Liz Trussek Erresuma Batuko lehen ministro kargua hartu du, eta krisi energetikoaren aurkako neurriak agindu
Liz Truss politikari kontserbadorea Erresuma Batuko lehen ministro berria da dagoeneko, Elisabet II.a erreginaren mandatu formala jaso eta gero. Kargua betetzen duen hirugarren emakumea da.
Erreginak Downing Streeteko 10. zenbakiko maizter berria gonbidatu du kargua onartzera, horrela botere-eskualdaketari amaiera emanez, eta Trussi gobernu berri bat osatzeko eskatu dio, datozen orduetan iragarriko dena.
Winston Churchillengandik Liz Trussenganaino, Ingalaterrako erreginak 12 gizon eta hiru emakumeri eman die gobernua osatzeko ardura bere erregealdia hasi zuenetik, 1952an.
Erresuma Batuko 'premier' berria Isabel II.a erreginaren Eskoziako etxalde pribatura iritsi da, Hugh O 'Leary senarrarekin batera, eta bertan 30 minutu eman ditu erregearekin batera, BBC telebistak jaso duenez.
Erreginaren mugikortasun arazoak direla eta, protokoloa lehen aldiz aldatu da Erresuma Batuko historian, eta orain arte Buckinghamen egiten zen topaketa Eskozian ospatu da.
Lehen ministro berriaren lehen diskurtsoa
Gobernuburu gisa egindako lehen diskurtsoan, akzio azkarrak agindu ditu Trussek, energiaren prezioen igoeraren aurka borrokatzeko eta zergak murrizteko konpromisoa betetzeko.
Bere lehentasun nagusiak aletu ditu Trussek. % 10 gaineko inflazioari aurre egin behar dio, eta "murrizketa fiskalen eta erreformen bitartez ekonomia bultzatzeko planak" nabarmendu ditu.
Halaber, lehen ministro berriak azpimarratu du osasun sistema britainiarra (NHS) ere baduela lehentasunen artean.
Asteazken goizean egingo dio aurre Trussek Komunen Ganberako lehen kontrol saioari. Bertan, Keir Starmer laboristarekin, oposizioko liderrarekin alegia, eztabaida izango du.
Johnsonen agurra
Bestalde, orain arte Erresuma Batuko lehen ministro izan denak, Boris Johnsonek, herrialdeak bizi duen egoera zailaren aurrean, "erabateko babesa" agindu dio Liz Trussi astearte honetan Downing Streetetik alde egin aurreko bere azken hitzaldian.
"Hauxe da dena, lagunok", adierazi du Johnsonek, eta, gerora, Eskoziara abiatu da, Elisabet II.a erreginarekin biltzeko, dimisioa ematea helburu. Arratsaldean utziko du ofizialki kargua eta Trussi, Alderdi Kontserbadoreko buruzagi berriari, lekukoa emango dio.
Hitzaldian argi utzi du "Gobernu honi erabateko laguntza eta babesa" eskainiko dizkiola, eta nabarmendu du herrialdeak une gogorrak bizi dituela, baita familiek ere. Dena dela, Johnsonen esanetan, egoera "gaindi dezakegu eta gaindituko dugu", eta toriei eskatu die "politikarekin amaitzeko" eta Trussi babesa emateko "herritarrei erantzunak emate aldera". "Hori da jendeak nahi duena, behar duena eta merezi duena", gaineratu du.
Gobernuaren buru gisa egindako lana ere azpimarratu nahi izan du orain arte Erresuma Batuko lehen ministro izan denak, "1987tik izandako gehiengo zabala eta 1979tik izandako boto-kopururik handiena barne", baita "brexita gauzatzea", "herritarrei laguntzea", "Erresuma Batuak munduan duen pisua bermatzea" eta "AEBekin eta Ukrainarekin argi eta garbi hitz egitea".
Putinentzako hitzak ere izan ditu. "Herri honek eutsiko dio eta irabaziko dugu. Putinek uste badu arrakasta izan dezakeela britainiar herriari xantaia eginez edo jazarriz, erabat nahastuta dago, eta arrazoia da funtsak izango ditugula orain eta etorkizunean, kontserbadoreek ulertzen dutelako gobernuaren ekintzaren eta sektore pribatuko enpresaren arteko simetria merkatu kapitalista batean", adierazi du.
Azkenik, Johnsonek esan du "batasunak indar handia duela herrialdean", eta gogoratu du badirela batasun hori hausten saiatzen jarraituko dutenak, baina inoiz ez dutela lortuko. Gainera, eskerrak eman dizkie herritarrei eta boto-emaileei kargua hartzeko "aukera emateagatik", eta gaineratu du elkarrekin "etorkizunean eutsiko dioten oinarriak" ezarri dituztela.
