteskundeak estatu gehiagotan egiten dituzten eguna.
Super-PAC. 2010eko uztailean sortutako taldeak dira. Helburua ideiak eta politikak finantzatzeko funtsak biltzea da, baina debekatuta dute hautagaiak zuzenean finantzatzea. Ez dute funts mugarik, eta, teorian behintzat, independenteak izan behar dute. Dena dela, praktikan, hainbat taldek loturak dituzte hautagaiekin, hala nola American Crossroads-ek Mitt Romeneyrekin, eta Priorities USA-k Barack Obamarekin.
Zure interesekoa izan daiteke
Bruselak telelana derrigorrez ezartzea proposatu du prezioen igoeraren eta Ormuzeko tentsioaren aurrean
Europako Batzordea energiaren eta garraioaren garestitzeari eusteko neurri sorta bat prestatzen ari da. Oraindik zirriborro bat bada ere, datorren astean aurkeztuko dute, estatu kideek berehala aplika dezaten.
Azken hamarkadetako gatazka krudel eta bortitzenetakoa bizi dute Sudanen
Hiru urte bete dira Afrikako herrialde handienean gerra hasi zenetik, baina ezkutuan egon da sarritan. Hildakoen kopuru zehatza jakiterik ere ez dago: 150.000 izan daitezkeela aipatzen da, nahiz eta askoz gehiago direla uste izan. Gosetea zabalduta dago eta milioika desplazatu eragin ditu. Urteurrenean, goi-bilera egin dute Berlinen laguntza humanitarioa bideratu eta irtenbide politikoa bilatu asmoz, baina borrokan ari diren bi aldeek ez dute parte hartu.
Iranek ohartarazi du eskualdeko merkataritza pasabideak itxiko dituela, AEBk Ormuzko blokeoa kentzen ez badu
Joan den larunbateko negoziazioak akordiorik gabe itxi ostean, Irango agintariek baieztatu dute AEBrekin mezuak trukatzen jarraitu dutela azken egunotan, Pakistan bitartekari dela.
Trumpek ez du su-etena luzatzeko asmorik, ABC katearen arabera
Donald Trump AEBko presidenteak Giorgia Meloni Italiako lehen ministroaren aurka egin du astearte honetan, Leon XIV.a aita santuaren defentsan duela gutxi esandakoagatik eta Irango gerran parte hartzeari uko egiteagatik.
Estatu Batuen eta Iranen arteko elkarrizketak bi egun barru berrekin litezkeela iradoki du Trumpek
Joan den asteburuan Islamabaden (Pakistan) negoziazioen lehen erronda akordiorik gabe itxi ostean, Etxe Zuriko maizterrak iragarri du "zerbait" gerta litekeela datozen bi egunotan.
Txina, hazkunde etengabean: Munduko fabrika izatetik, lider teknologikoetako bat izatera
Txina Irango eta Persiako golkoko beste herrialde batzuetako petrolio eta gas inportatzaile handia da. Hala ere, herrialdearen erreserbak maximo historikoetan daude, eta auto elektrikoen eta energia berriztagarrien aldeko apustuari esker, gerrak ez dio askorik eragin, momentuz. Horrela, Iran bazkide estrategikoa duen arren, Txina erantzun diplomatikoaren alde dago, epe luzerako estrategia baitarabil.
AEBren arabera, Venezuelako 150 milioi petrolio upeletik gora saldu dira Maduro harrapatu zutenetik
Chris Wrigt AEBko Energia arloko buruak esan du petrolioaren prezioek uda honetarako behera egitea "epe oso anbiziotsua" da. Aurreikusi dute Ormuzko itsasarte estrategikoan "itsas trafiko esanguratsua" lortu bitartean, energiaren prezioek "altuak" izaten jarraituko dutela.
Libano eta Israelen arteko aurrez aurreko elkarrizketak gaur hasiko dira, Washingtonen, elkarren jarrerak urrun daudela
Hezbollahren buruzagiak Libano eta Israelen arteko negoziazioak gaitzetsi ditu, Israelek 2024ko azaroan adostutako su-etenaren "klausula bakar bat ere" bete ez duela argudiatuta.
Hungariako Asanblea Nazionalaren osaera, hauteskundeen ostean
Parlamentu berriak indar kontserbadoreen eta eskuin muturrekoen pisua indartu du, nahiz eta Viktor Orban ultranazionalista agintaritzatik atera.
Nazioarteko Itsas Erakundea: "Inongo herrialdek ez du itsasarteetako joan-etorria oztopatzeko eskubiderik"
Arsenio Dominguez idazkari nagusiak kritika gogorrak egin dizkie AEBri eta Irani; alde batetik, Ormuzetik ontzien joan-etorria blokeatzeagatik, eta, bestetik, ingurutik pasatzeko bidesaria ezartzeagatik.