Nilofar Bayat: "Afganistanen genero apartheid-a gertatzen ari da"
Orain urtebete iritsi zen Bilbora Afganistandik ihesi Nilofar Bayat. Espainiako gobernuak jarritako hegazkinean atera zen herrialdetik talibanek boterea eskuratu ondoren. Abokatua ikasketez, emakumeen eskubideen defendatzaile sutsua da, eta Bidaideak saskibaloi-taldean ari da, gurpildun aulkian, talde mistoan, gizonekin batera.
Gaur egun, errefuxiatu agiria du, eta, dagoeneko, senide guztiak ditu gertu, Euskal Herrian. Euskadi Irratiko 'Faktoria' saioan azaldu duenez, hilabete da hemen direla, eta oso pozik dago: "Gurekin 18 senide ditugu orain, familia handia".
Bayatek kontatzen duenez, talibanak euren etxera joan ziren senideen bila, baina, zorionez, ez zuten inor harrapatu. Deitoratu du herrialdea dagoeneko ez dela segurua inorentzat, eta, hori dela eta, banaka-banaka sendiak Afganistandik ateratzen hasi ziren, "bertan bizitzea ezinezkoa baita".
Dioenez, pobrezia handia da han, eta apenas dago jateko, "jende piloa dago kalean eskean. Laguntza eske ari dira, baina inor ez dago beraiek laguntzeko". Nazioarteko erakundeen arabera, 10 afganiarretik zortzi pobrezia larrian bizi dira. Emakumeen kasuan, gainera, egoera are larriagoa da. "Genero apartheid-a gertatzen ari da, gizartearen erdia suntsitu nahi dute -talibanek-. Emakumeak garelako ez dute gu existitzerik nahi", salatu du Bayatek.
"Egoera ezin txarrago" horri amaiera emateko asmoz, kalera atera dira egunotan herrialdeko emakumeak, "askotan esan diete talibanei ezetz", baina horiek izua ezarri nahi dute herrialdean. Adibide moduan jarri du orain gutxi gertatutakoa: "Talibanek protestan ari zen neska bat bahitu, jipoitu eta taldean bortxatu zuten; bera eta bere ahizpa". Gainera, jarraitu duenez, agiriak kendu dizkiote Afganistandik atera ezin izateko, "ez bera, ezta bere senideak ere. Oso tristea da".
Halako kasuetan, familiak berak biktimak baztertzen dituela salatu du Bayatek, "isolatzen dituzte, ez dituzte onartzen". "Hori gertatzen ari da; emakumeena baizik, gizarte osoaren krisia da", ondorioztatu du.
Egoera hori amaitu dadila eskatzeko kalera aterako dira emakume afganiar guztiak abuztuaren 16an, asteartean, Bilbon, Udalaren baimena badute, Bayatek iragarri duenez. "Eskatuko diogu munduari ez ditzala Afganistango emakumeak ahaztu, ez dezatela herrialdea ahaztu".
Zure interesekoa izan daiteke
Hamar palestinar zauritu dituzte, bi tiroz, Israelgo kolonoek Zisjordanian egindako beste erasoa batean
Aita Santuak "Zisjordaniako populazio zibil palestinarraren aurkako indarkeriak bertan behera uztea" eskatu du, eta nazioarteko komunitateari premiaz eskatu dio "bi Estatuen konponbidea aurrera eraman dezatela, bake justu eta iraunkor baterako".
Gazan "gauero 30-40 pertsona hiltzeko" deia egin du Ben Gvir Israelgo ministroak
"Uste dut hilketa selektiboak egin beharko liratekeela Gazan, gauero 30-40 pertsona desagerraraziz. Ez soilik berehalako mehatxua direnak; badira han bizitzea merezi ez duten pertsonak. Ez lukete bizi behar. Ez dira pertsonak ere", esan du Segurtasun ministroak.
Landetako suteak hobera egin du, baina oraindik ez dute kontrolpean
Suak 1.700 hektareari eragin dio jada eta 550 suhiltzaile inguru ari dira itzaltzeko lanetan. 650 lagun atera behar izan dituzte euren etxeetatik eta kanpingetatik eta 50 pertsonak gaur gauean itzultzeko baimena jaso dute.
AEBk Hamasi hitzeman dio Israel Gazatik erretiratuko dela armagabetzeak aurrera egin ahala
Jared Kushnerrek Egipton azpimarratu du 2025ean adostutako bake-plana ez dela berriro negoziatuko eta haren baldintzak beteko direla.
Landetako baso-sutea berpiztu egin da eta 1.600 hektarea erre ditu
Luglon udalerriaren hegoaldean hasi zen sua, Mont-de-Marsanetik 30 kilometrora, eta Garein ingurura zabaldu da. 700 pertsona inguru ebakuatu dituzte prebentzioz.
7,7 graduko lurrikara batek hildakoak eragin ditu Indonesian
Lurrikarak Flores uhartea astindu du goizaldean, eta iparraldeko kostaldearen parean eta 15 kilometroko sakoneran izan du epizentroa. 2.000 pertsona ebakuatu dituzte, baina zaurituak eta kalte materialak eragin ditu.
Trumpek esan du Ormuzko itsasartea AEBko lurraldetzat joko duela "laster"
Iran "garaitu" ostean egingo duela eta Washingtonen baimenik gabe itsasontziek ezingo dutela itsasartea zeharkatu adierazi du. Teheranen hitzetan, "ezin da txioak, hegazkin-ontziak, dekretuak edo hauteskundeetako hitzaldiak baliatuta bereganatu".
Frantziako Konstituzionalak baliogabetu egin du 15 urtez azpikoei sare sozialak erabiltzeko debekua
Epai horren harira, Emmanuel Macron Frantziako presidenteak Sebastien Lecornu lehen ministroari eskatu dio Gobernuak "testu juridikoki sendoa" presta dezala, epaia bera eta Europako araudia aintzat hartuta, eta erreforma "2027ko udaberria baino lehen" indarrean sartzeko asmoari eusten diola gaineratu du.
Kolonbian 285 dira jada lurrikararen ondorioz hildakoak, eta 379 desagertu daude oraindik
7,4 graduko lurrikararen epizentroa San Jose del Palmarren izan zen, Ozeano Bareko kostaldean dagoen Choco departamenduko herrian. Azken datuen arabera, 3.975 pertsona zauritu eta 45.523 familia kaltetu dira. Horrez gain, 12.828 etxebizitza suntsitu dira.
20 elefanteren heriotza misteriotsuak alarma piztu du Kenyan
Amboseli parke nazionalean, Kenyako turismo-gune nagusietako batean, gutxienez 20 elefanteren heriotza zerk eragin duen ikertzen ari dira. Animaliek sintoma berberak dituzte: paralisia, ibiltzeko zailtasunak eta arnasa hartzeko arazoak. Fauna basatiak garrantzia handia du bertako ekonomian, eta kezka gero eta handiagoa da. Albaitariek, zientzialariek eta agintariek ikertzen jarraitzen dute heriotza horiek zerk eragin dituen argitzeko.