Gerra krimenengatik Putin auziperatua izan daiteke?
Frantziak, Alemaniak eta Mendebaldeko beste herrialde batzuek Butxan, Mariupolen eta Ukrainako beste hiri batzuetan gerra krimenak egiteaz salatu dituzte Errusiako agintariak. Izan ere, zibilak, kasu askotan umeak, izan dira erasoen helburu zehatzak.
Adituen arabera, Putin presidentea edo beste agintariak auziperatzea oso zaila izan daiteke, eta kasu gehienetan urteak eman ditzake.
Nola definitzen da gerra krimen bat?
Hagan egoitza duen Nazioarteko Zigor Auzitegiarentzat gerra krimen bat gertatzen da Genevako Hitzarmenaren puntu bat urratzen denean. Munduko Bigarren Gerraren amaieran lortutako Hitzarmen honek gerra garaian errespetatu beharreko arau humanitarioak ezartzen ditu. Hauen artean, debekatuta dago nahita helburu zibilei eraso egitea edo zilegi diren helburu militarrei eraso eginda gehiegizko biktima zibil eragitea.
SESBek 1954an berretsi zuen Genevako Hitzarmena. Errusiak 2019an bere protokolo bat gaitzetsi zuen, baina Hitzarmen honen gainerako edukiaren sinatzailea izaten jarraitzen du.
Nola jokatzen da kasu bakoitzean?
Karim Kahn Nazioarteko Zigor Auzitegiko fiskal nagusiak joan den hilean iragarri zuen Ukrainan ustez egindako gerra krimenei buruzko ikerketa zabaldu zuela.
Ez Errusia, ez Ukraina ez dira Nazioarteko Zigor Auzitegiko kideak, eta Errusiak ez du auzitegi hau aitortzen. Baina Ukrainak eman du bere oniritzia, 2014ko Krimearen anexioaz geroztik egindako ankerkeriak ikertu daitezen.
Errusiak auzitegi honi ez laguntzea erabaki dezake, orduan salatutakoa atxilotu arte epaiketa atzeratu beharko litzateke.
Nola aurkezten dira frogak?
Auzitegi honek nazioarteko atxilotze agindua zabaldu dezake fiskalak gerra krimenak egin direla erakutsiko luketen "pisuzko frogak" aurkezten baditu. Kondena bat lortzeko fiskalak, edozein zalantzaren gainetik, akusatuaren errua erakutsi beharko du, adituen ustez.
Hori lortzeko modu bat izan daiteke fiskalak frogatzea erasotutako tokian ez zegoela helburu militarrik, eta erasoa istripu bat ez izatea.
Nor izan daiteke salatutakoa?
Adituen ustez, soldadu bat, agintari militarra edo estatuburu bat izan daitezke gerra krimenengatik ikertuak.
Fiskal batek, Putin edo beste edozein buruzagi gerra krimenengatik errudun direla, frogak aurkeztu ditzake. Alegia, legez kanpoko erasoa agindu zutelako krimena egiteagatik.
Zerk egiten du zail gerra krimenengatiko kondena bat?
Adituen ustez, antzokiaren edo Mariupoleko ama-umeentzako ospitaleko bonbardaketak gerra krimenak dira, baina kondena bat lortzea oso zaila izan daiteke.
Gertaerez gain, hauen eta agintarien arteko lotura zuzena frogatu behar da. Alegia, Fiskalak frogatu behar du agintari horrek agindu hori eman duela. Gainera, fiskalak lekukoekin elkarrizketak egin behar ditu, eta askotan lekukoak ez daude hitz egiteko prest beldurragatik.
Salatuak auzitegiaren aurrera ekartzea ere oso zaila izan daiteke. Moskuk gaitzetsi egingo luke auzitegi horren edozein agindu. Beraz, Auzitegiak zain egon beharko luke salatutakoren bat beste herrialde batera doanean atxilotu dezaten.
Beste aukera, oso zaila oraingoz, Errusian aginte aldaketa izatea da. Orduan, Moskuko agintari berriek Putin auzitegi honetara eramatea.
