Siriako gatazka, 100.000 hildako hiru urtetan
Sirian 2011an hasitako gerrateak hirugarren urtemuga beteko du hilabete honetan. Bachar El Asad-en erregimenaren aurka hasitako herri matxinada gatazka zibilean bilakatu zen eta ONUren arabera dagoeneko 100.000 hildako izan dira. Giza Eskubideen Behatokiak 140.000 hildakotik gora egon direla dio.
Gatazkaren kronologia
2011
Martxoak 15: Lehen protestak 'Tiraniarik gabeko Siria bat' lelopean
Martxoak 20: Erreboltaren erdigunean, Deraa, borroka bortitzak
Martxoak 29: Gobernuaren dimisioa
Martxoak 30: Lehen aldiz nazioari zuzentzen zaio Bachar Al Asad eta azpijokoa salatzen du.
Maiatzak 9: Europa Batasunak Siriarentzat arma bahimendua adosten du
Abuztuak 3: NBEren Segurtasun Kontseiluak errepresioa gaitzesten du. Egun batzuk beranduago AEBek eta Ebak gauza bera egingo dute.
Abuztuak 23: Siriako oposizioak Siriako Kontseilu Nazionala sortzen du.
Urriak 4: 'Siriako Armada Librea' osatzen dute desertoreek
Azaroak 12: Arabiar Ligak Siriaren parte hartzea bertan behera uzten dut.
2012
Otsailak 4: Errusiak eta Txinak betoa jartzen diote NBEaren Segurtasun Kontseiluaren erabakiari.
Otsailak 6: Iraultzaren Goi Kontseilu Militarra osatzen dute. AEBk bere enbaxada itxi egiten du. Egun bate beranduago Golkoko herrialdeek bere enbaxadoreak erretiratzen dituzte.
Otsailak 16: NBEko asanbladak 'giza eskubideak' bortxatuak izan direla dioen dokumentua onartzen du.
Martxoak 10: Kofi Annan, NBEko eta Arabiar Ligako ordezkaria, Asad-ekin elkarrizketatzen da. Honek terroristak dauden bitartean ez dela negoziaketarik egongo adierazten dio.
Apirilak 21: Segurtasun Kontseiluak bitartekariak bidaltzea adosten du.
Maiatzak 7: Oposizioak ukatzen dituen hauteskunde legegileak
Maiatzak 29: Hulako hilketak eraginda mendebaldeko herrialdeek Siriako enbaxadoreak kanporatzen dituzte
Uztailak 18: Daud Abdelá Rayiha, Defentsa ministroa, Asef Shaukat jenerala, El Asad-en koinatua, eta Hisham Ijtiar, segurtasun burua, atentatu batean hiltzen dira.
Uztailak 19: Errusia eta Txinak hirugarren aldiz betatzen dute Segurtasun Kontseiluaren erabakia
Abuztuak 2: Annanek bere bitartekaritza uzten du eta Lajdar Brahimik ordezkatzen du.
Abuztuak 6: Riad Hiyab lehen ministro oiak desertatu egiten du.
Abuztuak 16: Siria baliogabetzen du Konferentzia Islamikoaren Antolakuntzak
Irailak 15: Brahimi Al Asadek biltzen da lehen aldiz.
Urriak 24: Al Asadek su eten mugatua aldarrikatzen du. Iraungo dituen lau egunetan 400 hildako baino gehiago egongo dira.
Azaroak 9: Siriako Kontseilu Nazionaleko lehendakari izendatzen dute George Sabra.
Azaroak 11: Ahmed Muaz el Jatib Siriako Oposizioko Iraultzaren Indarraren Koalizio Nazionaleko lehendakari izendatzen dute.
Azaroak 12: Arabiar Ligak talde berri hau onartu egingo du. Abenduak 11 Barack Obamak onartuko du.
2013
Ekainak 4: NBEk Sirian arma kimikoak erabili direla frogatzen du baina ez daki nork erabili dituen.
Ekainak 13: Obamak Siriako oposizioarentzat armak bidaltzea ahalbideratzen du. Bi egun beranduago 73 ofizialek desertatu egingo dute.
Uztailak 6: Siriako Kontseilu Nazionalak Ahmad Yarba lehendakari berria izendatuko du.
Uztailak 25: NBEk 100.000tik gora hildako baieztatzen ditu.
Abuztuak 21: Oposizioak arma kimikoarekin jasandako erasoan 1.300 hildako iragartzen ditu.
Abuztuak 24: Mugarik Gabeko Medikuak erakundeak Damascoko hiru ospitaletan sintoma kimikoak zituzten 3.600 zauritu tratatu zituztela iragartzen du, horietako 355 hil egin ziren.
Abuztuak 27: Obamak arma kimikoak erabili izanagatik Damaskoko erregimenak 'behar bezalako erantzuna' izan behar duela dio.
Irailak 5: Erresuma Batuak Damaskon abuztuaren 21ean egindako erasoan sarin gasa erabili zutela frogatzen du.
Irailak 10: Siriak Errusiak egindako proposamena onartzen du. Honen arabera nazioarteko ordezkariek arma kimikoak deuseztatuko dituzte.
