Gerra krimenengatik Putin auziperatua izan daiteke?
Frantziak, Alemaniak eta Mendebaldeko beste herrialde batzuek Butxan, Mariupolen eta Ukrainako beste hiri batzuetan gerra krimenak egiteaz salatu dituzte Errusiako agintariak. Izan ere, zibilak, kasu askotan umeak, izan dira erasoen helburu zehatzak.
Adituen arabera, Putin presidentea edo beste agintariak auziperatzea oso zaila izan daiteke, eta kasu gehienetan urteak eman ditzake.
Nola definitzen da gerra krimen bat?
Hagan egoitza duen Nazioarteko Zigor Auzitegiarentzat gerra krimen bat gertatzen da Genevako Hitzarmenaren puntu bat urratzen denean. Munduko Bigarren Gerraren amaieran lortutako Hitzarmen honek gerra garaian errespetatu beharreko arau humanitarioak ezartzen ditu. Hauen artean, debekatuta dago nahita helburu zibilei eraso egitea edo zilegi diren helburu militarrei eraso eginda gehiegizko biktima zibil eragitea.
SESBek 1954an berretsi zuen Genevako Hitzarmena. Errusiak 2019an bere protokolo bat gaitzetsi zuen, baina Hitzarmen honen gainerako edukiaren sinatzailea izaten jarraitzen du.
Nola jokatzen da kasu bakoitzean?
Karim Kahn Nazioarteko Zigor Auzitegiko fiskal nagusiak joan den hilean iragarri zuen Ukrainan ustez egindako gerra krimenei buruzko ikerketa zabaldu zuela.
Ez Errusia, ez Ukraina ez dira Nazioarteko Zigor Auzitegiko kideak, eta Errusiak ez du auzitegi hau aitortzen. Baina Ukrainak eman du bere oniritzia, 2014ko Krimearen anexioaz geroztik egindako ankerkeriak ikertu daitezen.
Errusiak auzitegi honi ez laguntzea erabaki dezake, orduan salatutakoa atxilotu arte epaiketa atzeratu beharko litzateke.
Nola aurkezten dira frogak?
Auzitegi honek nazioarteko atxilotze agindua zabaldu dezake fiskalak gerra krimenak egin direla erakutsiko luketen "pisuzko frogak" aurkezten baditu. Kondena bat lortzeko fiskalak, edozein zalantzaren gainetik, akusatuaren errua erakutsi beharko du, adituen ustez.
Hori lortzeko modu bat izan daiteke fiskalak frogatzea erasotutako tokian ez zegoela helburu militarrik, eta erasoa istripu bat ez izatea.
Nor izan daiteke salatutakoa?
Adituen ustez, soldadu bat, agintari militarra edo estatuburu bat izan daitezke gerra krimenengatik ikertuak.
Fiskal batek, Putin edo beste edozein buruzagi gerra krimenengatik errudun direla, frogak aurkeztu ditzake. Alegia, legez kanpoko erasoa agindu zutelako krimena egiteagatik.
Zerk egiten du zail gerra krimenengatiko kondena bat?
Adituen ustez, antzokiaren edo Mariupoleko ama-umeentzako ospitaleko bonbardaketak gerra krimenak dira, baina kondena bat lortzea oso zaila izan daiteke.
Gertaerez gain, hauen eta agintarien arteko lotura zuzena frogatu behar da. Alegia, Fiskalak frogatu behar du agintari horrek agindu hori eman duela. Gainera, fiskalak lekukoekin elkarrizketak egin behar ditu, eta askotan lekukoak ez daude hitz egiteko prest beldurragatik.
Salatuak auzitegiaren aurrera ekartzea ere oso zaila izan daiteke. Moskuk gaitzetsi egingo luke auzitegi horren edozein agindu. Beraz, Auzitegiak zain egon beharko luke salatutakoren bat beste herrialde batera doanean atxilotu dezaten.
Beste aukera, oso zaila oraingoz, Errusian aginte aldaketa izatea da. Orduan, Moskuko agintari berriek Putin auzitegi honetara eramatea.