Zure interesekoa izan daiteke
Irango erasoen aurrean defentsa gaitasunak indartuko dituela esan du Arabiar Emirerri Batuetako presidenteak
Defentsa Ministerioak astearte honetan jakitera eman duenez, "Iranek jaurtitako" misilak eta droneak atzeman dituzte; hala ere, Teheranek ez du onartu eraso horien erantzulea denik.
Sei jendarme zauritu dira joan den ostegunean hasitako ‘rave’ jendetsuan izandako liskarretan
Egunotan lege-prozesu bat dute martxan Frantzian, halako jai klandestinoak saihesteko legea gogortzea aurreikusten duena.
Global Sumud ontzidiko bost euskal ekintzaile itzuli dira
Global Sumud flotillako bost euskal ekintzaile itzuli dira astelehen honetan. Goizean, Salim Malla Gutierrez Gasteizko unibertsitateko irakaslea Loiuko aireportuan lurreratu da, eta publikoki salatu du "kontzentrazio eremu flotatzaile batean bahitu" izana, bai eta jasan zituzten "tratu txar fisiko eta psikikoak" ere.
Ormuz zeharkatzen saiatzen diren ontziei eraso egingo diela ohartarazi du Iranek
Bien bitartean, Ameriketako Estatu Batuek iragarri dute gaurtik aurrera Ormuzko itsasartean harrapatuta dauden itsasontziak "askatzeko" operazioa egingo dutela.
Polymarket: apustuen eta gerraren jokoa
Polymarket kriptotxanponetan eta anonimatuan oinarritutako apustu-plataforma bat da, gertaera geopolitikoen inguruan apustu egiteko aukera ematen duena; Eric Trump, Donald Trumpen semea, da horren bazkide eta inbertitzaileetako bat. Borja Macias EHUko irakasleak ohartarazi du informazio pribilegiatua darabiltela; eta adibide moduan jarri du Maduro noiz bahituko zuten zehatz-mehatz asmatu zuen apustu bat.
Melenchon ezkertiarra 2027ko Frantziako presidentetzarako hautagai izango da
"Pribilegioek eta arrazakeriak egiten diote min gehien gure herrialdeari", salatu du politikari ezkertiarrak, eta Frantziako presidentetza lortzen badu, Espainiarekin eta "Latinoamerikako herrialde batzuekin" aliatuko dela ziurtatu du, Donald Trumpen eta Israelen AEBei aurre egiteko.
Flotillako bi aktibisten atxiloaldia bi egunez luzatu dute
Thiago Avila brasildarra eta Saif Abukeshek palestinar-espainiarra dira Global Sumud Flotillan parte hartzeagatik Israelgo indarrek atxilotuta dituztenak. Tratu txarrak jaso diuztela salatu dute euren abokatuek. Ekintzaileak "segurtasunez eta duintasunez" tratatzeko eskatu du Anitta Hipper Europar Batasuneko (EB) Kanpo Arazoetako bozeramaileak.
Estatu Batuetako bi soldadu desagertu dira Marokon, maniobra militarretan ari zirela
"African Lion 2026" izeneko ariketa militarretan parte hartzen ari ziren bi militar estatubatuar desagertu ziren larunbat gauean Cap Draa-ko entrenamendu-gune batean, Tan-Tan hiritik gertu, Maroko hegoaldean. Indar estatubatuarrak, marokoarrak eta African Lioni lotutako beste militar batzuk buru-belarri ari dira bilaketa-lanetan, lurreko zein aireko baliabideak erabiliz.
33 intoxikatu, 600 isun eta bi obus desaktibatuta, hiru egun iraun dituen 'rave' jendetsu batean, Frantzian
Le teknival izeneko ravean, 40.000 lagun elkartzera iritsi ziren larunbatean. Legez kanpoko musika topaketa hauek debekatzeko prozesu legegilea martxan da Frantzian, eta hain zuzen ere, horren kontra protesta egiteko antolatu zuten jaia, Barne ministroaren jaioterrian, eremu militar batean.
Iran aztertzen ari da bere 14 puntuko bake planari AEBk emandako erantzuna
Besteak beste, hauxe da Iranek proposatu diona: eraso militarrik egongo ez dela bermatzea, AEBren tropak Irandik ateratzea, itsas blokeoa altxatzea, izoztutako Iranen aktiboak libratzea, konpentsazioak ordaintzea, zigorrak kentzea eta gerra fronte guztietan bukatzea (Libanon ere bai).