Gobernuak eta FARCek biktimen inguruko akordioa sinatu dute
Kolonbiako Gobernuaren eta FARCen ordezkariek gatazkako biktimei buruzko akordioa sinatu dute gaur, Habanan. Hain zuzen ere, biktimei kalte-ordainak, justizia eta egia emateko bermeak jasotzen dituen sistema integral bat adostu dute.
Akordioa Humberto de la Calle Gobernuko ordezkariak eta Ivan Marquez FARCeko kideak sinatu dute. Kubak, Norvegiak, Txilek eta Venezuelak ere egin dute; lehenengo bi herrialdeek, bake-prozesuaren bermatzaileak direlako, eta, beste biak, laguntzaileak baitira.
Aldeek adostutako adierazpen bateratuan, bake egonkorra eta iraunkorra eraikitzeko "funtsezko pausoa" eman dutela aldarrikatu dute.
Egia, kalte-ordaina eta bermeak biltzen ditu dokumentuak, eta baita trantsiziorako justizia sistemaren nondik norakoak ere, gatazkaren arduradunei aplikatuko zaiena, hain zuzen.
Bakerako jurisdikzio berezi horren ildo nagusiak irailaren 23an iragarri zituzten Juan Manuel Santos Kolonbiako presidenteak eta Rodrigo Londoño FARCeko buruzagiak. Bosteko historikoa eman zioten elkarri bi agintariek Habanan, eta keinu hori inflexio-puntua izan zen bake prozesuan.
Gerrako inplikatu guztientzako jurisdikzio berezi bat aurreikusten du akordioak. Hala, erantzukizunak onartzen dituztenek onurak izango dituzte.
Gatazka armatua bukatu eta gero, amnistia zabala onartuko dutela hitzartu dute. Hori bai, ezingo diete neurri hori ezarri gizateriaren aurkako krimenak, genozidioa, gerra krimenak edota giza eskubideen urraketak egin dituztenei.
Horren ildotik, inpunitateari amaiera eman nahi diotela nabarmendu dute.
Erreakzioak
Juan Manuel Santos Kolonbiako presidenteak adierazi du gaurko akordioa bake-prozesuko "garrantzitsuena" izan litekeela uste duela.
Ivar Marquez FARCko ordezkariaren esanetan, gerrillak ez du "txalotu" nahi "etsaiak" kartzelan sartzea, eta horiekin batera bakea eraiki nahi dutela erantsi du.
Bestalde, biktimen ordezkariak pozik agertu dira, eta akordioa "zorrotz" betetzen dela ikuskatuko dutela aurreratu dute.
Laugarren akordioa
Gaur iragarri duten akordioa bake-prozesuko laugarrena da. Bake-prozesua duela hiru urte baino gehiago hasi zen. Lehenengo, lurraren eta landa garapenaren inguruko testua adostu zuten; ondoren, gerrillaren parte-hartze politikoa, eta, azkenik, droga eta narkotrafikoa.
Halere, biktimen inguruko agiria adosteko denbora gehiago behar izan dute negoziatzaileek. 2014ko abuztuan hasi zituzten elkarrizketak, eta gerraren kalteak jasan dituztenen bost ordezkaritza aritu dira Habanako Mahaian.
Eztabaidan zehar, bake-prozesuak gorabehera ugari izan ditu, krisi eta aurrerapauso garrantzitsuak tartean. Pertsonen kontrako minak kentzeko plan bat eta desagertuak bilatzeko egitasmo bat adostu dituzte bidean.
Gatazkaren amaiera
Biktimen inguruko testua adostu ondoren, Kolonbiako prozesuak gai-zerrendako azken puntuari eutsiko dio: gatazkaren amaierari buruzkoa.
Besteak beste, aldebiko behin betiko su-etenaren baldintzak eta gerrillaren armagabetzea negoziatu beharko dituzte orduan. Justiziaren inguruko akordioaren arabera, desarmea 60 eguneko epean egingo dute behin betiko bake-akordioa sinatu ondoren.
