Koloniak
Gizakia gizaki denetik pertsonen eta taldeen arteko harremanak indarra izan dute oinarri. Baten batek bere jatorria nonbaiten dagoela egiaztatzeko, aitortu beharko du, berak edo bere arbasoek indarra erabili dutela han kokatzeko, han zeudenak botatzeko edo sartu nahi zutenak uxatzeko. Kolonialismoa giza taldeen antolaketa bezain zaharra da. Indar handiagoa, teknologia hobea edo armada indartsuagoa zeukatenek mendean hartzen zituzten ondoko edo urrutiko herriak, uztarriak gehienetan zama handia eta baldintzak gogorrak zekartzan.
Egia da kolonialismo guztiak ez direla berdinak izan, eta askoren iraganeko oinazeak onura nabarmenak eragin dizkiela gaur egungo oinordekoei, kolonialismoak hizkuntzak, kulturak, teknologia, legeak eta antolaketa erak ekarri eta eraman dituelako. Greziarren filosofiarik gabe, erromatarren zuzenbidea eta obra publikoak izan ez bagenitu, arabiarren zientzia eta teknologia jaso ez bagenu, gaur egun ez ginateke garenak izango. Baina gehienontzat kolonialismoa onartu ezin daiteken jarduera da, gure borondatearen aurka ezarritakoari alde onak aurkitzea zaila zaigulako.
Baina egun hauetan ohiko usteak itxuraldatzen dituen gatazka bizi dugu. Hong Kong 150 urtetan Erresuma Batuaren kolonia izan ondoren,orain dela 22 urte Txinaren agindupean utzi zuen Londresek. Berez horrela zegokiola esan genezake, Txina baita lurraldez, baina bertako biztanle gehienek ez zuten aldaketarik nahi, nahiago zuten ordurarteko estatusari eutsi edo independente izan. Londresek eta Pekinek lortutako hitzarmenaren arabera 50 urtetan zehar Hong Kongo egoera berezia izango da, ondoren Txinako erregimen orokorrera bildu beharko du. Eta horixe da egun hauetako borrokaren eragile.
Hong Kongen botere banaketa dago, herritarrek boto eskubidea dute eta sare sozialetan ia askatasun osoz ibili daitezke. Ez da erabateko demokrazia,baina gardentasuna eta parte hartzea Txinan baino askoz ere handiagoak dira. Eta egun hauetako protestek helburu garbia dute, milaka eta milaka pertsona kalera irten dira atzerapausorik nahi ez dutela aldarrikatzeko, orain arte bezala bizi nahi dutela, eta Pekinen esku-hartzea salatzeko. Paradoxa bitxia gertatzen da kasu honetan, kolonizatuek ez dute ustez dagokien lekura eta baldintzetara itzuli nahi, eta kolonialistek aldarrikatzen dute eskubideei eta demokraziari errespetua.
Oraindik kolonia dezente dago munduan, baina kolonialismoaren garaia Bigarren Mundu Gerra ondoren amaitu zela esan genezake. Hala ere neokolonialismoa iragana baino latzagoa da herrialde askotan, batez ere Afrikan. Beste zenbait lekutan kolonialismoaren ondorioak egungo ondare dira.
Zure interesekoa izan daiteke
4,8 graduko lurrikara batek Venezuelako kostaldea astindu du
Lurrikararen epizentroa itsasoan kokatu da, Aragua estatuan, Caracasetik gertu. Inguruan sentitu ahal izan dute, baina dardarak ez du kalte materialik eragin.
Venezuelan desagertutako euskal jatorriko bi herritarren senideek itxaropenari eusten diote
Roxana Mendesek, Jon Sustacha Venezuelan desagertutako euskal ingeniariaren emazteak, ordu kritiko hauetan bizi duten desesperazioa helarazi du. Egoera biziki zaila izan arren, senideek ez dute desagertutako pertsonak bizirik topatzeko esperantza galtzen. Jon Sustacha bilbotarra eta Maria del Coro donostiarra dira desagertutako bi euskal herritarrak.
Dagoeneko 1.430 pertsona hil dira Venezuelako lurrikaretan
Erreskate taldeek lanean jarraitzen dute, atsedenik gabe, hondakinen artean harrapatuta geratu diren pertsonak bilatzeko, oraindik bizirik egon daitezkeelakoan.
Honela geratu da Venezuela lurrikaren ondorioz
Venezuelak bere historiako hondamendi natural handienetakoa jasan zuen asteazkenean. Kaosa areagotu da hainbat hiritan, eta kalte oso handiak eragin ditu; batez ere, La Guairan. Horrela geratu da Venezuela airetik ikusita.
Lurrikarek eragindako kaosa areagotu egin da La Guairan
La Guairako errepideak blokeatuta daude, eta, hori dela eta, sarbideak mugatzea erabaki du Venezuelako Gobernuak. Dena galdu ostean, kalean, kanpamentu inprobisatuetan ari dira bizirauten, senideekin komunikatu ezinik. Une honetan, premiazkoa da La Guairara iristeko bideak libre uztea, laguntza bertara irits dadin.
Erlojuaren aurka ari dira Venezuelan, lurrikarak izan ostean bizirik egon daitezkeenak erreskatatzeko
Nazioarteko lehen laguntza-taldeak eta baliabide logistikoak iristen eta zabaltzen hasi dira. Bitartean, hildakoen eta zaurituen kopuruak gora egiten jarraitzen du etengabe: azken datuen arabera, 1.000 inguru dira hildakoak eta 3.360 baino gehiago dira zauritutakoak.
AEBk Iran bonbardatu du, Ormuzko itsasartean itsasontzi batek erasoa jaso ostean
AEBk drone eta misil biltegien aurka egindako erasoek, beraz, arriskuan jarri dute itsasartea berriro irekitzeko akordioa, eta bake prozesuari buruzko negoziazioek kolokan jarraitzen dute.
Israelek eta Libanok bake akordioa lortu dute Estatu Batuen bitartekaritzarekin
Benjamin Netanyahuk iragarri duenez, Washingtonen lortutako akordioaren ostean, Libano hegoaldean dauden indar israeldarrak bi eremutatik erretiratuko dira. Hezbollah-ek, bere aldetik, ez du akordioa onartu.
Bi euskal herritar desagertuta daude Venezuelako lurrikaren ostean
Zehazki, emakume donostiar bat eta gizon bilbotar bat dira. Orduak igaro ahala, bizirik aurkitzeko aukerak murriztu egiten dira, baina senideek eta lagunek onik topatzeko itxaropenari eusten diote. Bestalde, atzo baieztatu zen Alazne Solabarrieta euskal jatorriko emakumea hil dela.
Emakume batek hondakinen artean izan du umea Venezuelan
Emakumea erreskatatzen ari zirenean hasi zen erditzen, kaosaren eta hondamendiaren erdian. Erreskate-taldeen lanari esker, ama eta jaioberria bizirik atera zituzten. Gertakari horrek itxaropena piztu du, tragediaren kontrapuntua baita; erreskate-taldeak erlojuaren aurka ari dira lanean, lurrikarak izan ostean hondakinen artean harrapatuta geratu diren pertsonak bizirik erreskatatzeko.