Europar Batasuna, Ipar Irlanda eta Eskozia, Liz Trussen erronka nagusiak
Europar Batasunarekin izandako Brexit akordioko Ipar Irladako protokoloa ez betetzeagatik Bruselarekin dituen tirabirak, horren ondorio politikoak probintzia britaniar horretan eta Eskoziako Alderdi Nazionalistak nahi duen independentziari buruzko referenduma dira Liz Truss Erresuma Batuko lehen ministro berriak mahai gainean dituen hiru arazo nagusiak.
Europar Batasunarekiko harremanak
Harreman hauek korapilotsuak dira. EBk zazpi arau-hauste prozedura ireki ditu Erresuma Batuaren aurka, Brexiteko akordioaren Ipar Irlandako protokoloa ez betetzeagatik.
Europar Batasunarekin negoziaketak etenda geratu ziren Ukrainako gerra hasi zenean. Lehen ministro britainiarra oso borrokalaria izan zen Atzerri minitro zen bitartean. Orain 16. artikulua jar dezake indarrean. Horren arabera, erabaki unilateralak har ditzake "arazo ekonomiko larriak" daudenean. Aukera hori leunagoa da, Londresek bere kabuz protokoloa aldatzeko Parlamentura eraman duen lege-proiektua baino gehiago. Hala ere, Bruselako iturrien arabera, erabaki horrek ere ondorio larriak izango lituzke. Aldi berean, Bruselak aurrera dirau protokoloa ez betetzeagatik Erresuma Batuaren aurkako lege-hauste prozedurarekin. Hori dela eta, Londresek iraila honetako 15a baino lehen erantzun behar dio Bruselak egindako azalpen eskaerari. Erantzuna behar bezalakoa ez bada, Bruselak Europako Justizia Epaitegira eramango du auzia. Eta adostasunik ez badago, merkataritza gerran amaitu daiteke guztia.
Ipar Irlanda
Ipar Irlandako unionisten zati bat Europar Batasunarekin lotura guztiak moztu nahi ditu, eta Europako aduana-batasunetik irten. Izan ere, une honetan Ipar Irlanda, protokoloaren bitartez, aduana-batasunaren barruan dago bi Irlanden arteko muga saihesteko, pake akordioak jarraituz.
Une honetan Ipar Irlanda gobernurik gabe dago, DUP alderdiko unionisten boikotaren ondorioz. Boikot hori maiatzean Sinn Feinek hauteskundeak irabazi zituenean hasi zen.
Orain arte Liz Trussek unionista horien alde ekin dio, baina orain lehen minitro moduan hartuko duen jarrera ikusteko dago. Irtenbide bat ez badago, hauteskunde berriak izango dira Ipar Irlandan.
Krisi ekonomikoa eta inflazio izugarriaren erdian gobernu barik egoteak kexka handiak eragiten ditu probintzia honetako gizartean.
Eskozia
Liz Trussek mespretxatu egin zuen Nicola Sturgeon Eskoziako lehen ministroa, esanez ez zaiola kasurik egin behar independentzia erreferendum eskaerari.
Baina SNPk Auzitegi Gorenera eraman du independentzia erreferenduma Parlamentu britainiarraren baimen barik egiteko ahalmena. Eskoziako Gobernuak aukera hori defendatuko du datorren urrian, baina auzitegiak ez du erabakirik emango 2023 urtera arte.
Gaiak garrantzi handia hartu du, erreferenduma egiteko Sturgeonek 2023ko urriaren 19 aipatu eta gero.
Zure interesekoa izan daiteke
Hamar palestinar zauritu dituzte, bi tiroz, Israelgo kolonoek Zisjordanian egindako beste erasoa batean
Aita Santuak "Zisjordaniako populazio zibil palestinarraren aurkako indarkeriak bertan behera uztea" eskatu du, eta nazioarteko komunitateari premiaz eskatu dio "bi Estatuen konponbidea aurrera eraman dezatela, bake justu eta iraunkor baterako".
Gazan "gauero 30-40 pertsona hiltzeko" deia egin du Ben Gvir Israelgo ministroak
"Uste dut hilketa selektiboak egin beharko liratekeela Gazan, gauero 30-40 pertsona desagerraraziz. Ez soilik berehalako mehatxua direnak; badira han bizitzea merezi ez duten pertsonak. Ez lukete bizi behar. Ez dira pertsonak ere", esan du Segurtasun ministroak.
Landetako suteak hobera egin du, baina oraindik ez dute kontrolpean
Suak 1.700 hektareari eragin dio jada eta 550 suhiltzaile inguru ari dira itzaltzeko lanetan. 650 lagun atera behar izan dituzte euren etxeetatik eta kanpingetatik eta 50 pertsonak gaur gauean itzultzeko baimena jaso dute.
AEBk Hamasi hitzeman dio Israel Gazatik erretiratuko dela armagabetzeak aurrera egin ahala
Jared Kushnerrek Egipton azpimarratu du 2025ean adostutako bake-plana ez dela berriro negoziatuko eta haren baldintzak beteko direla.
Landetako baso-sutea berpiztu egin da eta 1.600 hektarea erre ditu
Luglon udalerriaren hegoaldean hasi zen sua, Mont-de-Marsanetik 30 kilometrora, eta Garein ingurura zabaldu da. 700 pertsona inguru ebakuatu dituzte prebentzioz.
7,7 graduko lurrikara batek hildakoak eragin ditu Indonesian
Lurrikarak Flores uhartea astindu du goizaldean, eta iparraldeko kostaldearen parean eta 15 kilometroko sakoneran izan du epizentroa. 2.000 pertsona ebakuatu dituzte, baina zaurituak eta kalte materialak eragin ditu.
Trumpek esan du Ormuzko itsasartea AEBko lurraldetzat joko duela "laster"
Iran "garaitu" ostean egingo duela eta Washingtonen baimenik gabe itsasontziek ezingo dutela itsasartea zeharkatu adierazi du. Teheranen hitzetan, "ezin da txioak, hegazkin-ontziak, dekretuak edo hauteskundeetako hitzaldiak baliatuta bereganatu".
Frantziako Konstituzionalak baliogabetu egin du 15 urtez azpikoei sare sozialak erabiltzeko debekua
Epai horren harira, Emmanuel Macron Frantziako presidenteak Sebastien Lecornu lehen ministroari eskatu dio Gobernuak "testu juridikoki sendoa" presta dezala, epaia bera eta Europako araudia aintzat hartuta, eta erreforma "2027ko udaberria baino lehen" indarrean sartzeko asmoari eusten diola gaineratu du.
Kolonbian 285 dira jada lurrikararen ondorioz hildakoak, eta 379 desagertu daude oraindik
7,4 graduko lurrikararen epizentroa San Jose del Palmarren izan zen, Ozeano Bareko kostaldean dagoen Choco departamenduko herrian. Azken datuen arabera, 3.975 pertsona zauritu eta 45.523 familia kaltetu dira. Horrez gain, 12.828 etxebizitza suntsitu dira.
20 elefanteren heriotza misteriotsuak alarma piztu du Kenyan
Amboseli parke nazionalean, Kenyako turismo-gune nagusietako batean, gutxienez 20 elefanteren heriotza zerk eragin duen ikertzen ari dira. Animaliek sintoma berberak dituzte: paralisia, ibiltzeko zailtasunak eta arnasa hartzeko arazoak. Fauna basatiak garrantzia handia du bertako ekonomian, eta kezka gero eta handiagoa da. Albaitariek, zientzialariek eta agintariek ikertzen jarraitzen dute heriotza horiek zerk eragin dituen argitzeko.