600 pertsona baino gehiago exekutatu zituzten 2014an, 22 herrialdetan
Gutxienez 607 pertsona exekutatu zituzten 2014an, 22 herrialdetan, Amnistia Internazionalaren (AI) datuen arabera. 2013ko datuekin alderatuta, % 22 egin dute behera exekuzioek, aurrekoa urtean 778 izan baitziren 22 lurraldetan. Hala ere, munduko 140 herrialde (bi heren baino gehiago) abolizionistak dira, legez edo jardunean.
Mundu mailako egungo egoeraren lehen argazkia da hau, heriotza-zigorraren kontrako nazioarteko egun honetan.
Amnistia Internazionalaren 'Heriotza zigorra eta exekuzioak 2014' izeneko txostenak beste datu batzuk utzi dizkigu mahai gainean: 2014 bukaeran 19.094 pertsona zeuden heriotzara kondenatuta, eta horietatik 2.466 zigor urte horretan bertan ezarri ziren, 55 herrialdetan (2013an 1.925 egon ziren, 57 lurraldetan).
Hala ere, indultuak egon ziren 28 herrialdetan, eta heriotzara zigortuta zeuden 112 pertsonari barkamena eman zieten. 2014ko exekuzio gehienak bost herrialdetan izan ziren: Txinan, Iranen, Saudi Arabian eta Estatu Batuetan, AIren txosten horren arabera.
Izan ere, Saudi Arabian, Iraken eta Iranen izan dira exekuzioen % 72. Horren harian, txostenak azpimarratzen du Txinak gainerako herrialdeek baino pertsona gehiago exekutatu zituela, baina ez dagoela horren inguruko datu zehatzik, Estatuko sekretutzat jotzen baitira bertan (berez, 607 exekuzio horietan ez dituzte Txinakoak kontuan hartu). Lau dira mundu mailan exekuziorako metodoak: burua moztea, urkatzea, injekzioa eta su-arma.
Heriotza-zigorraren mundu mailako maparen laburpena (AIren 2014ko datuak):
Delitu guztientzat abolizionistak
Honako herrialde hauetan legeak ez du heriotza-zigorra ezartzen inongo delituren aurrean: Albania, Alemania, Andorra, Angola, Argentina, Armenia, Australia, Austria, Azerbaijan, Belgika, Bolivia, Bosnia y Herzegovina, Bulgaria, Bhutan, Burundi, Cabo Verde, Cowboya, Kanada, Txipre, Kolonbia, Costa de Marfil, Costa Rica, Kroazia, Danimarka, Ekuador, Eslovakia, Eslovenia, Espainia, Estonia, Filipinak, Finlandia, Frantzia, Gabon, Georgia, Grezia, Ginea-Bissau, Haiti, Honduras, Hungaria, Irlanda, Islandia, Cook Irlak, Marshall Irlak, Salomon Irlak, Italia, Kirgizistan, Kiribati, Letonia, Liechtenstein, Lituania, Luxenburgo, Mazedonia, Malta, Mauricio, Mexiko, Mikronesia, Moldavia, Monako, Montenegro, Mozambike, Namibia, Nepal, Nikaragua, Niue, Norvegia, Zeelanda Berria, Herbehereak, Palau, Panama, Paraguay, Polonia, Portugal, Erresuma Batua, Txekiar Errepublika, Dominikar Errepublika, Ruanda, Errumania, Samoa, San Marino, Vatikanoa, Santo Tome eta Principe, Senegal, Serbia (tartean Kosovo), Seychelle, Hegoafrika, Suedia, Suitza, Ekialdeko Timor, Togo, Turkmenistan, Turkia, Tuvalu, Ukrainia, Uruguai, Uzbekistan, Vanuatu, Venezuela, Djibuti.
Ohiko delituentzat abolizionistak
Herrialde hauetan salbuespen delituentzat bakarrik dago aurreikusita heriotza-zigorra, tartean kode penal militarrean bildutakoak eta salbuespen egoeretan egindako delituak: Brasil, Chile, Salvador, Fiji, Israel, Kazakhstan, Peru.
Abolizionistak jardunean
Hainbat herrialdetan heriotza-zigorrari eusten diote hilketa bezalako delituetarako, baina abolizionistatzat jo daitezke, azken 10 urteotan ez dutelako inor exekutatu eta uste delako exekuziorik ez egiteko praktika sendoa dutela: Algeria, Benin, Brunei Darussalam, Burkina Faso, Kamerun, Kongo, Hego Korea, Eritrea, Ghana, Granada, Kenya, Laos, Liberia, Madagaskar, Malawi, Maldivak, Mali, Maroko, Mauritania, Mongolia, Myanmar, Nauru, Niger, Papua Nueva Guinea, Afrika Erdiko Errepublika, Sierra Leona, Sri Lanka, Surinam, Swazilandia, Tanzania, Tadjikistan, Tonga, Tunisia, Zambia.