Zure interesekoa izan daiteke
Baso-suteek ez dute tregoarik ematen Europan
Dozenaka sutek kontinente osoa kiskali dute uda honetan. Baso Suteei buruzko Europako Informazio Sistemaren (EFFIS) datuen arabera, abuztuaren 12ra arte 576.027 hektarea erre ziren lurraldean. Hauek dira sugarren suntsipena erakusten duten satelite-irudi batzuk.
AEB eta Iran bake-elkarrizketa "estraofizialak" egiten ari dira, Trumpen arabera
Bake Memorandumean ezarritako 60 eguneko epea amaitzen den egunean, AEBko presidenteak berretsi du Iranek amore eman beharko lukeela. Horrez gainera, Oman bonbardatzearekin ere mehatxu egin du, honek Ormuzeko itsasartearen kudeaketan esku hartuko balu.
AEBk Hego Korearekin ariketa militar bateratuak murriztuko dituela iragarri du Trumpek
Estatu Batuetako presidenteak igande honetan iragarri duenez, Seulek Iranen aurkako gerrarekin bat egiteari uko egin duelako eta Kim Jong Un buruzagi iparkorearrarekin duen "harreman bikaina" duelako hartu du erabakia.
Landetako azken sutea kontrolatzea lortu dute, eta ebakuatuetako batzuk etxera itzuli ahal izango dute
Landetako prefekturako idazkari nagusiak ohartarazi duenez, baina, "sua kontrolatua egoteak ez du esan nahi itzalita dagoenik; beraz, oso erne egon behar dugu".
Bere jarrera "defentsiboa" "erasokorra" izango dela esan du Iranek eta "ezustekoak" iragarri ditu
"AEBetako indar erasotzaileetako kide bat harrapatzen edo hiltzen duen edonork 30.000 dolar (21.500 euro inguru) edo 5.000 milioi rial irandar jasoko ditu", iragarri du Hatami generalak IRNA albiste agentziak jasotako adierazpenetan.
Hamar palestinar zauritu dituzte, bi tiroz, Israelgo kolonoek Zisjordanian egindako beste erasoa batean
Aita Santuak "Zisjordaniako populazio zibil palestinarraren aurkako indarkeriak bertan behera uztea" eskatu du, eta nazioarteko komunitateari premiaz eskatu dio "bi Estatuen konponbidea aurrera eraman dezatela, bake justu eta iraunkor baterako".
Gazan "gauero 30-40 pertsona hiltzeko" deia egin du Ben Gvir Israelgo ministroak
"Uste dut hilketa selektiboak egin beharko liratekeela Gazan, gauero 30-40 pertsona desagerraraziz. Ez soilik berehalako mehatxua direnak; badira han bizitzea merezi ez duten pertsonak. Ez lukete bizi behar. Ez dira pertsonak ere", esan du Segurtasun ministroak.
Landetako suteak hobera egin du, baina oraindik ez dute kontrolpean
Suak 1.700 hektareari eragin dio jada eta 550 suhiltzaile inguru ari dira itzaltzeko lanetan. 650 lagun atera behar izan dituzte euren etxeetatik eta kanpingetatik eta 50 pertsonak gaur gauean itzultzeko baimena jaso dute.
AEBk Hamasi hitzeman dio Israel Gazatik erretiratuko dela armagabetzeak aurrera egin ahala
Jared Kushnerrek Egipton azpimarratu du 2025ean adostutako bake-plana ez dela berriro negoziatuko eta haren baldintzak beteko direla.
Landetako baso-sutea berpiztu egin da eta 1.600 hektarea erre ditu
Luglon udalerriaren hegoaldean hasi zen sua, Mont-de-Marsanetik 30 kilometrora, eta Garein ingurura zabaldu da. 700 pertsona inguru ebakuatu dituzte prebentzioz.