COP26ren zirriborroak lausotu egin du ikatza ez erabiltzeko eskakizuna, baina 1,5ºCren muga indartu du
Glasgowko COP26 klimari buruzko goi-bileran 190 herrialdeei aurkeztutako azken zirriborroan ikatzaren erabilera amaitzeko exijentzia kendu dute eta erregai fosil batzuentzako laguntzei eutsi diete, baina indartu egiten du mende amaierarako tenperaturaren gorakada gehienez 1,5ºCkoa izateko helburua.
NBEren goi-bilera amaitu eta hurrengo egunean, luzapenean, aurkeztutako zirriborroan, egokitzapenean jartzen da azpimarra, bai tokian tokiko egitasmoetan, bai eskualde mailakoetan, bai estatu osokoetan.
Gainera, herrialde aberatsenei klima finantzazioa premiaz egiteko deia egiten zaie, garapen bidean dauden herrialdeei klima aldaketaren aurkako borrokan laguntzeko. Baina dirua ez ezik, baliabide teknologikoak herrialde txiroenen esku jartzea proposatzen du.
Hala, garapen bidean dauden eta klima aldaketaren ondorioak pairatzen ari diren herrialdeetan esku hartzeko dei zabala egiten du.
Izan ere, Glasgowko akordio zirriborroak "kezka" agertzen du klima aldaketara egokitzeko finantzazioaren horniduraren aurrean, "gutxiegi" delako garapen bidean dauden herrialdeetan izaten ari den eraginari aurre egiteko.
Bestalde, alde askotariko garapen bankuei eta bestelako finantza erakundeei finantzazioa mobilizatzen laguntzeko eskatzen die, egitasmo klimatikoa burura eramateko beharrezko baliabideak eskuratzeko. Horren harira, iturri pribatuetatik finantzaziorako tresna berritzaileak asmatzea proposatzen du.
Finantzazioa
Hain zuzen ere, finantzazioa da akordiora iristeko azken oztopo nagusia, herrialde aberatsenek klima aldaketaren ondorioak pairatzen ari diren herrialde txiroenei, egoerari aurre egiteko, eman beharreko dirua.
Negoziazioko iturrietatik azaldu dutenez, karbono merkatuaren funtzionamenduari buruzko tentsioa baretzen ari da, baina "galera eta kalte"en finantzazioan oztopo handia dago, hau da, klima aldaketaren ondorioei aurre egiteko neurrietara bideratu beharreko diruan.
Eskuartean duten azken txostenean finantzaziorako "elkarrizketa" mekanismo bat aipatzen da, ekarpen ekonomiko zuzenak zehaztu beharrean.
1,5ºC
Tenperaturaren gorakadari dagokionez, testu berriak berretsi egiten du industria aurreko tenperaturaren aldean 1,5ºCko gorakada maximoa, horrek nabarmen murriztuko lukeelakoan klima aldaketaren eragina eta arriskua.
Azken batean, 1,5ºCko mugaren helburua berresten du azken testuak, goi-bileraren atarian ezarri zen helburua alegia.
Baina testuak aitortzen du 1,5ºCko muga horretara iristeko CO2 isuriaren murrizketa "azkarra, sakona eta iraunkorra" izan behar dela: CO2rena % 45ekoa 2010etik 2030era, eta klima neutraltasuna "mende erdialderako".
Horregatik, beharrezko jotzen dute "bizkor" ekitea "hamarkada kritiko" honetan, beti ere kontuan izanda herrialde bakoitzak bere ardura duela eta pobrezia deuseztatu beharra dagoela.
Energia
Bestalde, teknologien garapena eta zabalkundea azkartzeko deia egiten da azken zirriborroan, gutxi isurtzen duten energietarako egokitzapenerako, energia garbien eta eraginkorren bitartez, baina baita ikatzaren eta "eraginkorrak ez diren" erregai fosilen erabilera deuseztatzeko neurriekin. Horretarako, trantsizio justua aldarrikatzen du testuak.
Baina ez da ikatzaren amaierarako datarik aipatzen, eta erregai fosil batzuentzako laguntzak ez dira ukitzen. Azken horrek negoziazioak korapilatu ditu nabarmen.
COP27
Hurrengo urteari begira, NBEren Klima Aldaketako Adituek 2022ko amaieran egingo den COP27 goi-bileran egokitzapenari buruzko ondorioak eta ikertzaileen eskakizunak aurkezteko deia egiten du testuak.
Greenpeace
Greenpeacek azpimarratu du "tentsioa" izan dela nagusi gaurko negoziazioan, zirriborro berriak ez dituelako alde guztiak asetzen; alde batetik, erregai fosilen amaierari buruzko hitzek indarra galdu dutelako eta, bestetik, herrialde zaurgarrien ustez ez delako serioa klima aldaketak eragindako galerei eta kalteei aurre egiteko proposatu den finantzazio mekanismoa.
