20 urte
Tangoak dio 20 urte ez dela ezer,baina siriar askorentzat azken 20 urteetan, beste leku batzuetan mendetan zehar bildu ohi diren madarikazio eta zorigaitz guztiak pilatu dira.
Mendearen hasieraz batera, Bashar el Assadek Siriako presidente kargua hartu zuen,egindako lehen hitzaldian aldaketa eta berrikuntza agindu zituen,ustelkeriari aurre egin eta bizimodu hobea herritar guztientzat. Mendebaldean itxaropena piztu zuen bere gaztetasunak eta mezu ezberdinak…
Basharren agintaldia amets gaizto bihurtu da siriarrentzat, batez ere 2011n, “Udaberri Arabiarra” deitutakoari emandako erantzunaren ondoren. Aldaketa eta demokrazia eskatzen zutenen kontra bere aitaren garaiko tresnak eta baliabideak erabili zituen: errepresioa,tortura eta hilketa. Harrezkero miloi erdi hildako izan dira, siriarren erdia errefuxiatu bihurtu da han bertan edo inguruetako herrietan, eta pobrezia, gaitza eta herio nagusi bilakatu dira.
Sirian azken 11 urteetan mundu gerra bizi izan dutela esan genezake, bertan modu batera edo bestera herrialde boteretsuenek esku hartu dutelako. Gatazka honetan asko dira nahastu eta korapilatu diren interesak eta indarrak. Siria batzuen eta besteen tresna izan da handik kanpo leudeken helburuak lortzeko. Baina Siriako azken urteetako historia hutsean geratutako ahaleginaren kronika dela esan genezake.
Siria, Irak, Egipto, Libia eta beste hainbat herrialde sozialismo arabiarra deitutakoaren eredu izan ziren kolonialismo garaia gainditu ondoren. Erlijioaren eta Mendebaldearen eragina eta itzala astindu nahi izan zituzten gizarte eta politika eredu berriak jorratzeko. Estatu laikoa eraiki zuten, aukera berdintasuna lortzeko oinarriak jarri zituzten, hezkuntza eta osasuna herritar guztientzat ziurtatu, eta sortutako aberastasuna banatzen ahalegindu. Emakumeak ordura arte izan gabeko tokia lortu zuen gizartean… Baina guztietan alderdi bakarreko egitura buru bakarreko gobernu bilakatu zen, diktadura nagusitu arte.
Herritarren aldaketa eskaria uste baino indartsuagoa izan denean erantzun bera eman diote guztiek. Libian Gadafik bere herrikideen hanken artean zapalduta bukatu zuen. Egipton Mubarak bota zuten, baina ordezkatu zutenek horrenbesteko beldurra eta mesfidantza sortu zuten Mendebaldean, ordezko okerragoa onartu dutela, Al Sisi. Sirian Bashar el Assadek aginteari eustea lortu du 11 urteko gerraren ondoren, baina bere herria suntsitzeaz gain, boterea galdu duela esan genezake, Iranen, eta batez ere Errusiaren laguntzarik gabe ezingo zukeelako presidente izaten jarraitu, eta hori ondo dakite Damaskon eta Moskun.
Aste honetan bete den urteurrenak behin eta berriz herrialde arabiarretan gertatu dena ekarri digu gogora, bide berriak ireki diren bakoitzean, nagusitu zitekeen aukera okerrena gailendu dela.
Zure interesekoa izan daiteke
Arma nuklearren START III tratatua iraungi den egunean, eustearen aldeko jarrera agertu dute Errusiak eta AEBk
START III itunak arma nuklear estrategikoen kopurua mugatzen zuen, gehienez 1.550 buru nuklearretara eta 700 sistema balistikotara, bi potentzietako bakoitzerako, izan lurrean, itsasoan edo airean. Start III 2010eko apirilaren 8an sinatu zuten, Pragan, Dmitri Medvedev Errusiako eta Barack Obama AEBetako orduko presidenteek, eta 2021eko otsailean berritu zuten beste bost urterako eta gaur iraungi da.
