Epaileak
Demokrazia egokia eta orekatua izan dadin, botere ezberdinen arteko askatasuna eta menpekotasun eza derrigorrezkoak dira. Herrialde gehienetan hala ere eragozpenak izan ohi dira botere judizialeko ordezkariak aukeratzerako orduan. Herritarrok parlamentariak aukeratzen ditugu, hauek gobernua izendatu behar dute, baina epaileen kasuan beti sortu izan dira zalantzak. Zeinek du epaile erakundeetako kideak hautatzeko zilegitasuna? Munduan zehar mota guztietako erak dituzte, batzuetan herritarrek aukeratzen dituzte zuzenean epaileak, beste batzuetan parlamentuak eta gehienetan,ordezkari kopuru bat epaileek beraiek aukeratzen dituzte eta bestea parlamentuek izendatu.
Justizia erakunde gorenek berebiziko eragina dute, erabakitzeko eskumena eta gehienetan azken hitza dutelako legearen edukia eta konstituzioen esanahia finkatzerakoan. Herritar arrunten kasuetan,erakunde judizialen osaketak ez luke berez aparteko eraginik izan behar,baina politikoak badira epai-bideetan daudenak,auzitegian aurkituko dituztenak aldekoak izatea nahiago dute.Horregatik sarriegi pentsaera erabakigarriagoa izan da,prestakuntza eta egokitasuna baino.
Egun hauetan Estatu Batuetara begira gaude, Auzitegi Goreneko epaile bat hil delako eta ordezkoa jarri behar dutelako.Gorenak 9 kide ditu,bizi guztirako izendatzen dituzte eta presidenteari dagokio erabakia hartzea,Senatuaren oniritzia ezinbestekoa izanik.Ez dakigu zer esango duten Donald Trumpi buruz historia liburuek,baina zalantzarik gabe XXI. mendeko presidente erabakigarrienen zerrendan jarri beharko lukete,bere agintaldian Goreneko hiru epaile izendatuko dituelako.
Normalean presidente guztiek egoera honetan ahalegin berezia egin dute hautatutako epailea,bere joera politikotik gertu egon arren,pertsona zuhur eta zentzuduna izan dadin.Gero gainera,ardura bizi guztirako izanik,epaile hauek askatasun osoa dute erabakiak hartzeko.Horren adierazle,behin baino gehiagotan berez kontserbadoreen taldean leudeken epaileek erabaki aurrerakoiak hartu dituztela,kontutan hartuta egin behar zutenak luze iraungo zuela eta jende askorengan izango zuela eragina.Epaile hauek gainera prestakuntza egokia izan ohi dute,izen ona kideen artean eta ez dute kontrako jarrera nabarmenik eragin behar.
Baina Trump ezberdina da. Gizartearen oreka eta ongizatea ez zaizkio gehiegi axola,bere interesek mugitzen dute bakar bakarrik. Horregatik izendatu dituen bi epaileak,eta aurki aukeratuko duena oso kontserbadoreak dira,dogmatikoak eta ez dirudi euren sinismenaren aurkako ezer onartuko dutenik.Eta gainera gazteak dira,beraz luze iraungo dute Estatu Batuetako justizia erakunde gorenean. Eta hori Trumpek egin du, ez tribunal horren erabakiak axola zaizkiolako, era horretan botoak irabaztea espero duelako baizik.
Zure interesekoa izan daiteke
Israelek gutxienez bost pertsona hil ditu UNRWAk Gazako iparraldean duen eskola baten inguruan egindako eraso batean
Dagoeneko ia 1.300 palestinar hil dira Zerrendan Israelgo Armadaren esku 2025eko urrian indarrean sartu zen su-etenaz geroztik.
Marokoko ministro batek Ceuta eta Melillaren “askapenaz” hitz egin du Mohamed VI.aren aurrean
Bi hiri autonomoei buruz hitz egin du, Afrikako iparraldeko lurralde hori 1580an Espainiaren subiranotasunaren mende egon aurretik Ceutan jaiotako bi aditu islamiko aipatuta.
Ormuzen aldi baterako igarobide seguru bat irekiko dutela laster aurreikusi du Omanek
Iranek eta Omanek negoziazio teknikoekin jarraituko dute itsas ibilbide iraunkor bati buruzko akordio bat lortzeko, bai eta informazioa trukatzeko, itsas trafikoa kudeatzeko eta nabigazio- eta segurtasun-zerbitzuak emateko mekanismoak ezartzeko ere.
1.500 haurrek igeriketa-ikastaro doakoen amaiera ospatu dute Gazako itsasoan bainu handi bat hartuz
Astearte honetan, 1.500 haur palestinar elkarrekin sartu dira itsasora Gazako hegoaldeko Mawasi hondartzan udako doako igeriketa-ikastaroak amaitu dituztela ospatzeko. Eskolak Tantesh Akademiak antolatu ditu, eta 1999tik darama haurrei igerian irakasten. Familiak hondartza ondoan kanpin-dendetan eta egoera gogorrean bizi diren arren, akademiak eskolak ematea lortu du, hondartzan bertan behin-behineko igerilekuak eraikita.
Merzek herrialdeak erregistratutako azken dron erasoen arduradunak zigortuko dituela agindu du
Alemaniako agintariek astearte honetan jakinarazi dutenez, hirugarren drone bat aurkitu dute Leipzigeko aireportutik gertu; hilabete hasieran lehergailuz kargatutako beste bi artefaktu aurkitu zituzten inguru horretan bertan.
Singapurrek 47.000 euro emango ditu seme-alaba bakoitzeko, jaiotza-tasa sustatzeko asmoz
Familiei zuzendutako neurriek, halaber, hobekuntzak dakartzate etxebizitzan, haurtzaindegietan eta seme-alabak hazteko baimenetan. Laguntza-paketea 2026an jaio diren edo 1-17 urte betetzen dituzten Singapurreko haur guztiei zabalduko zaie.
Tornado batek gutxienez 40 zauritu eta 300 etxe kaltetu ditu Frantziako hegoaldean
40 pertsona baino gehiago zauritu dira eta 15 ospitaleratu dituzte. Gainera, bi lagun Pomas herritik falta dira, Aude departamenduan, Frantziako hegoaldean.
Trumpek % 50era igoko ditu Kanadako automobilen eta beste produktu batzuen gaineko muga-zergak
Trumpen arabera, erabaki horren arrazoia da Kanadak AEBko nekazarien produktuen gainean ezartzen dituen zergak. Ildo horretatik, Kanadako lehen ministroak nabarmendu du bere herrialdea AEBren "funtsezko hornitzailea" dela, batez ere energia, mineral jakin batzuen eta hornidura-kateetarako ezinbesteko produktuen arloan.
AEBk zigorrekin mehatxatu ditu Iranekin lotura ekonomikoak dituzten herrialdeak
AEBko Altxorraren idazkariak ohartarazi duenez, Teheranekin negoziatzen duen "inor ez dago salbuetsita" zeharkako zigorren jomuga izatetik.
EBk onartu egin du Ukrainari 6.100 milioi ematea, misilak eta aire-defentsarako sistemak erosteko
Boluntarioen Koalizioak Ukrainako aireko defentsak premiaz indartzeko konpromisoa hartu du. Bilera egin dute astelehen honetan.