Nobel saridunek eta gobernuburu ohiek txertoen patenteak baliogabetzea eskatu dute
Covid-19ari aurre egiteko txertoen gaineko patenteak bertan behera uzteko eskatuz joan den urrian Indiak eta Hegoafrikak jarritako ekimena atxikimendu ugari jasotzen ari da. Besteak beste, 170 Nobel saridunek eta gobernuburu ohik, 388 europarlamentarik eta nazioarteko 34 erakundek sinatu dute adierazpena.
Munduko Merkataritza Erakundeak apirilaren 30ean egingo duen batzarrean ekimen horren alde egin dezala eskatzen diote Europar Batasunari, "mundu osoan milioika bizitza salbatzeko lagunduz".
Dagoeneko Munduko Merkataritza Erakundean parte hartzen duten 162 herrialdetatik 103k egin dute bat pandemia egoeran honetan txertoen gaineko patenteak baliorik gabe uzteko aldarrikapenarekin. Ekimena babestu duten pertsona ezagunen artean Joseph Stiglitz Nobel sariduna; François Holland, Mary Robinson eta Jose Luis Rodriguez Zapatero Frantziako, Irlandako eta Espainiako presidente ohiak; eta Munduko Osasun Erakundeko zuzendari nagusia daude.
"Espainia gaia eztabaidatzeko prest agertu da, orain arte Europar Batasunaren ildoari eutsi badio ere. Pedro Sanchezek eta Carolina Dariasen joan den astean iragarri zuten patenteak aldi batez baliorik gabe uzteko aukera aztertzeko borondatea zutela", diote agiri batean.
"Azken urtean, buruzagi politiko europar askok esan dute, tartean Pedro Sanchezek, txertoak ondasun publiko globaltzat hartu beharko liratekeela. Baina ez dira hitzetatik ekintzetara igaro, eta orain dute horretarako aukera. Munduak txertoak behar ditu, eta pertsona guztiengana heltzeko ekoizpena handitzea ezinbestekoa da", adierazi du Vannesa Lopez Osasuna Zuzenbidez erakundeko zuzendariak.
"Txertoen ekoizpena handitzeko aukerarik eraginkorrena eta errealena patenteak kentzea da, eta hori egitea gure esku dago. Onartezina da jendea hiltzen uztea, enpresen interes ekonomikoen mesedetan; eta gobernuak pertsonak eta haien bizitzak babestera behartuta daude. Hori da Europar Batasunari eta estatuei eskatzen dieguna", azpimarratu du.
Nazioarteko erakundeek ohartarazi dute azken hilabeteetan egin diren bileretan ez dela erabakirik hartu eta iritziak konpartitzeko soilik balio izan dutela. Horrela, bada, Europar Batasunari jarreraz alda dezala eta ekimena blokeatzen ari diren herrialdeetan eztabaida bultza dezala eskatu diote.
"Patenteak indargabetzea da gobernuek duten modurik eraginkorrena mundu mailako elkarlanarekin konprometituta daudela erakusteko eta txertoen banaketa bermatzeko", erantsi dute.
Erakunde horien arabera, Munduko Osasun Erakundeak abiarazitako covid-19ari buruzko ezagutza zientifikoa konpartitzeko ekimena –COVAX- oraindik gauzatu gabe dago, herrialdeen konpromisoa ezinbestekoa delako horretarako. "Eta, hala egingo balitz ere, ez litzateke nahikoa izango pandemia gainditzeko. Gauzak aldatzen ez badira, gutxi batzuen irabazi ekonomikoek baldintzatuko dute gizartearen etorkizuna", salatu dute.
Zure interesekoa izan daiteke
Abukeshek Bartzelonan da jada, eta Avila astelehenean iritsiko da Brasilera, Israelen atxilotuta "sei egun gogor" igaro ostean
Israelgo Atzerri Gaietarako Ministerioak iragarri du Abukeshek eta Avila deportatu dituztela, eta "probokatzaile profesional" deitu die.
Iranek AEBren azken bake proposamenari erantzun dio
Bertako hedabideen arabera, Irango Islamiar Errepublikak eskatu du negoziazioen lehen fasean gatazkaren amaiera bideratzeko, xehetasun gehiagorik eman ez badu ere.
Israelek Thiago Avila eta Saif Abukeshek aktibistak gaur bertan askatu, eta deportatu egingo dituzte
Israelgo inteligentzia zerbitzuak Adalah giza eskubideen aldeko erakunde eta laguntza legala ematen duen taldeari jakinarazi dionez, bi ekintzaileak "gaur bertan" askatuko dituzte, eta zaintzapean jarraituko dute, deportatuak izan arte. Adalahk egoera gertutik jarraitzen ari dela esan du, "askatzea gauzatzen dela, eta datozen egunetan deportazioa gertatzen dela ziurtatzeko".
Laboristen gainbehera Ingalaterran, Eskozian eta Galesen; populistak eta independentistak nagusi
Ingalaterran, Nigel Farageren Reform UK alderdia nagusitu da iparraldean eta erdialdean; Eskozian, SNP bosgarren agintaldia lortzeko moduan geratu da, eta Galesen, Plaid Cymruk aurrekaririk gabeko garaipena lortu du.
Europar Batasuna, nazioartean ahots bakarraren bila
Gerra hain gertu dauden eta aliantzak aldatzen ari diren honetan, Europak bere ingurura begiratzen du baina baita bere barrura ere. Izan ere, munduan izango duen lekua besteen baitan baino gehiago, bere esku dagoelako.
Putinek eta Zelenskik su-etena adostu dute maiatzaren 9tik 11rako
Era berean, herrialde bakoitzak 1.000 preso askatuko ditu.
EBren berrarmatzea: Alemaniak Europako armadarik handiena izan nahi du
Europar Batasuna berrarmatzeko moduaz eztabaidatzen ari da, AEBk kontinentean duen presentzia militarra murrizteko mehatxua egin ostean. Ane Irazabal EITBk Berlinen duen korrespontsalak egoeraren gakoak aztertu ditu EITBk ekoitzitako “Europa norabide bila” erreportaje sortako atal honetan.
AEBk eta Iranek elkarri eraso egin dioten arren, su-etenak indarrean jarraitzen duela ziurtatu du Trumpek
AEBko presidentearen arabera, bere Administrazioak Iranekin "negoziatzen" jarraitzen du Ekialde Hurbileko gatazkari amaiera emango dion akordioa lortzeko. Iranek, bere aldetik, "garaipena laster" ospatuko duela iragarri du, eta, aldi berean, Ormuzko itsasartearen "jabetza" aldarrikatu du.
Su-etena urratuta, Israelek Libano bonbardatu eta gutxienez hiru pertsona hil ditu
Israelgo eta Libanoko ordezkariek bake elkarrizketen hirugarren txanda egingo dute Washingtonen (AEB) maiatzaren 14an eta 15ean, AEBko Estatu Departamentuko funtzionario batek ostegun honetan jakitera eman duenez.
Energia nuklearra, berriztagarriak… Europa norabide bila ari da, energia-mendekotasunari aurre egiteko
Energia-mendekotasuna da Europar Batasunak aurrean duen erronka nagusietako bat. Kontsumitzen duen energiaren % 57 kanpotik dator, eta % 43 baino ez da Europan ekoizten. Frantzian, energia nuklearraren auzia eztabaida handia sortzen ari da, eta iritzi kontrajarriak eragin ditu. EITB ekoitzitako "Europa norabide bila" erreportaje-sortak aztertu duen gaietako bat da.