Credit Suisse ia amildegira eraman duten eskandaluak
Kokaina, Japoniako mafia, ustelkeria Afrikan, espioitza eta zerga iruzurra ez ohi dira banku arruntekin lotzen diren gaiak. Hala ere, Credit Suisse bankuaren kasuan gai hauei lotutako eskandaluak maiz agertu dira bere ibilbidean zehar.
Credit Suisse 1856an sortu zen. Harrez gero banku honek bizi izan dituen ekintza susmagarriak hainbat izan dira, batez ere azken urte hauetan. 80ko hamarkadaren amaieran banku honi leporatu ziotenez, Ferdinand Marcos Filipinetako diktadoreari dirutza ezkutatzen lagundu zion. Hori dela eta, 1995an, Zurich-ko auzitegi batek 500 miloi dolar Filipinetako herriari itzultzera zigortu zuen Credit Suisse, The Guardian egunkariak gogoratzen duenez.
Banku honek Nigerian Sana Abacha diktadoreak 90ko hamarkadako agintaldian lapurtutako dirua ezkutatu zuen. Diktadoreei laguntzen ez zienean Credit Suissek Japoniako mafiako "yakuzas" kideei laguntzen zien. Bere bankari batek 5.000 miloi yen, gutxi gorabehera (38 moloi euro, 2004ko truke tasan) zuritzen lagundu zien, baina Credit Suisseko bankari hau errugabetzat jo zuen Japoniako auzitegi batek. Errugabetze horren arrazoia, ez zekiela dirutza horren jatorria zein zen.
XXI. mendeko lehen hamarkadan zehar ere zerga iruzurrari lotutako hainbat eskandaluk astindu zuten banku hau, bai Italian, bai Alemanian edo baita ere Estatu Batuetan. 2014. Estatu Batuetako justiziak inoiz ezarritako isunik handiena jarri zion, 2.600 miloi dolar, milaka zergapekori beren dirutza Suitzan ezkutatzera bultzatu zituelako .
Bere bezero ezagunetako batzuk hartutako tratuagatik kexatu ere egin ziren. Hau izan zen Bidzina Ivanichvili, Georgiako lehen ministro ohiaren kasua. Honek 2018an bere dirua galtzeaz salatu zuen Credit Suisse. Bankuak ostera bere enplegatu bati leporatu zion errua, Georgiako buruzagiaren sinadura faltsifikatu omen zuela, gero burtsan bere diruarekin jokatzeko. Bankariak bere buruarekin beste egin zuen 2020an. Bi urte geroago Bermudas-ko auzitegi batek Bidzina Ivanichviliri 500 miloi dolar baino gehiago ordaintzera zigortu zuen Credit Suisse.
Baina oraindik txarrena heltzear zegoen. 2019 eta 2020 bitartean Credit Suisse "bere historiako unerik txarrenetatik igaro zen", Financial Times egunkariaren arabera. Bankuak bere bi zuzendari exekutibo galdu zituen. Lehenengoak, Tidjiane Thiam, 2020an dimititu egin behar izan zuen, bankuko enplegatuei espiatzeagatik. Ondoren, bankua zuzentzeko etorritako Antonio Horta-Osorio Portugalko bankari ospetsuak dimititu behar izan zuen, osasun arauak ez zituelako bere Covid-19ko pandemiaren konfinamendu garian.
Gainera bankuari 2020an leporatu ziotenez, kontrol arauak ez zituen behar bezala bete, eta ondorioz Bulgariako droga kartel bat finantziatu zuen. Bi urte geroago kasu honengatik auziperatutako lehen bankua izan zen Credit Suisse.
Bata bestearen atzeko eskandalu hauek bankuaren izan ona kaltetu dute, eta ondorioz bezero aberats askok Credit Suiss utzi dute. Duela hilabete batzuk, bere arduradun batzuk euren errua aitortu zuten eta gauzak aldatzeko denbora eskatu zuten. Baina une honetan juxtu denbora da Credit Suissek ez daukana, SVB-en porrotarenekin dena azkar baitoa.