Trumpek ez du bere ondorengoaz hitz egin nahi izan, eta nabarmendu du Vance eta Rubio "zoragarriak" direla
Donald Trump Ameriketako Estatu Batuetako presidenteak Etxe Zurian bere ordezkoari buruz ez du iritzirik eman nahi izan, eta JD Vancen eta Marco Rubioren lana goraipatu ditu.
AEBk eta Ukrainak produktibotzat jo dituzte Errusiarekin izan dituzten negoziazioak
Ukraina eta Errusiako ordezkariak Arabiar Emirerri Batuetako hiriburuan bildu dira, Estatu Batuetako ordezkariekin batera, gerrari amaiera ematea duen bigarren bilera sorta batean. Elkarrizketek ostegunean jarraituko dute.
21 palestinar hil ditu Israelek Gazan, tartean sei haur, gauez egindako erasoetan
Erasoen biktimetako bat Hussein Hassan Hussein Al Samiri da, Palestinako Ilargi Gorriko paramediko bat. Israelek atzo gauetik jaurtitako bonbardaketa ugarietako batetik zaurituak zeramatzala eraso diote. Su-etenaz geroztik Israelek egindako erasoen ondorioz hildako gazatarren kopurua 556ra igo da, horien artean 115 adingabe baino gehiago.
Trumpek eta Petrok bakeak egin dituzte, urtebetez irainka aritu ostean
Donald Trump AEBko presidenteak eta Gustavo Petro kolonbiar homologoak astearte honetan bakeak egin dituzte, tonu atsegineko bilera batekin, Etxe Zurian, desadostasunek eta irain gurutzatuek markatutako urte baten ondoren.
Elon Muskek eduki esplizitua sustatu zuen Grok AArekin, Xn erabiltzaileak irabazteko
Aktibo egon zen hamaika egunetan, Groken irudi sortzaileak hiru milioi irudi sexualizatu baino gehiago sortu zituen; horietatik 23.000k haurrak irudikatzen zituzten eta 1,8 milioik inguru, emakumeak. Elon Muskek xAIko langileei eskatu zien eduki esplizituarekin lan egiteko trebatzeko, sexuala barne, eta langileei ohartarazi zien "eduki sentikorra, bortitza, sexuala eta/edo beste eduki iraingarri edo asaldatzaileak" ikusteko prestatu zitezela, "estres psikologikoa" eragin ziezaiekeen eta.
Nobel Institutuak adierazi du Machadoren sariaren berri filtratu zela, baina ez du zehaztu nola
"Iragarpena egin baino ordu batzuk lehenago hainbat pertsonak dirutza jokatu zuten apustu-webguneetan, eta, hortaz, ziur esan dezakegu batzuk gai izan zirela iazko erabakiari buruzko informazioa legez kanpo eskuratzeko", adierazi du Institutuak ohar batean.
X sare sozialak Frantzian dituen lokalak miatu dituzte eta Elon Musk deitu dute galdeketa egiteko
Frantziako Fiskaltza X sare soziala (lehen, Twitter) ikertzen ari da, bere bulegoetan egindako miaketa baten ondoren, eta enpresaren jabea deklaratzera deitu du, duela urtebete irekitako ikerketaren ondorioz.
Ilargirako misio tripulatua martxora arte atzeratu da, gaurko probetan erregai-ihesa izan eta bertan behera utzi behar izan dutelako
"Misio historiko honi ekiteko prest gaudela uste dugunean egingo dugu jaurtiketa", esan du Jared Isaacman NASAren buruak, eta gaineratu du taldeak datuak "sakon" berrikusiko dituela, "atzemandako arazo guzti-guztiak konponduko" dituela, beharrezko konponketak egingo dituela eta berriz egingo dituela saiakerak.
Mikel Reparazek egungo egoera geopolitikoari buruz egindako dokumentala proiektatuko dute gaur Bilbon
EITBren nazioarteko arduradunak lehia geopolitikoaren eremu liskartsuenetan grabatutako bideoak ikusentzunezko lan batean bildu dituzte. Dokumentala BBK Aretoan izango da ikusgai, eta ondoren, solasaldia antolatu dute.