Ukrainako egoeraren gakoak: mugimendu militarrak eta tentsio politikoa
Errusiaren dispositibo militar erraldoiak Ukrainako mugan gerra danbor hotsak areagotu ditu sobietar errepublika ohian. 2014an hasi zen gatazka oraindik puri-purian dago, eta zonaldea munduko geopolitikaren taula bihurtu da jadanik. Gobernu ezberdinak pultsu dialektikoa egiten ari dira azken egunetan.
Matxino separatistek Donbass eskualdearen zati handi bat bereganatu zuten duela ia zortzi urte. Hain zuzen ere, Mosku da haien babesle nagusia.
Gatazkari emandako babes politiko eta armamentistikoaz gain, Errusiak Krimeako penintsula anexionatu zuen 2014an, baina Mendebaldeak ez dio zilegitasunik aitortu.
Minskeko Akordioek eraginik izan gabe jarraitzen dute
Minskeko Akordioak 2014ko irailean sinatu zituzten, eta 2015eko otsailean berretsi. Ukrainako ekialdean gatazkari amaiera eman behar zioten, baina egun eraginik izan gabe jarraitzen dute akordioek, eta sinatzaileek ika-mika etengabeak dituzte. 13.000 pertsona baino gehiago hil dira gerran, NBEko datuen arabera.
Krimearen anexioa, egintza burutuen politika
Bestalde, Krimearen anexioa egintza burutuen politika bihurtu da azkenean; izan ere, penintsulak Errusiaren menpe jarraitzen du, nahiz eta Ameriketako Estatu Batuek nazioarteko presio kanpaina bat zuzendu.
Vladimir Putin Errusiako presidenteak penintsula askotan bisitatu du, orain berak kontrolatzen duela argi uzteko.
100.000 soldadu errusiar baino gehiago Ukrainako mugan
Horrela, 2021eko azaroa iritsi da, Errusiak ezustean milaka soldadu zabaldu ditu Ukrainako mugan eta alarma guztiek jo dute.
Ez dute kopuru zehatzik baieztatu, baina 100.000 soldadu baino gehiagok osatzen dute dispositiboa. Gainera, Errusiak epe laburrean pauso berriak emateko gaitasuna duela ohartarazi dute AEBetako goi-kargudunek.
AEB, EB eta NATO
Washingtonek Volodimir Zelenskiren Gobernuari babesa eman dio. Zelenski 2018an heldu zen boterera. Ukrainako agintariak gatazka bukatzeko promesa urrun ikusten du dagoeneko.
Europar Batasuna eta NATO erabakigarriak dira Ukrainak Errusiaren orbitatik urrun izan dezakeen etorkizunean, Aliantza Atlantikoa bereziki; izan ere, Kievek NATOrekin bat egin nahi du lehenbailehen.
Hain zuzen ere, Moskuk AEBenganako, bereziki NATOrenganako, hurbilketarekin justifikatu ditu egindako mugimendu polemikoak.
Putin ez da geldi geratuko
Armak Ukrainan sartzeko ataria bihurtzeari beldur dio Errusiak, eta marra gorri zehatz batzuk zeharkatzen baldin badira ezer egin barik geratuko ez dela argi utzi du Putinek behin baino gehiagotan.
Horregatik, NATOk Europako ekialdean zabaltzeari uztea nahi du Moskuk. Zelenskik, ostera, Ukrainari behin betiko babesa emateko integrazio egutegi argi bat finkatzea eskatu die aliatuei.
Aliantzarekin nor eta noiz bat egin behar duen inork agintzea ez duela onartuko argi utzi du NATOk.
Ekipo militar berriak Ukrainaren esku
Egia esan, Errusiaren mehatxuak kontrako eragina izaten ari dira Mendebaldean; izan ere, azken egunetan Europako zenbait gobernuk Ukrainari ekipo militar berriak entregatzeko konpromisoa hartu dute, haren alde daudela argi utziz, arlo politikoan zein militarrean.
Bidenek uste du Putinek ez duela Europan "gerra handi bat" nahi. Washington eta bere aliatuak mahai gainean balizko inbasio baten ondorioen inguruko adjektibo sorta jartzera mugatu dira oraingoz: "suntsitzaileak", "masiboak" eta "sekula ez ikusiak", azken asteetan erabilitako hitzak.
Gerra Hotza
Ukrainako egoera 1962ko Kubako misilen krisiarekin alderatu zuen Errusiako Gobernuko goi-kargudun batek orain dela gutxi. Dagoeneko gerra nuklearra aukera bat ez bada ere, etorkizun beltzeko pultsu sentsazioa dute bi testuinguruek.
