Trumpek zergatik egiten dio entzungor nazioarteari Golanen auzian?
Golango gainak, Siria, Libano, Israel eta Jordania artean daudenak, leku pribilegiatua dira, eta garrantzia estrategiko handia dute eskualdean. Donald Trump AEBetako presidenteak, baina, esan du Israelen jabetza aitortuko duela Siriak 1967tik bere esku duen zatian.
Israelek lurraldearen bi heren ditu kontrolpean Sei Eguneko Gerratetik, eta gainerakoa Siriako Gobernuaren esku egon da 2011n herrialdean gerra piztu zen arte. Ordutik eskuz aldatu dute Bashar al Asaden aurkako taldeek eta Gobernuko indarrek.
Nazioarteak ez dio Israeli ematen lurralde zati horren jabetza, nahiz eta 1981etik aldebakarrez, nazioartearen aitortzarik gabe, erabaki zuen berea zela. Gainera, goi-lautada Siriarena dela esaten dute nazioarteko erakundeek.
1974tik Nazio Batuen Erakundea arduratzen da mugako 266 kilometroko koadroko eremuaren segurtasunaz, Siria eta Israel artean, Lerro Purpura izeneko armagabetze itunak hala aginduta.
NBEren Segurtasun Kontseiluaren 242 eta 497 ebazpenak argiak dira eremu horrekiko, baina Trumpek hankaz gora jarri zuen atzo Twitterren zabaldu zuen mezuarekin.
Gainera, Washingtongo administrazioek ere kontrako jarrera izan dute orain arte, hau da, NBEren ebazpenen alde agertu izan dira.
Biztanleria
Gaur egun lau herri arabiar daude okupaziopean dagoen Golanen zatian: Majdel Shams, Ein Qiniyye, Masade eta Buqata. Guztira 27.000 siriar bizi dira bertan, gehienak drusoak.
Horiekin batera 30 bat asentamendu judu daude, gerraren ostean altxatzen hasi zirenak, eta 20.000 israeldar daude guztira, gehienak nekazaritzatik bizi direnak.
Garrantzia estrategikoa
Golango gainek garrantzia estrategiko handia dute lau herrialderen lur eremu zabala ikusteko aukera ematen dutelako (Damasco ikus daiteke 60 kilometro iparraldera), baina ur baliabideengatik ere garrantzitsua da.
Eskualde horretan inguruan baino euri gehiago egiten du, eremu bolkaniko emankorra du, eta neguan zuritzen diren mendiek ibaiak eta lur azpiko kobak ureztatzen dituzte. Hala, Israelek ur kontsumoaren herena handik jasotzen du.
Zure interesekoa izan daiteke
Su-etena urratuta, Israelek Libano bonbardatu eta gutxienez hiru pertsona hil ditu
Israelgo eta Libanoko ordezkariek bake elkarrizketen hirugarren txanda egingo dute Washingtonen (AEB) maiatzaren 14an eta 15ean, AEBko Estatu Departamentuko funtzionario batek ostegun honetan jakitera eman duenez.
Energia nuklearra, berriztagarriak… Europa norabide bila ari da, energia-mendekotasunari aurre egiteko
Energia-mendekotasuna da Europar Batasunak aurrean duen erronka nagusietako bat. Kontsumitzen duen energiaren % 57 kanpotik dator, eta % 43 baino ez da Europan ekoizten. Frantzian, energia nuklearraren auzia eztabaida handia sortzen ari da, eta iritzi kontrajarriak eragin ditu. EITB ekoitzitako "Europa norabide bila" erreportaje-sortak aztertu duen gaietako bat da.
"Europa norabide bila" erreportaje-sortak kontinentearen egoera aztertuko du, egungo agertoki geopolitiko nahasian
Aldaketak etengabe ari dira gertatzen taula geopolitikoan, eta Europa norabide bila dabil. Mikel Reparaz EITBko Nazioarteko arlo-buruak zuzendu duen erreportaje-sorta berriak Europak aurrean dituen erronkak aztertu ditu, egungo bidegurutze geopolitikoan. Gaurtik aurrera izango da ikusgai.
'MV Hondius' gurutzaontzian hantavirus agerraldiak izan duen bilakaera: lehen kasuetatik, kontaktuen jarraipenera
Munduko Osasun Erakundeak jakinarazi du geldialdietan gurutzaontzitik atera ziren bidaiarien eta haien kontaktuen jarraipena egingo duela. Dagoeneko jarri dira harremanetan geldialdi horiek egin ziren herrialdeetako agintariekin.
Iranen aurkako erasoaldia amaitu dela eta Ormuzko itsasartean fase berria abian dela iragarri du Marco Rubiok
Bestalde, Donald Trump Ameriketako Estatu Batuetako presidenteak bertan behera utzi du Ormuzen blokeatuta dauden ontziei laguntza emateko Askatasuna proiektua. Horrez gain, Estatu Batuek Ormuzen nabigazioa eta segurtasuna bermatzeko ebazpena aurkeztuko du NBEko Segurtasun Kontseiluan.
Irango erasoen aurrean defentsa indartuko duela esan du Arabiar Emirerri Batuetako presidenteak
Defentsa Ministerioak astearte honetan jakitera eman duenez, "Iranek jaurtitako" misilak eta droneak atzeman dituzte; hala ere, Teheranek ez du onartu eraso horien erantzulea denik.
Sei jendarme zauritu dira joan den ostegunean hasitako "rave" jendetsuan izandako liskarretan
Egunotan lege-prozesu bat dute martxan Frantzian, horrelako jai klandestinoak saihesteko legea gogortzeko.
Global Sumud ontzidiko bost euskal ekintzaile itzuli dira
Global Sumud flotillako bost euskal ekintzaile itzuli dira astelehen honetan. Goizean, Salim Malla Gutierrez Gasteizko unibertsitateko irakaslea Loiuko aireportuan lurreratu da, eta publikoki salatu du "kontzentrazio eremu flotatzaile batean bahitu" izana, bai eta jasan zituzten "tratu txar fisiko eta psikikoak" ere.
Ormuz zeharkatzen saiatzen diren ontziei eraso egingo diela ohartarazi du Iranek
Bien bitartean, Ameriketako Estatu Batuek iragarri dute gaurtik aurrera Ormuzko itsasartean harrapatuta dauden itsasontziak "askatzeko" operazioa egingo dutela.
Polymarket: apustuen eta gerraren jokoa
Polymarket kriptotxanponetan eta anonimatuan oinarritutako apustu-plataforma bat da, gertaera geopolitikoen inguruan apustu egiteko aukera ematen duena; Eric Trump, Donald Trumpen semea, da horren bazkide eta inbertitzaileetako bat. Borja Macias EHUko irakasleak ohartarazi du informazio pribilegiatua darabiltela; eta adibide moduan jarri du Maduro noiz bahituko zuten zehatz-mehatz asmatu zuen apustu bat.