Zer jazo da Donbassen? Hau da gertakarien kronologia
Vladimir Putin Errusiako presidenteak Donetsk eta Luhanskeko errepublika separatisten independentzia onartu du, eta Errusiako tropei probintzia horietan sartzeko agindua eman die, "bakea mantentzeko" helburuarekin. 2014ko apirilera egin behar da atzera Errusiaren eta Ukrainaren arteko talkaren zergatiak azaltzeko. Zortzi urte iraun du tentsioak, eta 14.000 hildako baino gehiago eragin ditu bi aldeetan, NBEren arabera. Hauek dira gatazkaren data gakoak.
2014. Martxoaren 20an, Dumak, Errusiako Parlamentuko Behe Ganberak, Krimeako penintsula bereganatzea onartu zuen, haren estatus politikoari buruzko erreferenduma egin ostean. Krimeako krisiarekin batera, apirilean errusiazaleek administrazioaren egoitzak hartu zituzten Ukraina ekialdeko hainbat hiritan: Donetsk, Kharkiv, Luhansk, Slaviansk eta Gorlovka hirietan, besteak beste.
Maiatzaren 12an, Donetsk eta Luhansk eskualdeek independentzia aldarrikatu eta Errusian sartzeko eskatu zuten. Gatazkaren amaiera sendotzeko asmoz, Errusiak, Ukrainak eta Donetsk eta Luhanskeko herri errepublikek Minskeko Protokoloa sinatu zuten irailaren 5ean, eta su-etena ezarri zuten berehala. Hala ere, itunaren asmo bakezaleak behin eta berriz urratu zituzten hurrengo hilabeteetan.
2015. Otsailaren 12an, Minsk II akordioaren bidez, Donbasseko gerra arintzen saiatu ziren bi aldeak. Akordio horrek "berehalako eta erabateko" su-etena ezarri zuen, baina negoziazio horiek ere huts egin zuten eta su-etena urratu zuten berriro Errusiak eta Ukrainak. Hilabete batzuk geroago, urrian, Errusia, Ukraina, Frantzia eta Alemaniako estatuburuak Parisen bildu ziren bi bandoen armamentua erretiratzeko.
2018. Denis Pushilin (Donetsk) eta Leonid Pásechik (Luhansk) errusiazaleek irabazi zituzten hauteskundeak. Ukrainak, baina, legez kanpokotzat jo zituen hauteskunde horiek.
2019. Apirilaren 21ean, Volodímir Zelenskik Poroxenko garaitu zuen Ukrainako Presidentetzarako hauteskundeen bigarren itzulian. Urte amaieran, Errusiak eta Ukrainak Donbassen bakea lortzeko negoziazioei berrekingo zieten; Putinek eta Zelenskik egutegi bat adostu zuten horretarako.
2021. Apirilean, Kievek eta Moskuk elkarri leporatu zioten mugan tropak mobilizatu izana, balizko erasoaldi baterako prest izateko. Abuztuan, 46 estatuk eta erakundek, tartean NATOk, Krimeako Plataforma sinatu zuten Kieven, eta Mendebaldeak Ukrainako penintsula itzultzeko eskatu zion Errusiari. Tentsioa berpiztu zen Ukrainak drone batekin Errusiako herri bat bonbardatu zuenean. Putinek 100.000 soldadu bidali zituen mugara.
2022. Urtarrilean, Errusiak tropak bidali zituen Bielorrusiara, Ukrainako mugatik gertu maniobra bateratuak egiteko. Aurreko astean, Errusiak iragarri zuen tropa batzuk erretiratuko zituela Ukrainako mugatik gertu. Era berean, Dumak errepublika separatistak aitortzeko eskatu zuen. Astebete geroago, Putinek Donetsk eta Luhansken independentzia onartu, eta Errusiako tropak eskualde horietan sartzeko agindu zuen "bakea mantentzeko". Bestalde, NBEren Segurtasun Kontseiluko kide europarrek iragarri zuten zigorrak ezarriko dizkiotela Errusiari Donetsk eta Luhansk eskualdeetara tropak bidaltzeagatik.
Zure interesekoa izan daiteke
Kongoko EDko Gobernuaren arabera, 131 heriotza susmagarri izan dira ebolaren agerraldiaren ondorioz
MOEren zuzendariak adierazi du kezkatuta dagoela agerraldia azkar ari delako zabaltzen. Ituri probintzian hasi zen agerraldia joan den ostiralean, baina dagoeneko Kongoko Errepublika Demokratikoko ekialdeko beste bi eremutara zabaldu da.
Munduko Osasunaren Erakundeak ohartarazi du egungo finantzaketa ez dela nahikoa etorkizuneko pandemia "are handiagoei" aurre egiteko
Munduko egoera zeharo aldatu da hamar urtean: zatiketa nabarmenagoa, zor handiagoa eta herritarrak babesteko gaitasun txikiagoa dago. Ondorioz, osasun krisien ondorioak are suntsitzaileagoak izan litezke gizartean eta ekonomian.
Amnesty Internationalek ohartarazi du iaz heriotza-zigorrak % 78 igo zirela, 1981. urtea ezkero izandako kopururik handiena
2.707 kasu erregistratu ziren 2025ean, erakundeak 44 urtean erregistratutako kopururik handiena. Exekuzio horien ia % 80 Iranen egin ziren.
"Hondius" gurutzaontzia Rotterdamera iritsi da, garbiketa eta desinfekzio lanetarako
Itsasontzian zihoazen 27 lagunei osasun probak egingo dizkiete eta berrogeialdia egin beharko dute.
91 lagun hil dira dagoeneko Kongoko Errepublika Demokratikoan, ustez ebolak jota
Kongoko Errepublika Demokratikoko Osasun Ministerioaren arabera, kutsatutakoak, berriz, 350 dira.
Gazara zihoan beste flotilla bateko itsasontziak atzeman ditu Israelgo Armadak
Joan den ostegunean Turkiatik atera ziren ontziak. Israelgo Itsas Armadak ontzidia osatzen duten 57 ontzietatik 10 geldiarazi dituelakoan daude.
Txinak urtean gutxienez 17.000 milioi dolar gastatuko ditu AEBetako nekazaritza-produktuetan
Etxe Zuriak ohar batean jakitera eman duenez, bi buruzagiek lortu dituzten akordioak "mundu osoko enpresen eta kontsumitzaileen egonkortasuna eta konfiantza hobetuko dute".
Kubako Gobernuak gida bat zabaldu du eraso militar baten aurrean babesteko
"Babestu, eutsi, biziraun eta garaitu" dokumentuak hainbat gomendio biltzen ditu, hala nola edateko urarekin, elikagaiekin, irratiarekin, linternekin, botikinekin eta higiene-gaiekin motxila bat prestatzea. Horrez gain, aireko alarma-seinaleei eman beharreko arretaren berri jasotzen da.
OMEk "nazioarteko osasun publikoko larrialdia" deklaratu du Kongon eta Ugandan atzemandako ebola agerraldia dela eta
Zortzi kasu baieztatu dira Kongon, eta 246 kasu susmagarri eta 80 heriotza posible daude. Ugandan ere baieztatu dituzte kasuak.
'Hondius' ontzian bidaiatu zuen kanadar batek positibo eman du hantabirusean
Kasu honekin, jada 12 dira hantabirusak kutsatutako gurutzaontziko bidaiariak. Bestalde, Madrilen ospitaleratutako 70 urteko espainiarra egonkor dago eta hobera egiten ari da. Ez dago infomaziorik Frantzian oso larri ospitaleratuta dagoen 65 urteko emakumearen inguruan.