Ausentzia nabarmenekin eta finantziazioa helburu nagusi dela abiatuko dute COP29 goi bilera gaur Azerbaijanen
COP29 klima aldaketari buruzko munduko goi bilera gaur abiatuko da Bakun (Azerbaijan), helburu nagusi batekin: larrialdi klimatikoari aurre egiteko neurrien finantzazioa handitzea. Mundu osoko 197 estatutako ordezkariek hartuko dute parte gaur hasi eta azaroaren 22an amaituko den biltzarrean.
2015ean Parisko Akordioan ezarritakoaren arabera, urtean 100.000 milioi dolar bideratu behar dituzte COP29ko herrialdeek klima aldaketari aurre egitera. Kopuru hori handitzea da orain helburua, eta garatze bidean dauden zenbait herrialdek eta ekologistek uste dute urtean bilioi bat dolar behar direla, neurri eraginkorrak hartu nahi badira. Finantzazio erabat publikoa eskatzen dute. Bestelako jarrera dute herrialde aurreratu gehienek eta EBk: erakunde publikoen zein pribatuen arteko finantzazio plana da nahi dutena.
Tenperatura globalaren igoerak 1,5 graduko langa ez gainditzeko konpromisoa ezarri zuten Parisko Akordioan. Herrialde bakoitzak bere barne egoeraren araberako plan bat aurkeztu zuen berotegi efektuko gasen isurtzea murrizteko, baina, dagoeneko, helburua ez dela bete erakusten du Copernicus behatoki azken txostenak. Inoiz erregistratu den urterik beroena izateko bidean da 2024. Erregistratutako gainazaleko airearen urriko batez besteko tenperatura 0,8 °C igo da 1991tik 2020ra hilabete horretan bildutako datuen aldean, eta 1,65 °C beroagoa da industria-aurreko mailekin konparatuta.
Ausentziak
Deigarria da biltzarrean parte hartuko ez dutenen zerrenda. Besteak beste, ez da han izango Joen Biden AEBko presidentea —iazko goi bileran ere ez zuen parte hartu—, ez eta haren ordezko izango den Donald Trump hautagai errepublikanoa ere. Ezagunak dira azken horrek klima larrialdiaren aurrean duen jarrera, izan ere, AEB klima aldaketaren kontrako Parisko Akordiotik atera zuen bere agintaldian.
Vladimir Putin Errusiako presidenteak ere jakinarazi du ez dela Bakun izango, eta Kremlinaren ordezkari gisa Mijail Mishustin lehen ministroa joango da. 2022an Ukrainako gerra lehertu zenetik, nazioarteko foro gehientsuenetara joateari utzi dio Putinek.
Halaber, esanguratsuak dira Xin Jinping Txinako presidentea eta Luiz Inacio Lula da Silva Brasilgo presidentea ez egotea. Datorren astean Rio de Janeiron hastekoa den G20 biltzarrera joatekoak dira bi buruzagiak.
Europako goi arduradunen artean, Ursula Von der Leyen Europako Batzordeko presidentea da huts egingo duenetako bat. Baliteke haren lekuan Wopke Hoekstra EBko Klima komisarioa joatea.
Ekologistak, "zehaztasun" eske
Mundu osoko talde ekologistek (Greenpeace, WWF, SEO/BirdLife edota Lurraren Lagunak) neurri zehatzak eskatu dizkiete COP29an parte hartuko duten agintariei. Uste dute finantzazioa handitzea ezinbestekoa dela, larrialdi klimatikoari aurre egiteko.
Zure interesekoa izan daiteke
Irango erasoen aurrean defentsa gaitasunak indartuko dituela esan du Arabiar Emirerri Batuetako presidenteak
Defentsa Ministerioak astearte honetan jakitera eman duenez, "Iranek jaurtitako" misilak eta droneak atzeman dituzte; hala ere, Teheranek ez du onartu eraso horien erantzulea denik.