Irailak 12: Al Asad-ek arma kimikoak entregatuko dituela dio eta inoiz ez dituela erabili.
Irailak 14: AEBk eta Errusiak lortutako erabakiaren ondorioz Siriako arma kimikoak suntsitu egingo dituzte.
Urriak 6: Nazioarteko ordezkariak arma kimikoak desegiten hasten dira.
2014
Otsailak 15: Siriako gobernuko ordezkariek eta oposizioko ordezkariek bigarren negoziaketak amaitzen dituzte inolako akordiorik lortu gabe.
Martxoak 11: Gatazka hasi zela hiru urte bete direnean 5,5 milioi haurrei eragin die gerrak Unicefen esanetan.
Zure interesekoa izan daiteke
Su-etena urratuta, Israelek Libano bonbardatu eta gutxienez hiru pertsona hil ditu
Israelgo eta Libanoko ordezkariek bake elkarrizketen hirugarren txanda egingo dute Washingtonen (AEB) maiatzaren 14an eta 15ean, AEBko Estatu Departamentuko funtzionario batek ostegun honetan jakitera eman duenez.
Energia nuklearra, berriztagarriak… Europa norabide bila ari da, energia-mendekotasunari aurre egiteko
Energia-mendekotasuna da Europar Batasunak aurrean duen erronka nagusietako bat. Kontsumitzen duen energiaren % 57 kanpotik dator, eta % 43 baino ez da Europan ekoizten. Frantzian, energia nuklearraren auzia eztabaida handia sortzen ari da, eta iritzi kontrajarriak eragin ditu. EITB ekoitzitako "Europa norabide bila" erreportaje-sortak aztertu duen gaietako bat da.
"Europa norabide bila" erreportaje-sortak kontinentearen egoera aztertuko du, egungo agertoki geopolitiko nahasian
Aldaketak etengabe ari dira gertatzen taula geopolitikoan, eta Europa norabide bila dabil. Mikel Reparaz EITBko Nazioarteko arlo-buruak zuzendu duen erreportaje-sorta berriak Europak aurrean dituen erronkak aztertu ditu, egungo bidegurutze geopolitikoan. Gaurtik aurrera izango da ikusgai.
'MV Hondius' gurutzaontzian hantavirus agerraldiak izan duen bilakaera: lehen kasuetatik, kontaktuen jarraipenera
Munduko Osasun Erakundeak jakinarazi du geldialdietan gurutzaontzitik atera ziren bidaiarien eta haien kontaktuen jarraipena egingo duela. Dagoeneko jarri dira harremanetan geldialdi horiek egin ziren herrialdeetako agintariekin.
Iranen aurkako erasoaldia amaitu dela eta Ormuzko itsasartean fase berria abian dela iragarri du Marco Rubiok
Bestalde, Donald Trump Ameriketako Estatu Batuetako presidenteak bertan behera utzi du Ormuzen blokeatuta dauden ontziei laguntza emateko Askatasuna proiektua. Horrez gain, Estatu Batuek Ormuzen nabigazioa eta segurtasuna bermatzeko ebazpena aurkeztuko du NBEko Segurtasun Kontseiluan.
Irango erasoen aurrean defentsa indartuko duela esan du Arabiar Emirerri Batuetako presidenteak
Defentsa Ministerioak astearte honetan jakitera eman duenez, "Iranek jaurtitako" misilak eta droneak atzeman dituzte; hala ere, Teheranek ez du onartu eraso horien erantzulea denik.
Sei jendarme zauritu dira joan den ostegunean hasitako "rave" jendetsuan izandako liskarretan
Egunotan lege-prozesu bat dute martxan Frantzian, horrelako jai klandestinoak saihesteko legea gogortzeko.
Global Sumud ontzidiko bost euskal ekintzaile itzuli dira
Global Sumud flotillako bost euskal ekintzaile itzuli dira astelehen honetan. Goizean, Salim Malla Gutierrez Gasteizko unibertsitateko irakaslea Loiuko aireportuan lurreratu da, eta publikoki salatu du "kontzentrazio eremu flotatzaile batean bahitu" izana, bai eta jasan zituzten "tratu txar fisiko eta psikikoak" ere.
Ormuz zeharkatzen saiatzen diren ontziei eraso egingo diela ohartarazi du Iranek
Bien bitartean, Ameriketako Estatu Batuek iragarri dute gaurtik aurrera Ormuzko itsasartean harrapatuta dauden itsasontziak "askatzeko" operazioa egingo dutela.
Polymarket: apustuen eta gerraren jokoa
Polymarket kriptotxanponetan eta anonimatuan oinarritutako apustu-plataforma bat da, gertaera geopolitikoen inguruan apustu egiteko aukera ematen duena; Eric Trump, Donald Trumpen semea, da horren bazkide eta inbertitzaileetako bat. Borja Macias EHUko irakasleak ohartarazi du informazio pribilegiatua darabiltela; eta adibide moduan jarri du Maduro noiz bahituko zuten zehatz-mehatz asmatu zuen apustu bat.