Zure interesekoa izan daiteke
Israelek eta Hezbollah miliziak su-etena adostu dute, Israelgo hainbat hedabideren arabera
Hala ere, oraingoz, egoerak ez du baretzeko itxurarik Libanon. Azken orduotan, gutxienez 18 pertsona hil eta 30 baino gehiago zauritu ditu Israelgo Armadak Libano hegoaldean egindako bonbardaketen ondorioz.
Frantziako justiziak Achraf Hakimi futbolaria epaituko du emakume bati sexu erasoa egitea leporatuta
Paris Saint-Germain taldeko jokalaria Marokoko selekzioarekin Munduko Kopan parte hartzen ari den bitartean, Versallesko Apelazio Auzitegiko instrukzio salak atzera bota du horren defentsak aurkeztutako helegitea, eta, ondorioz, akusatuen aulkian eseri beharko du 2023an emakume bati sexu erasoa egitea egotzita.
AEBk eta Iranek bertan behera utzi dituzte Suitzan itunaren inguruan egin behar zituzten elkarrizketak
Burgenstockeko bilera bertan behera utzi dute JD Vance ez delako bertara joan eta ez zegoelako argi Irango Gobernuaren ordezkaritza bertan izango zen, baina Washingtonek negoziazio teknikoetan aurrera egiteko asmoari eutsi dio.
Andy Burnham alkate laboristak eserleku bat lortu du, eta Starmerri aurre egin ahal izango dio
Makerfieldeko hauteskundeetan lortutako garaipenak Alderdi Laboristaren buruzagitza eskuratu eta Erresuma Batuko Gobernua gidatzeko bere asmoa indartu du.
Hauek dira Iranek eta Estatu Batuek adostutako akordioaren 14 puntuak
Ekialde Hurbileko gerrari amaiera emateko eta Ormuzko itsasartea desblokeatzeko akordioaren xehetasunak plazaratu dituzte Estatu Batuek. Akordioak atzeratu egiten ditu eztabaidagai delikatuenak, hala nola programa nuklearraren garapena.
Errusiak areagotu egin ditu Ukrainako ondare kulturalaren aurkako erasoak, eta bost eraikin historiko kaltetu ditu 24 orduan
Kaltetutako eraikinen artean dago Jasokundearen katedrala, Kieven. Volodimir Zelenski Ukrainako presidentearen arabera, Errusiaren bi dronek eragin dituzte kalteak.
Irango zenbait ontzik “arazorik gabe” Ormuzko itsasartea zeharkatu dute, AEBren eta Iranen arteko akordioa iragarri ostean
Hiru petrolio-ontzik eta oinarrizko produktuak garraiatzen dituzten bi merkantzia-ontzik zeharkatu dute itsasartea.
AEBk eta Iranek gerrari amaiera emateko akordioa lortu dute
Washington eta Teheran artean bitartekari lanetan aritu den Shehbaz Sharif Pakistango lehen ministroak baieztatu du akordioa indarrean dagoela eta iragarri du ekainaren 19an sinatuko dutela, Suitzan. Momentuz, ez dute testua ofizialki ezagutzera eman eta alde bakoitzak interesatzen zaizkion alderdiak nabarmendu ditu.
Trumpek, G7ra iritsi berritan: "Ostiraletik aurrera Ormuz erabat irekita egotea espero dut"
G7aren goi-bileran parte hartzen ari diren liderrak Evian-les-Bains Frantziako herrian daude jada. Lurreratu bezain laster, AEBko presidente Donald Trumpek eta Emmanuel Macron Frantziako liderrak aldebiko bilera egin dute. Iranekin lortutako akordioa izan da gai nagusietako bat.
Erresuma Batuak sare sozialetan sartzea debekatu die 16 urtetik beherakoei
Australiak eta Erresuma Batuak adin horretan (16 urte) ezarri dute sare sozialetan sartzeko gutxieneko adina. Frantzian 15 urtekoak has daitezke erabiltzen, eta Espainiak 16 urtez beherakoei debekua ezartzeko asmoa dauka.