Irailak 11: guztia aldatu zuen asteartea
Badira ehun urte igarota ere, egun bakarra pasa ez dela diruditen aldiak. Baina era berean badira, une bakarrean, mende oso bat iraultzen duten egunak. Eta horietako bat izan zen 2001eko irailaren 11. New York eta Washingtongo atentatuetan 3.000 lagun hil ziren eta atzera bueltarik gabeko ondorioak ekarri zituzten. Atentatuaren lekuko izan zen Guillermo Zengotitabengoa aholkularia: "Erasoak aldatu egin gintuen. Gogoan ditut autobus horiek, filmetakoak, militarrez gainezka. Horrek denak arrastoa uzten du, eta geure begiz ikusi genuen ez ginela menderaezinak".
Atentatuak eragindako trauma bere horretan dagoela erantsi du Amaia Uribe EITBren New Yorkeko berriemaileak: "Zauriak ez dira itxi, eta neuri ere gertatzen zait, zerura begiratu eta hegazkin bat ikustean, pentsatzen hastea". Hogeigarren urteurrena "tristea" dela esan du, pandemiak baldintzatutakoa, eta Afganistango porrotak "iraganeko mamuak" azaleratu dituela. Irailaren 11k New York "definitu" egiten duela esan du, bere aldetik, Mikel Reparaz ETBren nazioarteko arloburuak, eta hiriko bazter guztiek gogorarazten dutela.
Paradigma berriez eta domino-efektuez
21. mendea Dorre Bikiak amiltzearekin batera hasi zela iritzi dio Reparazek, eta New Yorken abiatutako domino-efektuak mundu osoari eragin ziola: "Segurtasunaren paradigma alodatu zuen, eta onartu dugu segurtasunaren prezioa gure eskubideak eta askatasuna direla". Gerra-paradigma berriaz ere aritu da, Afganistan eta Irakeko gerrek "guda-zelaian aritzeko bide eta eredu berriak ekarri zituelako". Kabuletik aritu zaigu Mikel Ayestaran EITBren bidali berezia, eta galdetu du ea zertarako balio izan duten azken 20 urteek Ekialde Hurbilean: "Afganistan potentzia handien arteko jokoaren biktima da, eta, batez ere, afganiarrak".
Zure interesekoa izan daiteke
Global Sumud ontzidian zihoazen beste bost euskal ekintzaile itzuli dira
Global Sumud ontzidian zihoazen beste bost euskal ekintzaile itzuli dira astelehen honetan. Goizean, Salim Malla Gutierrez Gasteizko unibertsitateko irakaslea izan da Loiuko aireportuan lurreratu dena, eta publikoki salatu du "kontzentrazio eremu flotatzaile batean bahitu" izana eta jasan zituzten "tratu txar fisiko eta psikikoak".
Ormuz zeharkatzen saiatzen diren ontziei eraso egingo diela ohartarazi du Iranek
Bien bitartean, Ameriketako Estatu Batuek iragarri dute gaurtik aurrera Ormuzko itsasartean harrapatuta dauden itsasontziak "askatzeko" operazioa egingo dutela.
Polymarket: apustuen eta gerraren jokoa
Polymarket kriptotxanponetan eta anonimatuan oinarritutako apustu-plataforma bat da, gertaera geopolitikoen inguruan apustu egiteko aukera ematen duena; Eric Trump, Donald Trumpen semea, da horren bazkide eta inbertitzaileetako bat. Borja Macias EHUko irakasleak ohartarazi du informazio pribilegiatua darabiltela; eta adibide moduan jarri du Maduro noiz bahituko zuten zehatz-mehatz asmatu zuen apustu bat.
Melenchon ezkertiarra 2027ko Frantziako presidentetzarako hautagai izango da
"Pribilegioek eta arrazakeriak egiten diote min gehien gure herrialdeari", salatu du politikari ezkertiarrak, eta Frantziako presidentetza lortzen badu, Espainiarekin eta "Latinoamerikako herrialde batzuekin" aliatuko dela ziurtatu du, Donald Trumpen eta Israelen AEBei aurre egiteko.
Flotillako bi aktibisten atxiloaldia bi egunez luzatu dute
Thiago Avila brasildarra eta Saif Abukeshek palestinar-espainiarra dira Global Sumud Flotillan parte hartzeagatik Israelgo indarrek atxilotuta dituztenak. Tratu txarrak jaso diuztela salatu dute euren abokatuek. Ekintzaileak "segurtasunez eta duintasunez" tratatzeko eskatu du Anitta Hipper Europar Batasuneko (EB) Kanpo Arazoetako bozeramaileak.
Estatu Batuetako bi soldadu desagertu dira Marokon, maniobra militarretan ari zirela
"African Lion 2026" izeneko ariketa militarretan parte hartzen ari ziren bi militar estatubatuar desagertu ziren larunbat gauean Cap Draa-ko entrenamendu-gune batean, Tan-Tan hiritik gertu, Maroko hegoaldean. Indar estatubatuarrak, marokoarrak eta African Lioni lotutako beste militar batzuk buru-belarri ari dira bilaketa-lanetan, lurreko zein aireko baliabideak erabiliz.
33 intoxikatu, 600 isun eta bi obus desaktibatuta, hiru egun iraun dituen 'rave' jendetsu batean, Frantzian
Le teknival izeneko ravean, 40.000 lagun elkartzera iritsi ziren larunbatean. Legez kanpoko musika topaketa hauek debekatzeko prozesu legegilea martxan da Frantzian, eta hain zuzen ere, horren kontra protesta egiteko antolatu zuten jaia, Barne ministroaren jaioterrian, eremu militar batean.
Iran aztertzen ari da bere 14 puntuko bake planari AEBk emandako erantzuna
Besteak beste, hauxe da Iranek proposatu diona: eraso militarrik egongo ez dela bermatzea, AEBren tropak Irandik ateratzea, itsas blokeoa altxatzea, izoztutako Iranen aktiboak libratzea, konpentsazioak ordaintzea, zigorrak kentzea eta gerra fronte guztietan bukatzea (Libanon ere bai).
Adur Ramirez de Alda, Global Summud Flotillako kidea: “Denboralea igarotakoan, Turkiara abiatzea da asmoa”
Israelek bidaia geldiarazi ondoren, Kreta Greziako uhartean daude une honetan lau euskal herritar. Ondorengo orduetan erabakiko dute ontzidian jarraitu ala Euskal Herrira itzuli.
830 pertsona hil ditu Israelek Gazan, 2025eko urrian su-etena indarrean jarri zenetik
Guztira, 72.608 gazatar hil eta 172.445 zauritu ditu Israelgo Armadak 2023ko urriaren 7an erasoaldia hasi zuenetik.