Kuban eta Venezuelan tropak zabaltzeko aukera mahai gainean jarri du Moskuk, eta Bielorrusiara eta Kazakhstanera soldaduak bidali ditu bere boterea argi uzteko.
Errusiak inbasioa justifikatzeko Gerra Hotzeko taktikak erabiltzea ez du baztertzen AEBetako Inteligentziak. Estatu Batuetako komunikabide nagusiek aipatutako iturrien arabera, egitasmo sekretua eraso faltsu bat antolatzea izango litzateke, munduaren aurrean baliabide militarrak erabiltzea justifikatzeko.
Zure interesekoa izan daiteke
40.000 pertsona ebakuatu dituzte Kalifornian, kimiko toxikoak dituen tanke bat lehertzear dagoelako
Kaliforniako Orange konderrian 40.000 pertsona inguru ebakuatu dituzte, substantzia kimiko oso leherkorrak biltzen dituen eta ihesak eta egiturazko akatsak dituen biltegi industrial bat berehala lehertzeko arriskua dagoelako.
Gutxienez 90 pertsona hil dira Txinako ikatz meategi batean izandako leherketa baten ondorioz
Erreskate taldeek lanean jarraitzen dute Liushenyu meatzean, Shanxin, herrialdearen erdialdean, eta agintariak istripuaren arrazoiak ikertzen ari dira. Xi Jinping presidenteak gertatutakoaren ardurak argitzeko deia egin du.
Lau lagun atxilotu eta hainbat zauritu dituzte Loiun gertatutako istiluetan, flotillako euskal ekintzaileen iritsieran
Liskarrean, hainbat agentek borrak erabiliz esku hartu dute, bertan bildutako pertsona batzuk sakabanatzeko. Ertzaintzak barne ikerketa abiatu du jazotakoa argitzeko.
Kongoko Errepublika Demokratikoaren barruan ebola-agerraldiak eragindako arriskua "oso altua" dela ohartarazi du orain OMEk
Mundu mailan, arriskua "baxua" da, baina Bundibugyo izeneko birusaren aldaera ezezagun samar batek eragindako izurrite baten arriskuaz ohartarazi du, ez baitago ez tratamendurik ez txertorik.
Bertan behera geratu da Flotillako euskal aktibistei Loiun egin nahi zioten ongietorria, bi kide erietxean baitaude
Flotillaren ontzietan bidaiatu duten sei euskal herritarrak gaur ziren Euskal Herrira iristekoak. Horietako bi, ordea, Turkian daude ospitaleratuta, atxiloaldian jasandako indarkeriak eragindako lesioengatik, eta ez dira itzuli.
Azken 24 orduetan 31 ontzik Ormuz zeharkatu dutela adierazi du Iranek, Guardia Iraultzailearen "koordinazioarekin"
Ameriketako Estatu Batuek ziurtatu dute 94 ontzi birbideratu dituztela Irango portuetara ezarritako blokeoa betetzeko.
Dagoeneko deportatuta dauden Flotillako aktibistek haien kontrako indarkeria areagotu egin dela salatu dute
Gazara bidean zihoazela Israelek nazioarteko uretan atxilotu dituen 430 ekintzailetatik gehienak (guztiak atzerritarrak, Israelgo emakume bat izan ezik) Ramongo aireportutik atera dira, Israelgo hegoaldeko muturrean, Turkiak jarritako hiru hegazkinetan. Ekintzaileek Israelek haien kontra erabilitako indarkeria maila salatu dute.
Suak erabat suntsitu du Japoniako Reikado tenplu budista historikoa
Kukai monje budistari eskainitako tenplua 806. urtean eraiki zen Misen mendian, Miyajima uhartean, eta ordutik piztuta egon da bertan "betiereko sugarra" deitua, 1.200 urtez etengabe piztuta egon den sugar sakratua. Su horrekin piztu zen Hiroshimako Bakearen Parkeko sugarra 1964an, munduko bonba nuklear guztiak desagertu arte piztuta egongo dena. Ez da inor zauritu, baina ondare-galera ordezkaezina da.
AEBren eta Kubaren arteko tentsioa areagotu egin da Raul Castroren auzipetzearekin: Washingtonek hegazkin-ontzi bat jarri du Karibean
Auzipetzearekin batera esku-hartze militar baten mamua berpiztu da uhartean; izan ere, Nicolas Maduro ere auzipetu egin zuten Venezuelako operazio militarra abiatu aurretik.
Israelek Flotillako ekintzaile solidarioak umiliatu egin ditu
Itamar Ben Gvir Israelgo Segurtasun Nazionaleko ministro ultraeskuindarrak argitaratutako bideo batek protesten erauntsia eragin du, ministroak atxilotuei emandako tratua dela eta.