Zure interesekoa izan daiteke
EBko Barne ministroek Ceutako krisia aztertuko dute gaur ezohiko bilera batean
Europar Batasuneko Barne Ministroen Ezohiko Kontseilua gaur bilduko da, Espainiak eskatuta eta 22 estatu kideren babesarekin, Ceutan erregistratutako migrazio-krisia aztertzeko eta Marokotik etorritakoen gorakadari erantzun komuna emateko.
Marokok mafiei, desinformazioari eta itzulketei buruzko gaizki-ulertuei egotzi die Ceutako krisia
Marokoko Barne Ministerioak migratzaileak Ceutan masiboki sartu izanari buruzko lehen balorazioa egin du, eta 11 pertsona hil direla adierazi du. Rabaten esanetan, giza trafikoko sareek, desinformazio kanpainek eta Espainiako Auzitegi Gorenaren epai baten interpretazio okerrak eragin dute egoera. Epai horren ondorioez ohartarazi zion Marokok Espainiari, bertako iturri baten arabera.
Ormuzko itsasartearen eta Iranen desnuklearizazioaren inguruko akordioa "berehala" helduko dela uste du Trumpek
Ameriketako Estatu Batuetako presidenteak adierazi duenez, gaur arratsaldean bilduko da Teheranekin, Golkoko zenbait herrialderen eskaeraren ostean. Irango Atzerri ministroaren arabera, ordea, Washingtonek ez du Ormuzko itsasartearen inguruko elkarrizketetan parte hartzen.
Idahoko tiroketaren osteko izua: bideo batek jendea oihuka ihesi erakusten du
Auto batetik grabatutako irudietan hainbat pertsona korrika ihesi hasten diren unea ikus daiteke, tiroketa baten berri izan ostean. Gutxienez hiru pertsona hil dira, eta bi zauritu. Ustezko erasotzailea hilda aurkitu dute bertan.
Trumpek bertan behera utzi du Iranen aurkako erasoa, eta berehalako akordioa eskatu dio Teherani
AEBko presidenteak esan du erasoaldia bertan behera utzi duela, akordio baterako oinarriak adostu ostean, eta negoziazioek porrot eginez gero, "Bigarren Mundu Gerratik ikusi gabeko" indar militarra erabiliko duela ohartarazi du.
Haize bolada bortitzek hainbat sute elikatzen jarraitzen dute Atenaseko eskualdean
Hiriburutik 60 kilometro ipar-mendebaldera dagoen Porto Germenon sugarren kontra ari dira suhiltzaileak. Haizea da etsairik handiena une honetan; izan ere, bolada bortitzek sugarrak elikatu dituzte, eta egoera kritikoa da herrialde osoan.
Europar Batasunak premiazko bilera egingo du asteartean Ceutako migrazio krisia aztertzeko, barne ministroak bilduta
EBko Kontseiluaren buru den Irlandak ezohiko bideokonferentzia deitu du, Pedro Sanchezek eta Europako beste 22 liderrek idatziz eskatu ostean.
EBko 22 estatuk Ceutako migrazio krisiaren aurrean erantzun bateratua eskatu dute
Italiak eta Danimarkak bultzatutako gutunean, EBko Barne ministroen ezohiko bilera eskatu dute kanpo-mugen kontrola indartzeko, eta ohartarazi dute erregularizazio masiboek "erakarpen-efektua" izan dezaketela.
Von der Leyenen ustez, Europako mugen kontrola "are gehiago indartu behar da"
Europako Batzordeko presidenteak ohartarazi duenez, "adi egon behar dugu sarbide kritiko guztietan, eta agintari guztien arteko koordinazio estua izan". Era berean, “ikasgaien azterketa-prozesu bat" abiatzeko eskatu du, "Europaren erresilientzia hobetzeko".
Hamasek armagabetzeko akordioa berretsi du, baina Israel Gazatik erretiratzea jarri du baldintza gisa
Testuinguru horretan, talde palestinarrak berretsi du ez duela bere esku dagoen armamentua entregatuko Israel Gazako Zerrendatik erretiratu baino lehen.