Italiako ultraeskuinaren garaipenak Europa astindu du negu gordinenaren atarian

Lehen aldiz, ultraeskuinak irabazi ditu hauteskundeak Europar Batasuneko herrialde fundatzaileetako batean, Italian, hain zuzen ere. Giorgia Meloni izango da lehen ministroa.

Egoera horrek zaildu egin dezake Europako batasuna Errusiaren aurka, hain justu prezioen igoera eta energiaren garestitzea protagonista izango dituen negu gordina heltzear dela. Italia da, gainera, koronabirusaren ondorio ekonomikoei eta sozialei aurre egiteko Europak abian jarri dituen funtsen lehen hartzailea.

Europako eskuin muturra presente dago estatuetako eta eskualdeetako parlamentuetan, baita gobernu batzuetan ere. Hungarian ere Exekutiboko kide da, eta Frantzian Marine Le Penek emaitza historikoa lortu zuen 2022ko ekaineko Asanblea Nazionalerako hauteskundeetan, 8 diputatu izatetik 89 izatera igaro baitzen.

Suedian, ultraeskuina bigarren indar bihurtu berri dira, eta gakoa izango da Gobernua onartzeko.

HERRIALDEKAKO EGOERA

Italia: Fratelli d'Italia (FdI), Legak eta Forza Italiak (FI) osatutako koalizioak irabazi ditu igande honetako hauteskundeak Italian, botoen % 44,1 eskuratuta, eta Giorgia Meloni ultraeskuindarrak osatuko du Gobernua. FdI, Meloniren alderdia, izan zen bozkatuena, botoen % 26,2rekin -aurreko hauteskundeetan, 2018an, % 4,3-; Mateo Salviniren Legak bozen % 9 inguru lortu zituen, eta Forza Italiak, Silvio Berlusconiren alderdiak, % 8,3, inoizko emaitzarik txarrenak.

Suedia: eskuineko gobernu bat eratzeko urrats berri bat eman zuen, Magdalena Andersson lehen ministro sozialdemokratak irailaren 15ean dimisioa eman ondoren, lau egun lehenago hauteskundeetako porrota onartuta. Hauteskunde Agintaritzaren azken zenbaketak eskuineko blokearen garaipena ziurtatu zuen, zentro-ezkerrari zazpi hamarren eta hiru eserleku irabazita (% 49,5 eta 176; % 48,8 eta 173). Beraz, Ulf Kristersson buruzagi kontserbadoreak Gobernua osatzeko ardura du.

Suedian ultraeskuina DS alderdiak ordezkatzen du, eta herrialdeko bigarren alderdi bihurtu da, Alderdi Sozialdemokrataren atzetik eta Alderdi Moderatuari (kontserbadorea) aurrea hartuz, % 19,1ekin.

Frantzia: Frantziako ultraeskuina Marine Le Penen Fronte Nazionalak ordezkatzen du. Alderdi horrek, apirileko presidentetzarako hauteskundeen bigarren itzulian, botoen % 41,46 lortu zituen (Emmanuel Macronek % 58,54), eta 2017an baino ia 8 puntu gehiagoko ordezkaritza bereganatu zuen.

Ekaineko Batzar Nazionalerako hauteskunde legegileek emaitza historikoa eman zioten alderdi horri: 89 diputatu lortu zituen (aldez aurretik 8 zituen), eta lehen aldiz talde parlamentarioa osatu ahal izan zuen.

Finlandia: Finlandian ultraeskuina Perussuomalaiset alderdiak ordezkatzen du. 2019ko apirileko legegileetan hauteskundeak irabaztetik bi hamarrenera geratu ziren, sozialdemokratek baino diputatu bat gutxiagorekin.

Herbehereak: 2021eko martxoko hauteskundeek hirugarren postuan utzi zuten Geert Wildersen Partij voor de Vrijheid (PVV), aurreko hauteskundeekin alderatuta, hiru eserleku galdu baitzituen eta Demokraziaren Foroa (FvD) bi izatetik zortzi izatera igaro baitzen. 2019ko martxoan, Thierry Baudet ultraeskuindarra buru zuen Demokraziarako Foroak gehiengoa kendu zion Mark Rutte lehen ministroaren alderdiari Herbehereetako Senatuan, agintean zegoen alderdiaren eserleku berberekin sartu baitzen.

Belgika: Vlaams Belang (VB) Belgikan, 2019ko martxoan, bigarren alderdi bozkatuena izan zen, bai hauteskunde federaletan (3 eserlekutik 18ra igo ziren), bai Europako bozetan.

Austria: 2017ko abendutik, ultraeskuineko alderdi bat tartean zuen Mendebaldeko Europako Gobernu bakarra zuen Austriak, Österreichische Volksparteik (ÖVP) eta FPVko ultranazionalista eurokritikoek ituna itxi ondoren. 2019ko maiatzean, ordea, alderdi horretako ministroek koaliziotik aterako zirela iragarri zuten, ustelkeria eskandalu baten ondorioz, Barne Ministerioko arduraduna kargutik kentzearen aurka protesta egiteko.

Hungaria: Viktor Orban ultranazionalistak gobernatzen du 2010etik, eta 2021eko martxoan ziurtatu zuen Europako Parlamentuan talde berri bat sortzea negoziatzen ari zela Italiako eta Poloniako ultraeskuineko alderdiekin, Europako Alderdi Popularra (PPE) utzi ondoren.

Alemania: Merkelen garaia amaitu eta 2021eko iraileko hauteskundeen ondoren, Alternative für Deutschland (AfD) ultraeskuindarrak Parlamentuan ordezkaritza lortu zuen, % 5,7rekin, 2017ko emaitzak baino puntu erdi gutxiago.

Espainia: Espainian, Vox ultraeskuineko alderdiak 12 diputatu erdietsi zituen 2018ko abenduaren 2ko hauteskundeetan. Gainera, 2022ko apiriletik, Gaztela eta Leongo Gobernu koalizioan dira Alderdi Popularrarekin, eta presidenteordea eta hiru kontseilari dituzte bertako Exekutiboan.

Hauteskunde orokorrak aurreratu eta 2019ko apirileko bozetan, Voxek 24 diputatu eskuratu zituen Kongresuan. 2019ko azaroan, ordea, protagonista bihurtu zen Vox, 52 parlamentari bereganatuta.