Munduko blokeak bananduta iritsi dira Glasgowra, baina helburu komunarekin
Igandean Glasgown abiatutako COP26 klimari buruzko goi-bilera azaroaren 12ra arte luzatuko da. Eszenatoki horretan, nazioarteak aukera izango du 2015eko Parisko Itunetik egindako aurrerapenak berrikusteko. Era berean, konpromiso berriak bilatuko dituzte, mende amaierarako tenperaturen 1,5 ºC-tik gorako igoera ekiditeko.
Hauek dira munduko bloke handiek bilera horri begira azaldu dituzten konpromiso eta jarrerak:
Europa
Europar Batasunak lider globalaren rola hartu du klima-aldaketaren aurkako borrokan, eta nazioarteko lehiakortasun gehiago irabazteko asmoa du, iraunkortasuneranzko eta energia berriztagarrietaranzko lehian.
EBk % 55 murriztu nahi ditu isuriak 2030erako, 1990a erreferentziatzat hartuta; eta neutraltasun klimatikoa lortu. Europa helburu horiek lortzeko legedia diseinatzen ari da unean, eta nazioarteari dei egin dio, anbizio klimatiko gehiago eta finantza-elkartasun gehiago azaldu dezan.
Jada Europar Batasunaren parte izan ez arren, COP26aren herrialde anfitrioia, Erresuma Batua, bide beretik doa eta "zero isurien" helburua 2050erako lortzeko asmoa du. Horretarako, % 68ko murrizketa du 2030erako jomuga, eta % 76koa, 2035erako. Gainera, sistema elektrikoa deskarbonizatu nahi du 2035erako.
AEB eta Kanada
Donald Trump Etxe Zuritik atera eta gero, Joe Biden presidenteak Parisko Itunera itzularazi du AEB.
Bidenek % 53 ebaki nahi ditu isuri kutsatzaileak 2030rako, 2003ari dagokionez. Mende erdialderako, berriz, "zero isuriak" ditu xede, eta inbertsio handiak iragarri ditu sektore industrial iraunkorrak garatzeko (eguzki-energia edo ibilgailu elektrikoak, besteak beste).
Txina eta gainerako BRICS-ak
Bilerarekiko arreta Txinak bereganatuko du, hein handi batean. Izan ere, munduko lehen CO2 isurtzailea da, 2006tik. Xi Jinping presidentea ez da Glasgown izango, baina, aurreikuspenen arabera, bideokonferentzia bidez parte hartuko du.
Beijingek helburuak areagotu ditu Parisko Itunetik, eta 2060an karbono-neutraltasuna lortzea espero du, 2030 aurretik isurien gailurrera iritsiko bada ere.
Duela gutxi Txinak iragarri zuenez, atzerriko ikatz-plantetan inbertitzeari utziko dio, eta seinaletzat hartu dute keinu hori nazioarteko merkatuek.
Errusia munduko laugarren isurtzaile handiena da, eta erregai fosilen ekoizle handia, baina Vladimir Putin presidentea ez da Glasgown izango. 1990arekin alderatuta, berotegi-efektuko gasak % 79 murrizteko asmoa du 2050era arte, eta "zero isuri" helburura iristekoa, 2060rako.
Narendra Mondi Indiako lehen ministroak aurreratu du 2070 urterako lortuko dutela neutraltasun klimatikoa.
Hegoafrikak, bere aldetik, helburuak berrikusi ditu eta erabaki du 2025erako isuriak 510 milioi tona metrikora mugatzea. 2030erako, berriz, 420 milioi tona azpitik ezarri du muga, 2019an erregistratutako 471,6 tonen aurrean.
Pazifikoko Potentziak
Bestelako ekonomia garatuetan ere ugaritu egin dira bileraren aurreko akordioak.
Japoniak, mundu-mailako bosgarren CO2 isurtzaile handiena denak, errotik berrikusi ditu helburuak eta % 46 gutxitu nahi ditu berotegi-efektuko gasak, 2030erako. Hego Koreak 2050ean lortu nahi du neutraltasun klimatikoa, eta Zeelanda Berriak % 50 murriztuko ditu isurketak 2030ean.
Scott Morrison Australiako lehen ministroak ez zuen hitzordura bertaratzeko asmorik baina, presioa medio, bertan izango dela adierazi du, eta 2050 ezarri du gasa eta ikatza ekoizten dituen herrialde horretako ekonomia deskarbonizatzeko muga gisa.
Herrialde pobreak
Gutxien Garatutako Herrialdeen blokeak 1.000 milioi biztanletik gora dituzten Afrikako, Asia-Pazifikoko eta Karibeko 46 estatu biltzen ditu, COP26ak "asmo handiko eta bidezko erantzun bat" ematea nahi dutenak.
