Zergatik biltzen ari dira NBEko liderrak eta zer izango dute mintzagai?

NBEren Batzar Nagusiaren 81. bilera egiten ari dira New Yorken, eta datozen egunetan munduko liderrak bilduko ditu nazioarteko krisi nagusiei aurre egiteko. Ukrainako gerra, Israel eta Palestinaren arteko gatazka, Iran eta Sudan izango dira eztabaidetako gai nagusiak, baita adimen artifiziala, klima-aldaketa eta Nazio Batuen hurrengo idazkari nagusiaren hautaketa ere.

Bilerak NBEko 193 estatu kideetako ordezkariak bilduko ditu, baita Vatikanoko eta Palestinako Estatuko liderrak, (kide ez diren Estatu behatzaileak azken bi hauek) eta behatzaile gisa parte hartzen duen Europar Batasunekoak ere.

Tradizioz, Brasil izango da esku hartuko duen lehen estatu kidea, eta, ondoren, Estatu Batuak, New Yorkeko Nazio Batuen egoitzako herrialde anfitrioi gisa. Gainerako esku-hartzeak ordezkarien hierarkia eta, oro har, inskripzio-ordena kontuan hartuta antolatzen dira. Estatuburuek, gobernuburuek, ministroek eta ordezkaritzetako beste arduradun batzuek baino lehenago parte hartzen dute.

Volodímir Zelenski Ukrainako presidenteak asteazkenean hitz egingo du Kievi nazioarteko babesa emateko, eta Donald Trump AEBko presidentea gerraren amaiera negoziatzen saiatuko da Errusiarekin.

Segurtasun Kontseiluak Ukrainari buruzko goi mailako bilera bat egitea ere aurreikusten du. Erakundeak ezin izan du gerrari amaiera emateko neurririk hartu, Errusiaren beto eskubidea dela eta.

Ekialde Hurbilean, Masoud Pezeshkian Irango presidenteak asteazkenean esku hartuko du, Estatu Batuen, Israelen eta Teheranen arteko gerra hasi eta zazpi hilabetera. Hala ere, New Yorkera joatea zalantzan dago Irango ordezkaritzaren bisatuak lortzeko zailtasunak direla eta.

Benjamin Netanyahu Israelgo lehen ministroa ostegunean joango da Batzar Nagusira, eta Mahmud Abas Palestinako presidenteak bideokonferentzia bidez parte hartuko du, AEBk bisarik emango ez diola adierazi ostean.

Batzar Nagusia alde batera utzita, goi mailako bilera bat dago aurreikusita israeldarren eta palestinarren arteko bi estaturen arteko irtenbidea bultzatzeko, baina ez da aurrerapausorik espero helburu horretan.

Industria teknologikoko hainbat liderrek Adimen Artifizialaren garapena modu koordinatuan moteltzea eskatu eta giza kontrolari ihes egiteko arriskuaz ohartarazi eta aste gutxira egiten ari da bilera.

Antonio Guterres NBEko idazkari nagusiak adierazi duenez, ohartarazpenak ezin dira baztertu eta AA izango da munduko buruzagiekin izango den elkarrizketen gai nagusietako bat.

Klima-aldaketak ere leku nabarmena hartuko du. Uharteetako estatu txikietako eta berotze globalak bereziki eragindako beste herrialde batzuetako liderrek neurri berriak eskatuko dituzte.

Batzar Nagusia Antonio Guterresen ondorengoa aukeratzeko prozesuak ere baldintzatuko du; haren bigarren agintaldia, bost urtekoa, 2026ko abenduaren 31n amaitzen da.

Horretarako, beto eskubidea duten bost kide iraunkorren adostasuna beharko da: Estatu Batuak, Errusia, Txina, Frantzia eta Erresuma Batua.

Astean zehar jorratuko den beste gatazketako bat Sudangoa izango da. 2023ko apirilean Sudango Armadaren eta Laguntza Azkarreko Indarren artean hasitako gerrari buruzko goi mailako bilera bat aurreikusita dago.

Abdel Fattah al-Burhan jeneralak, Sudango Armadako buruak eta estatuburuak, Omar al-Bashir agintetik kendu ondoren, ostegunean esku hartuko du Batzar Nagusian.