Zer da AEBko 'superasteartea'? zer dute jokoan Trumpek eta Bidenek?
Astearte honetan izango da AEBko hauteskunde presidentzialetarako primarioen egun handia, 'superastearte' gisa ezagutzen dena. Egun bakar batean ordezkarien herena baino gehiago (% 35) aukeratuko dute, eta hautagaitza erabakita utz dezake Joe Biden demokratarentzat eta Donald Trump errepublikanoarentzat.
Zergatik da garrantzitsua 'superasteartea'?
Urtarrilaren 15ean hasi ziren presidentzialetarako primarioak Iowan errepublikanoentzat, eta otsailaren 3an Hego Karolinan demokratentzat. Ordutik estatu gutxi batzuetan egin dituzte bozketak.
Data horiek entresaka egiteko balio izaten dute, faboritoak zeintzuk diren zehazteko, eta babes gutxien dutenak erretiratzeko. Hala, aurten Ron DeSantis, Chris Christie eta Vivek Ramaswamyk uko egin diote primarioetan jarraitzeari 'superasteartea' baino lehenago.
Hala, 'superastea'ren garrantzia da primarioen garai goiztiar batean ordezkari andana aukeratzen dela, eta horrek prozesua erabat bideratzen duela.
Zein estatutan bozkatzen dute 'superasteartea'n?
AEBko 50 estatuetako 14tan egingo dituzte bozketak errepublikanoek eta demokratek, tartean Kalifornian eta Texasen, estatu handienetan. Gainerakoak Alabama, Arkansas, Colorado, Maine, Massachusetts, Minnesota, Ipar Karolina, Oklahoma, Tennessee, Utah, Vermont eta Virginia dira.
Kalifornia eta Texas izango dira ordezkari gehien banatuko dituztenak martxoaren 5 honetan, eta guztiz bideratuta utziko dituzte Bidenen eta Trumpen hautagaitzak. Errepublikanoen kasuan, gainera, % 50eko babesa gainditzen dutenek eskuratzen dituzte ordezkari gehienak.
14 estatu horiez gain, errepublikanoek Alaskan ere bozkatuko dute, eta atzerrian, Amerikar Samoan eta Ipar Irla Marianetan bizi diren boto-emaile demokratek ere primarioak izango dituzte.
Zenbat ordezkari banatzen dira?
Errepublikanoek uztailean Milwaukeen egingo den Batzar Nazionalean parte hartuko duten 2.429 ordezkarietako 865 hautatuko dituzte, % 35,6 hain zuzen ere.
Demokraten kasuan, 3.934 ordezkarietako 1.439 aukeratuko dituzte, % 36,5. Demokraten Biltzar Nazionala Chicagon (Illinois) izango da, abuztuan.
Bidenek primarioak irabaz ditzake 'superasteartea'n?
Ez. Bidenek jokoan dauden ordezkari guztiak irabaziz gero ere (bi bakarrik galdu ditu, Michiganen), 1.645 ordezkaritan geratuko litzateke, gehiengoa ematen duten 1.968etatik 323ra.
Oposizio indartsurik ez duenez, litekeena da Bidenek martxoaren 19an lortzea behin betiko garaipena, beste hamar estatutan egingo baitituzte primarioak.
Trumpek?
Ezta ere. Presidente ohia, primarioetan oztopo handirik gabe nagusitzen ari den arren, Nikki Haleyren parte hartzeak atzeratu egin du garaipen aldarria.
Trumpek ordezkari guztiak eskuratuko balitu ere, ez litzateke hautagai izateko beharko lituzkeen 1.215era iritsiko.
Baina Trumpek garaipen zabala lortuz gero, oso zaila izango du Haleyk lehia horretan jarraitzeko argudiorik izatea.