Zure interesekoa izan daiteke
Iranek AEBren azken bake proposamenari erantzun dio
Bertako hedabideen arabera, Irango Islamiar Errepublikak eskatu du negoziazioen lehen fasean gatazkaren amaiera bideratzeko, xehetasun gehiagorik eman ez badu ere.
Abukeshek eta Avila deportatu dituztela baieztatu du Flotillak, Israelen atxilotuta "sei egun gogor" igaro ostean
Israelgo Atzerri Gaietarako Ministerioak iragarri du Abukeshek eta Avila deportatu dituztela, eta "probokatzaile profesional" deitu die.
Israelek Thiago Avila eta Saif Abukeshek aktibistak gaur bertan askatu, eta deportatu egingo dituzte
Israelgo inteligentzia zerbitzuak Adalah giza eskubideen aldeko erakunde eta laguntza legala ematen duen taldeari jakinarazi dionez, bi ekintzaileak "gaur bertan" askatuko dituzte, eta zaintzapean jarraituko dute, deportatuak izan arte. Adalahk egoera gertutik jarraitzen ari dela esan du, "askatzea gauzatzen dela, eta datozen egunetan deportazioa gertatzen dela ziurtatzeko".
Laboristen gainbehera Ingalaterran, Eskozian eta Galesen; populistak eta independentistak nagusi
Ingalaterran, Nigel Farageren Reform UK alderdia nagusitu da iparraldean eta erdialdean; Eskozian, SNP bosgarren agintaldia lortzeko moduan geratu da, eta Galesen, Plaid Cymruk aurrekaririk gabeko garaipena lortu du.
Europar Batasuna, nazioartean ahots bakarraren bila
Gerra hain gertu dauden eta aliantzak aldatzen ari diren honetan, Europak bere ingurura begiratzen du baina baita bere barrura ere. Izan ere, munduan izango duen lekua besteen baitan baino gehiago, bere esku dagoelako.
Putinek eta Zelenskik su-etena adostu dute maiatzaren 9tik 11rako
Era berean, herrialde bakoitzak 1.000 preso askatuko ditu.
EBren berrarmatzea: Alemaniak Europako armadarik handiena izan nahi du
Europar Batasuna berrarmatzeko moduaz eztabaidatzen ari da, AEBk kontinentean duen presentzia militarra murrizteko mehatxua egin ostean. Ane Irazabal EITBk Berlinen duen korrespontsalak egoeraren gakoak aztertu ditu EITBk ekoitzitako “Europa norabide bila” erreportaje sortako atal honetan.
AEBk eta Iranek elkarri eraso egin dioten arren, su-etenak indarrean jarraitzen duela ziurtatu du Trumpek
AEBko presidentearen arabera, bere Administrazioak Iranekin "negoziatzen" jarraitzen du Ekialde Hurbileko gatazkari amaiera emango dion akordioa lortzeko. Iranek, bere aldetik, "garaipena laster" ospatuko duela iragarri du, eta, aldi berean, Ormuzko itsasartearen "jabetza" aldarrikatu du.
Su-etena urratuta, Israelek Libano bonbardatu eta gutxienez hiru pertsona hil ditu
Israelgo eta Libanoko ordezkariek bake elkarrizketen hirugarren txanda egingo dute Washingtonen (AEB) maiatzaren 14an eta 15ean, AEBko Estatu Departamentuko funtzionario batek ostegun honetan jakitera eman duenez.
Energia nuklearra, berriztagarriak… Europa norabide bila ari da, energia-mendekotasunari aurre egiteko
Energia-mendekotasuna da Europar Batasunak aurrean duen erronka nagusietako bat. Kontsumitzen duen energiaren % 57 kanpotik dator, eta % 43 baino ez da Europan ekoizten. Frantzian, energia nuklearraren auzia eztabaida handia sortzen ari da, eta iritzi kontrajarriak eragin ditu. EITB ekoitzitako "Europa norabide bila" erreportaje-sortak aztertu duen gaietako bat da.