Heriotza zigorrari eusten dioten herrialdeak
Honako lurralde hauek eusten diote heriotza-zigorrari ohiko delituetarako: Afganistan, Antigua y Barbuda, Saudi Arabia, Bahamak, Bahrein, Bangladesh, Barbados, Belize, Bielorrusia, Botswana, Comora, Ipar Korea, Kuba, Txad, Txina, Dominica, Egipto, Arabiar Emirerri Batuak, AEB, Etiopia, Gambia, Guatemala, Guinea, Guinea Ekuatoriala, Guyana, India, Indonesia, Irak, Iran, Jamaika, Japonia, Jordania, Kuwait, Lesotho, Libano, Libia, Malasia, Nigeria, Oman, Pakistan, Palestina, Qatar, Kongo, San Cristobal y Nieves, Saint Vincent eta Grenadinak, Santa Luzia, Singapur, Siria, Somalia, Sudan, Hego Sudan, Tailandia, Taiwan, Trinidad y Tobago, Uganda, Vietnam, Yemen, Zimbabwe.
2014an exekutatutako pertsonak
Afganistan (6), Saudi Arabia (90+), Bielorrusia (3+), Txina (+), Ipar Korea (+), Egipto (15+), Arabiar Emirerri Batuak (1), AEB (35), Guinea Ekuatoriala (9), Irak (61+), Iran (289+), Japonia (3), Jordania (11), Malasia (2+), Pakistan (7), Palestina (2+, Hamas, Gazako agintaritzak), Singapur (2), Somalia (14+), Sudan (23+), Taiwan (5), Vietnam (3+) eta Yemen (22+).
______________________________
Amnistia Internazionalak hainbat iturritatik jaso du informazioa, besteak beste ''zifra ofizialak, zigortutako jendearen eta horien familien eta ordezkarien informazioa, gizarte zibileko erakundeek emandako informazioa eta hainbat hedabidetan publikatutako informazioa''.
Zure interesekoa izan daiteke
Italiako lau aireportuk hegazkinen erregai hornidura mugatu dute
Air BP Italia operadoreak hornidura murrizketak iragarri ditu Milan-Linateko, Boloniako, Veneziako eta Trevisoko aireportuetan, baina ez du argitu hornidura falta hori zerk eragin duen.
Artemis II misioa, asteleheneko Ilargiaren inguruko hegaldirako prestatzen
Tripulazioa Ilargiaren alderdi ezkutua behatzeko prestatzen ari da, urruntze markak ontzen ari den misioan. Helburu zientifikoak fintzen dituzten bitartean, astronautek gorabehera teknikoak izan dituzte, hala nola Orion ontziko komuneko matxurak.
Iranek gezurtatu egin du Trump, eta estatubatuar pilotuaren erreskatea eragotzi duela esan du
AEBko presidenteak ziurtatu du onik erreskatatu dutela. Teheranek, ordea, esan du AEBko aireontziak suntsitu dituztela eta operazioak "porrot" egin duela.
Israelek Libanon egindako erasoek 1.400 lagun hil dituzte dagoeneko
Gaur, larunbata, Israelgo Armadak baieztatu du Libano hegoaldean eta Beiruten hainbat eraso burutu dituela Hezbollahren milizien eta Palestinako Jihad Islamiarraren egituren aurka.
Trumpek Irani gogorarazi dio 48 orduan iraungiko dela bere ultimatuma
"Gogoratzen al duzue Irani 10 eguneko epea eman niola akordioa adosteko edo Ormuzko itsasartea irekitzeko? Bada, denbora amaitzen ari da: 48 ordu geratzen dira infernua hasteko", esan du Trumpek Truth Social plataforman argitaratutako mezu batean.
Berlingo harresi zatien salmenta negozio bihurtu da
Aste Santuan, Berlin da Europa osoan bisitari gehien jasotzen dituen hiriburuetako bat, eta hainbat hamarkadatan hiria bitan banatu zuen harresiaren zatien salmenta negozio bihurtu da. Neurri guztietako zatiak saltzen dira, baina kontuz, guztiak ez baitira benetakoak. Harresi zatiak erostearekin batera, duela 40 urte Berlin banatzen zuen Checkpoint Charlie bisitatu eta argazkiak ateratzea ere modan jarri da. Kapitalismoaren sinbolorik handiena du gaur egun ondoan.
Beiruteko nekazarien azoka sukalde solidario handi bilakatu da
Besteak beste World Central Kitchen gobernuz kanpoko erakundeen finantzaketa jasotzen dute. Tokiko nekazarien produktuekin prestatzen dituzte jakiak, premian daudenek etxean bezala jan dezaten. Beharra gero eta handiagoa da, desplazatuen kopurua etengabe hazten ari delako.
Buxehrko zentral nuklearraren eta Khuzestango eremu petrokimikoaren aurkako eraso gehiago salatu ditu Iranek
"Eraso horren hedatze uhinaren eta metrailaren ondorioz, zentral elektrikoaren alboko eraikinetako bat kaltetu da, eta, zoritxarrez, segurtasun saileko langileetako bat hil da", jakinarazi du instalazioko langile batek. Irango agintariek nabarmendu dutenez, zentrala martxan dago.
Energia enpresen etekinei zerga ezartzeko eskatu dute Alemaniak, Italiak, Espainiak, Portugalek eta Austriak
Bost herrialde horietako Finantza ministroek gutuna igorri diote Europako Batzordeari. Argudiatu dutenez, "gerraren ondorioz etekinak lortzen ari diren konpainiek euren partetik ipini behar dute herritarren gaineko zama arintzeko”.
Lurra, 'Orion' espazio ontzitik ikusita
Misioa aurrera doa, Ilargirantz, eta distantzia horretatik Lurraren irudiak hartu dituzte, astelehenean satelitera iritsi aurretik.