Zure interesekoa izan daiteke
Irango buruzagi gorenak Khameneiren heriotzarengatik mendekua hartuko duela agindu du
Zazpi egunotan aitaren hileta ospakizunetan parte hartu duten dozenaka mila herritarrei idatziz eskertu die Mojtaba Khameneik. Ali Khamenei hil zutenetik, ez da jendaurrean azaldu.
Trumpek onartu egin du Iranekin elkarrizketak berriro hastea, baina su-etena "amaitu" dela ohartarazi dio Teherani
Iranek, berriz, ukatu egin du AEBrekin elkarrizketa berriak eskatu izana. Bestalde, Iran "inoiz ez bezala" bonbardatzeko agindua eman dio AEBko presidenteak Pentagonoari, Errepublika Islamikoaren "konplot" baten ondorioz hiltzen badute.
Ali Khamenei aiatola Mashhaden lurperatu dute, sei eguneko hileta-zeremonien ostean
Irango lider gorena zenaren ehorzketarekin bukatutzat eman dituzte sei eguneko hileta-zeremoniak. Jendetza bildu da Irango kaleetan, eta erregimenak indar eta batasun irudia erakutsi nahi izan du.
NATOren goi-bileraren ostean Espainia "oso eskuzabal" aritu dela esan du Trumpek
Estatu Batuetako presidenteak ziurtatu duenez, Espainiako Gobernuak Aliantza Atlantikoaren "ordainketa ugari" egiteko eskaerari erantzun dio, eta aliatuek Ankaran egindako bileraren ostean erakutsitako batasuna goraipatu du.
AEBek 90 helburu militar inguru bonbardatu dituzte Iranen, eta Teheranek base estatubatuarrei eraso egin die
Washingtonek Iranen aurkako beste erasoaldi militar baten berri eman du, esan dutenez, Teheranek Ormuzeko itsasartean merkataritza-ontzien aurka egindako erasoei erantzuteko. Iranek dio operazioak su-eten iraunkorra urratu duela.
Koro Barriolaren gorpua aurkitu dute Venezuelan, hondakinen artean hildako hirugarren euskalduna
81 urte zituen eta donostiarra zen; Alazne Solabarrieta eta Jon Sustacharen gorpuak aurkitu zituzten aurretik.
"Espainiarekin alferrik da": Trumpek merkataritza guztia eteteko mehatxua egin du
AEBko presidenteak merkataritza-trukeak hausteko asmoa agertu du Espainiak gastu militarra igotzeari uko egin ondotik; Espainiako Gobernuak, berriz, "lasaitasunez eta normaltasunez" hartu du mehatxua.
Trumpek amaitutzat eman du Iranekin adostutako su-etena eta dio ez duela gehiago negoziatu nahi
Donald Trump AEBko presidenteak Ankaran adierazi duenez, Iranekin adostutako su-eten akordioa "amaitu da", eta baztertu egin du negoziazioekin jarraitzea, herrialdea "gaixo, gaizto eta bortitzek zuzentzen" dutela iritzita.
AEBren erasoei "erantzun irmoa" emango diela mehatxatu du Iranek, eta Bahrainek eta Kuwaitek alarmak piztu dituzte
Irango agintariek salatu dutenez, AEBko bonbardaketek hautsi egin dute ekainean lortutako su-eten akordioa, eta Ameriketako Estatu Batuek diote Ormuzeko itsasartean ontzi komertzialen aurka egindako erasoei erantzun zietela.
Marine Le Pen hauteskundeetara aurkeztuko da, Justiziak zigorra murriztu ostean
Iazko martxoan, kargu publikoan aritzeko bost urteko inhabilitazioa eta lau urteko espetxe zigorra ezarri zioten politikari ultraeskuindarrari, diru publikoa bidegabe erabiltzeagatik. Orain, zigor hori hiru urteko espetxe zigorrera eta 15 hilabeteko inhabilitaziora murriztuta geratu da eta ultraeskuineko liderrak iragarri du hauteskundeetan lehian arituko dela.