Juan Pablo Osorio Greenpeacen COP26ko negoziazioetarako ordezkariak esan du historikoa izango dela gaurko batzarra, akordioa bozketa bidez onartu edo atzera botako delako.
Osoriok kritikatu du erregai fosilei buruz akordioan idatzitakoak "ahuldu" egiten duela zirriborro berria, ikatzaren eta erregai fosilen erabileraren amaiera "azkartzea" proposatzen duelako besterik gabe.
"Esfortzua azkartzeaz ari da, ez du lortzea eskatzen", azaldu du ordezkari ekologistak.
Zure interesekoa izan daiteke
Sei jendarme zauritu dira joan den ostegunean hasitako ‘rave’ jendetsuan izandako liskarretan
Egunotan lege-prozesu bat dute martxan Frantzian, halako jai klandestinoak saihesteko legea gogortzea aurreikusten duena.
Global Sumud ontzidiko bost euskal ekintzaile itzuli dira
Global Sumud flotillako bost euskal ekintzaile itzuli dira astelehen honetan. Goizean, Salim Malla Gutierrez Gasteizko unibertsitateko irakaslea Loiuko aireportuan lurreratu da, eta publikoki salatu du "kontzentrazio eremu flotatzaile batean bahitu" izana, bai eta jasan zituzten "tratu txar fisiko eta psikikoak" ere.
Ormuz zeharkatzen saiatzen diren ontziei eraso egingo diela ohartarazi du Iranek
Bien bitartean, Ameriketako Estatu Batuek iragarri dute gaurtik aurrera Ormuzko itsasartean harrapatuta dauden itsasontziak "askatzeko" operazioa egingo dutela.
Polymarket: apustuen eta gerraren jokoa
Polymarket kriptotxanponetan eta anonimatuan oinarritutako apustu-plataforma bat da, gertaera geopolitikoen inguruan apustu egiteko aukera ematen duena; Eric Trump, Donald Trumpen semea, da horren bazkide eta inbertitzaileetako bat. Borja Macias EHUko irakasleak ohartarazi du informazio pribilegiatua darabiltela; eta adibide moduan jarri du Maduro noiz bahituko zuten zehatz-mehatz asmatu zuen apustu bat.
Melenchon ezkertiarra 2027ko Frantziako presidentetzarako hautagai izango da
"Pribilegioek eta arrazakeriak egiten diote min gehien gure herrialdeari", salatu du politikari ezkertiarrak, eta Frantziako presidentetza lortzen badu, Espainiarekin eta "Latinoamerikako herrialde batzuekin" aliatuko dela ziurtatu du, Donald Trumpen eta Israelen AEBei aurre egiteko.
Flotillako bi aktibisten atxiloaldia bi egunez luzatu dute
Thiago Avila brasildarra eta Saif Abukeshek palestinar-espainiarra dira Global Sumud Flotillan parte hartzeagatik Israelgo indarrek atxilotuta dituztenak. Tratu txarrak jaso diuztela salatu dute euren abokatuek. Ekintzaileak "segurtasunez eta duintasunez" tratatzeko eskatu du Anitta Hipper Europar Batasuneko (EB) Kanpo Arazoetako bozeramaileak.
Estatu Batuetako bi soldadu desagertu dira Marokon, maniobra militarretan ari zirela
"African Lion 2026" izeneko ariketa militarretan parte hartzen ari ziren bi militar estatubatuar desagertu ziren larunbat gauean Cap Draa-ko entrenamendu-gune batean, Tan-Tan hiritik gertu, Maroko hegoaldean. Indar estatubatuarrak, marokoarrak eta African Lioni lotutako beste militar batzuk buru-belarri ari dira bilaketa-lanetan, lurreko zein aireko baliabideak erabiliz.
33 intoxikatu, 600 isun eta bi obus desaktibatuta, hiru egun iraun dituen 'rave' jendetsu batean, Frantzian
Le teknival izeneko ravean, 40.000 lagun elkartzera iritsi ziren larunbatean. Legez kanpoko musika topaketa hauek debekatzeko prozesu legegilea martxan da Frantzian, eta hain zuzen ere, horren kontra protesta egiteko antolatu zuten jaia, Barne ministroaren jaioterrian, eremu militar batean.
Iran aztertzen ari da bere 14 puntuko bake planari AEBk emandako erantzuna
Besteak beste, hauxe da Iranek proposatu diona: eraso militarrik egongo ez dela bermatzea, AEBren tropak Irandik ateratzea, itsas blokeoa altxatzea, izoztutako Iranen aktiboak libratzea, konpentsazioak ordaintzea, zigorrak kentzea eta gerra fronte guztietan bukatzea (Libanon ere bai).
Adur Ramirez de Alda, Global Summud Flotillako kidea: “Denboralea igarotakoan, Turkiara abiatzea da asmoa”
Israelek bidaia geldiarazi ondoren, Kreta Greziako uhartean daude une honetan lau euskal herritar. Ondorengo orduetan erabakiko dute ontzidian jarraitu ala Euskal Herrira itzuli.