Siriako gatazka, 100.000 hildako hiru urtetan

Sirian 2011an hasitako gerrateak hirugarren urtemuga beteko du hilabete honetan. Bachar El Asad-en erregimenaren aurka hasitako herri matxinada gatazka zibilean bilakatu zen eta ONUren arabera dagoeneko 100.000 hildako izan dira. Giza Eskubideen Behatokiak 140.000 hildakotik gora egon direla dio.

Gatazkaren kronologia

2011

Martxoak 15: Lehen protestak 'Tiraniarik gabeko Siria bat' lelopean

Martxoak 20: Erreboltaren erdigunean, Deraa, borroka bortitzak

Martxoak 29: Gobernuaren dimisioa

Martxoak 30: Lehen aldiz nazioari zuzentzen zaio Bachar Al Asad eta azpijokoa salatzen du.

Maiatzak 9: Europa Batasunak Siriarentzat arma bahimendua adosten du

Abuztuak 3: NBEren Segurtasun Kontseiluak errepresioa gaitzesten du. Egun batzuk beranduago AEBek eta Ebak gauza bera egingo dute.

Abuztuak 23: Siriako oposizioak Siriako Kontseilu Nazionala sortzen du.

Urriak 4: 'Siriako Armada Librea' osatzen dute desertoreek

Azaroak 12: Arabiar Ligak Siriaren parte hartzea bertan behera uzten dut.

2012

Otsailak 4: Errusiak eta Txinak betoa jartzen diote NBEaren Segurtasun Kontseiluaren erabakiari.

Otsailak 6: Iraultzaren Goi Kontseilu Militarra osatzen dute. AEBk bere enbaxada itxi egiten du. Egun bate beranduago Golkoko herrialdeek bere enbaxadoreak erretiratzen dituzte.

Otsailak 16: NBEko asanbladak 'giza eskubideak' bortxatuak izan direla dioen dokumentua onartzen du.

Martxoak 10: Kofi Annan, NBEko eta Arabiar Ligako ordezkaria, Asad-ekin elkarrizketatzen da. Honek terroristak dauden bitartean ez dela negoziaketarik egongo adierazten dio.

Apirilak 21: Segurtasun Kontseiluak bitartekariak bidaltzea adosten du.

Maiatzak 7: Oposizioak ukatzen dituen hauteskunde legegileak

Maiatzak 29: Hulako hilketak eraginda mendebaldeko herrialdeek Siriako enbaxadoreak kanporatzen dituzte

Uztailak 18: Daud Abdelá Rayiha, Defentsa ministroa, Asef Shaukat jenerala, El Asad-en koinatua, eta Hisham Ijtiar, segurtasun burua, atentatu batean hiltzen dira.

Uztailak 19: Errusia eta Txinak hirugarren aldiz betatzen dute Segurtasun Kontseiluaren erabakia

Abuztuak 2: Annanek bere bitartekaritza uzten du eta Lajdar Brahimik ordezkatzen du.

Abuztuak 6: Riad Hiyab lehen ministro oiak desertatu egiten du.

Abuztuak 16: Siria baliogabetzen du Konferentzia Islamikoaren Antolakuntzak

Irailak 15: Brahimi Al Asadek biltzen da lehen aldiz.

Urriak 24: Al Asadek su eten mugatua aldarrikatzen du. Iraungo dituen lau egunetan 400 hildako baino gehiago egongo dira.

Azaroak 9: Siriako Kontseilu Nazionaleko lehendakari izendatzen dute George Sabra.

Azaroak 11: Ahmed Muaz el Jatib Siriako Oposizioko Iraultzaren Indarraren Koalizio Nazionaleko lehendakari izendatzen dute.

Azaroak 12: Arabiar Ligak talde berri hau onartu egingo du. Abenduak 11 Barack Obamak onartuko du.

2013

Ekainak 4: NBEk Sirian arma kimikoak erabili direla frogatzen du baina ez daki nork erabili dituen.

Ekainak 13: Obamak Siriako oposizioarentzat armak bidaltzea ahalbideratzen du. Bi egun beranduago 73 ofizialek desertatu egingo dute.

Uztailak 6: Siriako Kontseilu Nazionalak Ahmad Yarba lehendakari berria izendatuko du.

Uztailak 25: NBEk 100.000tik gora hildako baieztatzen ditu.

Abuztuak 21: Oposizioak arma kimikoarekin jasandako erasoan 1.300 hildako iragartzen ditu.

Abuztuak 24: Mugarik Gabeko Medikuak erakundeak Damascoko hiru ospitaletan sintoma kimikoak zituzten 3.600 zauritu tratatu zituztela iragartzen du, horietako 355 hil egin ziren.

Abuztuak 27: Obamak arma kimikoak erabili izanagatik Damaskoko erregimenak 'behar bezalako erantzuna' izan behar duela dio.

Irailak 5: Erresuma Batuak Damaskon abuztuaren 21ean egindako erasoan sarin gasa erabili zutela frogatzen du.

Irailak 10: Siriak Errusiak egindako proposamena onartzen du. Honen arabera nazioarteko ordezkariek arma kimikoak deuseztatuko dituzte.

Irailak 12: Al Asad-ek arma kimikoak entregatuko dituela dio eta inoiz ez dituela erabili.

Irailak 14: AEBk eta Errusiak lortutako erabakiaren ondorioz Siriako arma kimikoak suntsitu egingo dituzte.

Urriak 6: Nazioarteko ordezkariak arma kimikoak desegiten hasten dira.

2014

Otsailak 15: Siriako gobernuko ordezkariek eta oposizioko ordezkariek bigarren negoziaketak amaitzen dituzte inolako akordiorik lortu gabe.

Martxoak 11: Gatazka hasi zela hiru urte bete direnean 5,5 milioi haurrei eragin die gerrak Unicefen esanetan.