Estatu-talde horretatik gogorarazi dutenez, "herrialde garatuak ez dira 2020rako urteko 100.000 milioi dolar ematearen konpromisoa betetzen ari". Gainera, azpimarratu dute bertako biztanleak direla "klima-aldaketaren neurriz kanpoko eragina jasaten ari direnak, berotze globalarekin zerikusi gutxien dutenak izanik ere".
Asteburu honetan egindako G20aren liderrei eskatu diete isuriak murrizteko planak hobetzeko, "euren ardura eta ahalmenekin bat etorrita", 2050ean ekonomia deskarbonizatzeko.
Zure interesekoa izan daiteke
Estatu Batuetako bi soldadu desagertu dira Marokon, maniobra militarretan ari zirela
"African Lion 2026" izeneko ariketa militarretan parte hartzen ari ziren bi militar estatubatuar desagertu ziren larunbat gauean Cap Draa-ko entrenamendu-gune batean, Tan-Tan hiritik gertu, Maroko hegoaldean. Indar estatubatuarrak, marokoarrak eta African Lioni lotutako beste militar batzuk buru-belarri ari dira bilaketa-lanetan, lurreko zein aireko baliabideak erabiliz.
33 intoxikatu, 600 isun eta bi obus desaktibatuta, hiru egun iraun dituen 'rave' jendetsu batean, Frantzian
Le teknival izeneko ravean, 40.000 lagun elkartzera iritsi ziren larunbatean. Legez kanpoko musika topaketa hauek debekatzeko prozesu legegilea martxan da Frantzian, eta hain zuzen ere, horren kontra protesta egiteko antolatu zuten jaia, Barne ministroaren jaioterrian, eremu militar batean.
Iran aztertzen ari da bere 14 puntuko bake planari AEBk emandako erantzuna
Besteak beste, hauxe da Iranek proposatu diona: eraso militarrik egongo ez dela bermatzea, AEBren tropak Irandik ateratzea, itsas blokeoa altxatzea, izoztutako Iranen aktiboak libratzea, konpentsazioak ordaintzea, zigorrak kentzea eta gerra fronte guztietan bukatzea (Libanon ere bai).
Adur Ramirez de Alda, Global Summud Flotillako kidea: “Denboralea igarotakoan, Turkiara abiatzea da asmoa”
Israelek bidaia geldiarazi ondoren, Kreta Greziako uhartean daude une honetan lau euskal herritar. Ondorengo orduetan erabakiko dute ontzidian jarraitu ala Euskal Herrira itzuli.
Flotillako bi aktibisten atxiloaldia bi egunez luzatu dute
Thiago Avila brasildarra eta Saif Abukeshek palestinar-espainiarra dira Global Sumud Flotillan parte hartzeagatik Israelgo indarrek atxilotuta dituztenak.
830 pertsona hil ditu Israelek Gazan, 2025eko urrian su-etena indarrean jarri zenetik
Guztira, 72.608 gazatar hil eta 172.445 zauritu ditu Israelgo Armadak 2023ko urriaren 7an erasoaldia hasi zuenetik.
Euskal Herrian dira jada Gazara zihoan Global Sumud flotillako bi euskal ekintzaile eta aske geratutako besteek aurrera jarraituko dute
21:00ak aldera iritsi dira bi ekintzaileak Loiuko aireportura. 175 ekintzaile atxilotu zituzten asteazkenean eta horietatik 36 ospitaleetan artatu behar izan dituzte. Guztiak aske utzi dituzte bi izan ezik, Thiago Avila brasildarra eta Saif Abukeshe, palestinar espainiarra.
Ukrainar soldaduek emakume bat erreskatatu dute urrutiko agintearekin kontrolatutako robot bati esker
77 urteko emakumea onik ateratzea lortu dute robot baten laguntzarekin. Etxeraino eraman dute, eta onik iritsi da bertara.
Kubako Gobernuaren erantzuna, Trumpek "berehala" esku-hartzeko mehatxua egin ostean: "Ez gaitu kikilduko"
"Iranekin amaitu eta ia berehala", Kubaren "kontrola" hartzeko mehatxua egin zuen ostiralean AEBetako buruak. Era berean, Kubaren zein haren laguntzaileen kontrako zigor berriak iragarri zituen.
Saif Abukeshek ekintzailea 'shock' egoeran dago eta gose greba hasi du
Global Sumud Flotillako ekintzaileak legez ordezkatzen dituen Israelgo Adalah erakundeak baieztatu du Shikmako atxilotze zentroan (Ashkelon hirian) daudela Thiago Avila brasildarra eta Saif Abukeshek. Bestalde, salatu du kartzelan daudenetik tratu txarrak jasaten ari direla bi ekintzaileak, bai eta "galdeketa ilegalak" ere.