Sei jendarme zauritu dira joan den ostegunean hasitako ‘rave’ jendetsuan izandako liskarretan
Egunotan lege-prozesu bat dute martxan Frantzian, halako jai klandestinoak saihesteko legea gogortzea aurreikusten duena.
Global Sumud ontzidiko bost euskal ekintzaile itzuli dira
Global Sumud flotillako bost euskal ekintzaile itzuli dira astelehen honetan. Goizean, Salim Malla Gutierrez Gasteizko unibertsitateko irakaslea Loiuko aireportuan lurreratu da, eta publikoki salatu du "kontzentrazio eremu flotatzaile batean bahitu" izana, bai eta jasan zituzten "tratu txar fisiko eta psikikoak" ere.
Ormuz zeharkatzen saiatzen diren ontziei eraso egingo diela ohartarazi du Iranek
Bien bitartean, Ameriketako Estatu Batuek iragarri dute gaurtik aurrera Ormuzko itsasartean harrapatuta dauden itsasontziak "askatzeko" operazioa egingo dutela.
Polymarket: apustuen eta gerraren jokoa
Polymarket kriptotxanponetan eta anonimatuan oinarritutako apustu-plataforma bat da, gertaera geopolitikoen inguruan apustu egiteko aukera ematen duena; Eric Trump, Donald Trumpen semea, da horren bazkide eta inbertitzaileetako bat. Borja Macias EHUko irakasleak ohartarazi du informazio pribilegiatua darabiltela; eta adibide moduan jarri du Maduro noiz bahituko zuten zehatz-mehatz asmatu zuen apustu bat.
Melenchon ezkertiarra 2027ko Frantziako presidentetzarako hautagai izango da
"Pribilegioek eta arrazakeriak egiten diote min gehien gure herrialdeari", salatu du politikari ezkertiarrak, eta Frantziako presidentetza lortzen badu, Espainiarekin eta "Latinoamerikako herrialde batzuekin" aliatuko dela ziurtatu du, Donald Trumpen eta Israelen AEBei aurre egiteko.
Flotillako bi aktibisten atxiloaldia bi egunez luzatu dute
Thiago Avila brasildarra eta Saif Abukeshek palestinar-espainiarra dira Global Sumud Flotillan parte hartzeagatik Israelgo indarrek atxilotuta dituztenak. Tratu txarrak jaso diuztela salatu dute euren abokatuek. Ekintzaileak "segurtasunez eta duintasunez" tratatzeko eskatu du Anitta Hipper Europar Batasuneko (EB) Kanpo Arazoetako bozeramaileak.
Estatu Batuetako bi soldadu desagertu dira Marokon, maniobra militarretan ari zirela
"African Lion 2026" izeneko ariketa militarretan parte hartzen ari ziren bi militar estatubatuar desagertu ziren larunbat gauean Cap Draa-ko entrenamendu-gune batean, Tan-Tan hiritik gertu, Maroko hegoaldean. Indar estatubatuarrak, marokoarrak eta African Lioni lotutako beste militar batzuk buru-belarri ari dira bilaketa-lanetan, lurreko zein aireko baliabideak erabiliz.
33 intoxikatu, 600 isun eta bi obus desaktibatuta, hiru egun iraun dituen 'rave' jendetsu batean, Frantzian
Le teknival izeneko ravean, 40.000 lagun elkartzera iritsi ziren larunbatean. Legez kanpoko musika topaketa hauek debekatzeko prozesu legegilea martxan da Frantzian, eta hain zuzen ere, horren kontra protesta egiteko antolatu zuten jaia, Barne ministroaren jaioterrian, eremu militar batean.
Iran aztertzen ari da bere 14 puntuko bake planari AEBk emandako erantzuna
Besteak beste, hauxe da Iranek proposatu diona: eraso militarrik egongo ez dela bermatzea, AEBren tropak Irandik ateratzea, itsas blokeoa altxatzea, izoztutako Iranen aktiboak libratzea, konpentsazioak ordaintzea, zigorrak kentzea eta gerra fronte guztietan bukatzea (Libanon ere bai).